Những ngày này, tiết trời miền Bắc lạnh thấu da thịt. Trên giường bệnh của Bệnh xá Trại giam Xuân Nguyên (Hải Phòng), một phạm nhân nam có AIDS giai đoạn cuối toàn thân lở loét nằm co ro với đôi mắt mở to, vô hồn. Các phạm nhân còn lại của buồng bệnh lặng lẽ đổ dồn ánh mắt về phía người đàn ông kia và chờ đợi. Chỉ ít phút, người phạm nhân ấy đã trút hơi thở cuối cùng. Liền sau đó, đội ngũ y, bác sỹ của trại khẩn trương tiến hành tắm rửa và khâm liệm cho người xấu số không một chút do dự, băn khoăn.
Chứng kiến sự tận tụy của những người thầy thuốc Công an ở Trại giam Xuân Nguyên, chúng tôi nhận ra rằng họ đã lặng thầm hy sinh mà chẳng quản hiểm nguy. Nghề bác sĩ ở trại giam cũng là một nghề đầy nguy hiểm… Và những người thầy thuốc ấy đã sống trọn vẹn ngay cả với những người phạm tội đang mắc căn bệnh HIV. Sự nguy hiểm ấy luôn đeo đẳng, đe dọa họ mỗi ngày…
Do đặc thù của môi trường công tác chữa bệnh trong trại giam, các y tá, bác sỹ ở Trại giam Xuân Nguyên kiêm nhiệm rất nhiều việc: khám, chữa đủ các loại bệnh từ ốm đau vặt, nhức đầu, sổ mũi đến thương hàn, sốt rét và cả điều trị HIV, lao kháng thuốc...
Một ngày làm việc bình thường của thầy thuốc nơi đây cũng khác với thầy thuốc ở một bệnh viện. Họ túc trực 24/24h, hễ nghe tin có bệnh nhân là phạm nhân đau ốm là có mặt kịp thời. Mỗi ngày, các y, bác sỹ đều đến từng phòng phạm nhân để kiểm tra sức khỏe nhằm tránh các bệnh lây nhiễm bùng phát. Thời gian làm việc gò bó, căng thẳng cộng với tính chất công việc nguy hiểm đã khiến cho đội ngũ y, bác sỹ của trại không tránh khỏi bị ảnh hưởng bởi các căn bệnh truyền nhiễm. Nhưng với tinh thần "Lương y như từ mẫu", đội ngũ y, bác sỹ Trại giam Xuân Nguyên luôn cố gắng vượt qua khó khăn để chữa trị cho các bệnh nhân là phạm nhân có đủ sức khỏe, cải tạo tốt để có cơ hội trở về cộng đồng.
Nhiều phạm nhân ốm nặng, có suy nghĩ tiêu cực thì các y, bác sỹ phải giám sát và động viên để họ uống thuốc. Nhiều tay anh chị giang hồ khét tiếng quậy phá, la ó giữa đêm khuya giả ốm nặng để tìm cách trốn trại. Những lúc như vậy, đòi hỏi người thầy thuốc Công an ngoài kiến thức về y tế còn phải có nghiệp vụ Công an vững vàng mới xác định được chính xác tình trạng bệnh của đối tượng để xử lý cho phù hợp. Khó khăn gian khổ rất nhiều cũng không làm nản lòng những người thầy thuốc trại giam, họ vẫn ngày đêm lặng lẽ đảm nhận nhiệm vụ gian khổ này và hoàn thành xuất sắc.
Rời Trại giam Xuân Nguyên, chúng tôi tới Trại giam Quảng Ninh, những người thầy thuốc ở đây cũng hết lòng tận tụy với nghề. Thiếu tá, bác sỹ Nguyễn Thị Thu Hương hiện đang công tác ở bệnh xá của trại, chia sẻ: "Dù hằng ngày phải tiếp xúc với những căn bệnh lây nhiễm nguy hiểm, nhưng người thầy thuốc của bệnh xá trại giam luôn hết lòng với người bệnh, vì đó là nghề đã chọn".
Chuyện phạm nhân nhiễm các căn bệnh xã hội viện cớ ốm đau để dọa nạt cán bộ, thậm chí chúng còn tự cắt ven lấy máu để tạo áp lực với y, bác sỹ là chuyện không hiếm ở trại giam. Bởi vậy, sơ sẩy một chút là gặp nguy hiểm. Trong một lần cấp cứu cho phạm nhân Bùi Văn Phú có HIV giai đoạn cuối, Thượng úy, bác sỹ Nguyễn Quang Ánh, công tác tại Trại giam Thủ Đức bất ngờ bị đối tượng hất cả chậu nước đá có máu vào người. Thượng úy, bác sỹ Nguyễn Quang Ánh bị nhiễm HIV từ đó và anh đã vô tình làm lây sang người vợ thân yêu. Và, vợ anh (chị Hậu) đã ra đi để lại đứa con thơ mới được vài ngày tuổi. Còn bác sỹ Ánh hiện đang chạy đua với thời gian, vượt lên nỗi đau để tiếp tục cống hiến.
Ngoài trị bệnh cứu người, các thầy thuốc Công an ở trại giam còn kiêm vai trò của những "kỹ sư tâm hồn". Họ đã dùng tình thương yêu để cảm hóa, giáo dục, giúp phạm nhân biết trân trọng cuộc sống, cải tạo tốt. Bởi, có những phạm nhân bệnh trọng bị gia đình hắt hủi, bỏ rơi đã khiến họ chán nản bất cần đời. Khó khăn là vậy, vất vả là thế, nhưng tấm lòng của những người thầy thuốc Công an cũng đã được đền đáp bởi rất nhiều phạm nhân được chăm sóc khỏi bệnh đã hiểu được tấm lòng của cán bộ y tế dành cho họ, giúp họ biết mang ơn và yên tâm cải tạo
