Chúng tôi đến thăm Trại giam Thanh Xuân vào một ngày tháng Tám lịch sử. Tất cả cán bộ, chiến sĩ đang ra sức phấn đấu lập nhiều thành tích chào mừng Kỷ niệm các ngày lễ lớn của dân tộc.
Trung tướng Cao Ngọc Oánh, Tổng cục trưởng Tổng cục Thi hành án hình sự và Hỗ trợ tư pháp (Tổng cục VIII – Bộ Công an) giới thiệu với chúng tôi: Đây là một đơn vị điển hình tiên tiến, nhiều năm liền được công nhận là “Đơn vị Quyết thắng”, là tấm gương tiêu biểu được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân trong thời kỳ đổi mới” và nhiều phần thưởng cao quý khác. Có được những thành quả đáng khâm phục trên đây là do sự nỗ lực phấn đấu không ngừng, luôn chủ động sáng tạo, vượt qua mọi khó khăn, thử thách để hoàn thành nhiệm vụ của nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ qua các thời kỳ đã từng được công tác và cống hiến tại nơi đây.
Điểm nổi bật ở đây là tình người được coi trọng hàng đầu. Đây thực sự là "trường học" giáo dục tình người, khơi dậy những “mầm thiện” và trang bị lại ý thức pháp luật, nền tảng đạo đức cho những học viên chưa thuộc bài đạo lý, tình đời nên lầm đường, lạc lối, cần được hướng thiện và tìm lại niềm tin trong cuộc sống.
Trao đổi với chúng tôi, Giám thị Hoàng Văn Hiệp bày tỏ: “Họ cũng là con người như bao người khác, có người chỉ vì hoàn cảnh đưa đẩy, có khi chỉ là bột phát, nhất thời dại dột mà phải vào đây. Vì thế, anh chị em cán bộ quản giáo đều thống nhất quan điểm là cần cảm thông, giúp đỡ, chia sẻ cùng họ, từng bước cảm hóa, giáo dục họ sớm nhận thức ra lỗi lầm, tạo sự chuyển biến về tư tưởng, tình cảm và có quyết tâm cao trong lao động cải tạo, được giảm án, đặc xá, để sớm trở về với gia đình, xã hội. Nhiều người sau khi được ra trại đã viết thư, gọi điện thăm hỏi đến Ban giám thị Trại giam và cá nhân các cán bộ quản giáo đã nhiệt tình giúp đỡ họ.
Tham quan nơi ở, sinh hoạt và lao động của phạm nhân, chúng tôi không khỏi ngạc nhiên khi thấy sự ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ.
Mặc dù các điều kiện về cơ sở vật chất còn khiêm tốn, nhiều khó khăn, nhưng Ban Giám thị Trại giam đã biết phát huy mọi lợi thế về nội lực, tích cực khai thác các tiềm năng sẵn có, chủ động sáng tạo, quyết tâm khắc phục, vượt qua mọi trở ngại để tiến lên. Thành quả, sản phẩm lao động tạo ra được đầu tư nâng cấp nhà ở, các công trình trong toàn trại, cải thiện mức sống hằng ngày, từng bước nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho phạm nhân.
Điểm sáng nữa ở đây là sức mạnh của tình đoàn kết, gắn bó, trên dưới một lòng, luôn luôn có sự thống nhất về tư tưởng, ý chí và hành động của đội ngũ cán bộ, chiến sĩ trong toàn đơn vị. Vốn kinh nghiệm quý báu và ngọn lửa nhiệt huyết được truyền lại từ các thế hệ đi trước đến các cán bộ hiện tại.
Từ những cán bộ dày dạn kinh nghiệm, có nhiều năm công tác thực tiễn tại địa bàn, mà bề dày thành tích đáng nể được mọi người ngưỡng mộ như các đồng chí Phan Trọng Hà, Hoàng Văn Pha... đến các đồng chí cán bộ quản lý có năng lực công tác và tài năng cống hiến đang ở độ chín và chắc chắn như các đồng chí Phạm Văn Hảo, Nguyễn Thành Công, Nguyễn Thị Hồng Tươi, Nguyễn Danh Vinh…, tiếp đến là lớp cán bộ trẻ đầy năng động, nhiệt tình, sáng tạo như các đồng chí Phạm Thị Chinh, Đỗ Trung Thành, Phạm Bá Quỳnh, Nguyễn Văn Phú… Những cá nhân xuất sắc đó đã tạo nên một tập thể mạnh, một đơn vị lập được nhiều chiến công.
Ở Phân trại số 3 do Phó Giám thị Hoàng Văn Pha phụ trách, không khí lao động ở các phân xưởng may mặc, dệt thảm len cao cấp, đội tăng gia sản xuất… lúc nào cũng sôi động, khẩn trương. Ý thức phục thiện đang được vun trồng trong những tâm hồn đã từng một thời lầm lỗi.
Đó là các phạm nhân đang nỗ lực cải tạo tốt như Nguyễn Thị Nguyệt, ở đội 27, thường trú tại Thăng Long (Đông Hưng, Thái Bình), thụ án từ tháng 5/2007; phạm nhân Dương Minh Tâm, ở đội 7, thường trú tại Cầu Diễn (Từ Liêm, Hà Nội), thụ án từ tháng 3/2008. Đây là những gương mặt tiêu biểu nhận thức được việc cải tạo tốt chính là con đường ngắn nhất dẫn đến hoàn lương, được trở về với gia đình, xã hội.
Bằng những tấm lòng chân thành, sự cảm thông sâu sắc đầy tình thương và trách nhiệm trong việc cảm hóa, thu phục lòng người, nhiều cán bộ quản giáo đã khơi dậy được “mầm thiện” trong sâu thẳm tâm hồn những con người đã một thời lầm lỗi, giúp đỡ và hướng cho họ từng bước xóa đi các mặc cảm tội lỗi để nhận thức, suy nghĩ và hành động theo đạo lý, tình người, ý thức được tinh thần “Sống và làm việc theo Hiến pháp và Pháp luật”, từ đó họ tự nỗ lực phấn đấu, quyết tâm cao trong lao động, cải tạo để sớm được trở về với gia đình, cuộc sống. Đó cũng là sự mong muốn và mục tiêu phấn đấu của mỗi cán bộ, chiến sĩ của Trại giam Thanh Xuân