1. Lào Cai là một tỉnh miền núi, vùng biên, địa hình hiểm trở, hệ thống đường tiểu ngạch chằng chịt. Có những điểm, bản làng huyện vùng cao như: Mường Khương, Si Ma Cai, Bát Xát… nằm cách xa trung tâm huyện đến cả ngày đi đường. Có mặt ở những nơi này, mới thấy hết sự xa xôi và hiểm trở của địa bàn giáp biên. Chỉ bấy nhiêu thôi cũng đủ thấy rằng lính “tầm nã” tội phạm truy nã đang đối diện với khó khăn, vất vả là thế nào.
Đại tá Nguyễn Xuân Ngoại – Trưởng phòng Cảnh sát truy nã tội phạm (Công an tỉnh Lào Cai) tâm sự rằng, ngay từ khi đơn vị mới thành lập, tập thể cán bộ chiến sĩ trong đơn vị luôn xác định, khi còn đối tượng phạm pháp lẩn trốn ngoài xã hội thì công việc, nhiệm vụ của bản thân chưa hoàn thành. Bởi vậy cho nên đối với lính “tầm nã”, việc thường xuyên sum vầy cùng gia đình trong các dịp lễ, Tết dường như là điều gì đó xa xôi đối với các anh. Khó khăn, vất vả là thế song khi được phân công về Phòng Cảnh sát truy nã tội phạm ai cũng đều say nghề lạ thường.
Chẳng thế mà, đến nay, nghiệp “tầm nã” đã theo Thượng tá Đỗ Mạnh Tiến – Phó trưởng Phòng được ngót 30 năm. Thượng tá Tiến bảo rằng gần 30 năm trong nghề là gần 30 năm anh được cùng đồng nghiệp “ăn rừng, ở suối”, truy tìm manh mối, “tầm nã” các tên tội phạm. Chỉ cần xuất hiện một ít thông tin về các đối tượng là anh lại cùng anh em xách ba lô lên đường ngay lập tức. Anh giải thích nhiều trường hợp chỉ chậm vài giờ lên đường, có mặt tại hiện trường xác minh, tung tích của đối tượng sẽ mất ngay.
Cũng vì sự “không chậm trễ” trong công việc nên số lần ở nhà, đưa con đi chơi đến nay cũng chỉ đếm được trên đầu ngón tay mà thôi. Anh kể, có những hôm, nhận được tin báo ông bà ở quê đang ốm nặng, anh chỉ có thể gọi điện thoại về động viên thay vì về thăm hỏi bởi thông tin đang báo về đối tượng truy nã vừa mới xuất hiện trên địa bàn… “Không nhanh nhạy nắm bắt thông tin sao được, bởi một đối tượng trốn truy nã còn nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật, thì cũng đồng nghĩa với việc cả trăm mối nguy vẫn còn đâu đó trong xã hội”, Thượng tá Tiến chia sẻ.
Trung tá Vũ Văn Hạnh, cán bộ Đội Truy bắt – Phòng Cảnh sát Truy nã tội phạm cũng vậy, đối với anh những lần băng đèo, vượt suối “ăn nằm” với vắt rừng, muỗi độc nơi rừng thiêng dường như đã trở thành cơm bữa. Anh hồ hởi bảo: “Đời lính “tầm nã” là vậy đó! Không bám bản, bám địa bàn, không ngại gian khó thì sao truy bắt được các tên tội phạm nguy hiểm đang lẩn trốn đâu đó trong xã hội được”. Cũng chính sự say nghề mà thời gian qua, anh đã cùng đồng nghiệp truy bắt được nhiều đối tượng phạm pháp hình sự cộm cán.
2. Thượng tá Đỗ Mạnh Tiến tâm sự rằng, tội phạm truy nã mang những nét đặc thù riêng so với các loại tội phạm khác. Các đối tượng này khi bị cơ quan chức năng phát lệnh truy nã sẽ lẩn trốn thật xa, thật sâu ở những vùng miền khác nhau mà các cơ quan chức năng không thể ngờ tới. Để danh tính của mình không bị lộ, các đối tượng sử dụng nhiều quái chiêu thay tên, đổi họ; dựa vào các mối quan hệ thân tộc hoặc quen biết trước đó để tìm nơi ẩn náu. Thậm chí còn tự cắt vân tay của mình để thay đổi nhận dạng. Những “vỏ bọc” dạng này được các đối tượng tính toán, chuẩn bị khá kỹ lượng và có những thời điểm, tưởng chừng manh mối về vụ án, về đối tượng bị chìm theo thời gian, song bằng các biện pháp nghiệp vụ cùng tinh thần kiên quyết đấu tranh, trấn áp tội phạm, lực lượng “tầm nã” đã bắt giữ thành công nhiều đối tượng tội phạm nguy hiểm.
Cho đến giờ, khi nhắc lại vụ bắt giữ đối tượng Đinh Việt Cường, 30 tuổi, HKTT ở huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên bị cơ quan CSĐT Công an TP Đà Nẵng ra Quyết định truy nã số 01 ngày 31/12/2009 về hành vi “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” của lực lượng Cảnh sát truy nã tội phạm (Công an tỉnh Lào Cai), nhiều người vẫn còn ngợi khen trước kinh nghiệm, sự mưu trí của các anh.
Bởi trong vụ án này Cường đã tự cắt vân tay, thay tên đổi họ, sử dụng chứng minh nhân dân mang tên giả Nguyễn Hồng Quân, quê Đồng Hỷ, Thái Nguyên. Để tạo “vỏ bọc” cho mình trong quá trình lẩn trốn. Tuy nhiên do chủ động nắm bắt tình hình cũng như với kinh nghiệm “tầm nã” tội phạm vùng biên của mình, Phòng Cảnh sát truy nã tội phạm đã bắt giữ đối tượng khi đối tượng này đang trên đường từ tỉnh Yên Bái về Lào Cai.
3. Mới chỉ thành lập được hơn 3 năm, nhưng khi nhìn vào bảng thành tích truy bắt tội phạm truy nã của Phòng Cảnh sát truy nã tội phạm (Công an tỉnh Lào Cai) chúng tôi thấy khâm phục tinh thần vươn khó, quyết tâm đưa các đối tượng phạm pháp ra ánh sáng pháp luật của các anh. Dù quân số mỏng, điều kiện hoạt động còn hạn chế, thế nhưng trong 3 năm qua, các anh đã “đưa” 150 đối tượng mang lệnh truy nã về quy án và chỉ tính riêng trong 6 tháng đầu năm 2014, đã có 20 đối tượng sa lưới pháp luật.
Không chỉ trực tiếp tham gia truy bắt các đối tượng truy nã, trong thời gian qua, Phòng cũng đã chủ động tham mưu cho Ban Giám đốc Công an tỉnh xây dựng, triển khai các kế hoạch đấu tranh phòng, chống tội phạm truy nã trên địa bàn; không ngừng phối hợp với các đơn vị chức năng trong công tác nắm tình hình, xác minh, vây bắt các đối tượng truy nã. Với những thành tích đã đạt được, trong 2 năm liền 2012, 2013, đơn vị đã được công nhận danh hiệu “Đơn vị Quyết thắng” cùng nhiều danh hiệu, Bằng khen do Bộ Công an và tỉnh Lào Cai trao tặng
