Những con số đau lòng
12 giờ trưa ngày 3/2/2014, trên đường sắt Thống Nhất, đoạn qua xã Quỳnh Giang, huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An), ông Nguyễn Kha (50 tuổi, trú tại xóm 6 xã Quỳnh Giang, huyện Quỳnh Lưu) đang đạp xe băng qua đường ngang dân sinh km 266 + 150, đường sắt Thống Nhất thì bị tàu hỏa số hiệu SE7 (hành trình hướng Hà Nội - TP HCM) tông phải. Do tàu chạy tốc độ cao nên cả người và xe bị bắn ra xa, nát vụn, ông Kha tử vong tại chỗ.
Nhưng đây chỉ là một trong số hàng chục vụ TNGT xảy ra trong ngày, bởi theo thống kê của Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia, ngày 3/2 (tức mùng 4 tết), cả nước đã xảy ra 91 vụ TNGT đường bộ, làm chết 49 người, bị thương 93 người. Nhìn vào con số thống kê số vụ TNGT và số người chết, bị thương những ngày qua mà không khỏi choáng váng:
Ngày 30 tết, xảy ra 61 vụ, chết 30 người, 49 người bị thương.
Ngày mùng 1, xảy ra 55 vụ, chết 33 người, bị thương 70 người.
Ngày mùng 2, xảy ra 66 vụ, chết 17 người, bị thương 95 người. Ngày mùng 3 tết, xảy ra 77 vụ, chết 28 người, bị thương 75 người.
Có mặt tại Bệnh viện Việt- Đức, bệnh viện tuyến cuối chuyên cấp cứu, điều trị cho các bệnh nhân bị TNGT, nhìn cảnh những người máu me bê bết, người gãy chân, người mất tay, người vỡ cả mặt mới thấy hậu quả khủng khiếp sau vụ TNGT.
Vừa được chuyển từ Nghệ An ra, bệnh nhân Lê Nhật Linh (20 tuổi, Nghệ An) nhập viện trong tình trạng chấn thương sọ não, vỡ xương hàm vì TNGT. Bố bệnh nhân cho biết, chiều mùng 3 Tết, khi Linh đang đi xe máy ở đường làng thì gặp tốp thanh niên say rượu lạng lách đâm vào gây tai nạn. Bệnh nhân ngã mạnh xuống đường trong tình trạng không có mũ bảo hiểm nên bị chấn thương sọ não, vỡ xương hàm và được chuyển ra Bệnh viện Việt - Đức.
Một trường hợp khác là bệnh nhân Lê Chí Hùng (24 tuổi, ở Thọ Xuân, Thanh Hóa) cũng đang chờ phẫu thuật vì chấn thương sọ não, chấn thương vùng hàm mặt. Bệnh nhân này cũng không đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy trên đường làng.
Phó giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Tiến Quyết, Giám đốc Bệnh viện Việt - Đức, cho biết, dịp tết năm nay, các bệnh viện tuyến tỉnh đã xử lý khá tốt nhiều trường hợp TNGT, chỉ những ca đặc biệt mới đưa về Bệnh viện Việt - Đức, tuy nhiên kể từ ngày 30 đến mùng 4 tết, Bệnh viện đã tiếp nhận cấp cứu 749 trường hợp, trong đó có tới 409 trường hợp là do TNGT, vì thế những ngày qua, phòng mổ và phòng hồi sức luôn trong tình trạng "cháy" giường.
Tất cả vẫn do ý thức kém
Theo thống kê của Bệnh viện Việt - Đức, số người bị tai nạn giao thông chủ yếu do không đội mũ bảo hiểm và uống rượu bia khi tham gia giao thông. Số người thiệt mạng sau khi cho về nhà là 20 người, thiệt mạng tại bệnh viện là 2 người.
Điểm đáng lưu ý là đa phần các vụ tai nạn giao thông đều xảy ra trên các tuyến đường giao thông nông thôn. Nạn nhân hầu như không đội mũ bảo hiểm hoặc có đội mũ bảo hiểm nhưng chất lượng mũ không đảm bảo.
Thực tế, những nguyên nhân này không hề mới nhưng sẽ rất khó để hạn chế TNGT nếu ý thức mỗi người không được nâng lên. Bởi đơn giản nhất là khi đi xe máy thì phải đội mũ bảo hiểm, một quy định đã áp dụng gần 10 năm rồi nhưng nhiều người vẫn không chấp hành. Trong khi một cảnh sát giao thông đang phải đảm bảo an toàn giao thông tới 70km đường quốc lộ thì việc đảm bảo an toàn giao thông ở các tuyến đường liên thôn, liên xã chỉ còn trông chờ vào trách nhiệm của chính quyền địa phương, đặc biệt cấp xã, phường và ý thức của mỗi người dân.
Nhưng, có về nông thôn bây giờ, mới thấy một tệ nạn khá phổ biến trong thanh niên, đó là uống rượu. Cách đây không lâu, tại Hội nghị sơ kết công tác tuần tra kiểm soát, xử lý quy định nồng độ đối với người điều khiển phương tiện cơ giới đường bộ, áp dụng thí điểm kinh nghiệm quốc tế, có đại biểu đã nói rằng "ở Việt Nam việc sử dụng rượu bia đã trở thành thói quen, tập tục, dù vui hay buồn cũng chia sẻ bằng chén rượu".
Vì vậy mà tăng cường phòng, chống và kiểm soát người điều khiển phương tiện cơ giới đường bộ uống rượu, bia là một nhiệm vụ trọng tâm của công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông trong giai đoạn hiện nay của Chính phủ. Tuy nhiên, nhìn vào thực tế hiện nay, sẽ rất khó khi mà với mỗi người tham gia giao thông cái khẩu hiệu "đã uống rượu thì không lái xe" vẫn chỉ là khẩu hiệu.
Để đảm bảo trật tự an toàn giao thông những ngày sau tết, ngày 3/2/2014, Phó thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia Nguyễn Xuân Phúc, vừa có công điện gửi Trưởng ban An toàn giao thông các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trong đó yêu cầu Trưởng ban An toàn giao thông các địa phương khẩn trương chỉ đạo, triển khai các biện pháp sau:
Một, chỉ đạo Công an các tỉnh, thành phố huy động tối đa lực lượng CSGT phối hợp với các lực lượng công an khác (cảnh sát trật tự, công an xã…) đẩy mạnh tuần tra kiểm soát, xử lý nghiêm hành vi vi phạm TTATGT, nhất là vi phạm quy định về nồng độ cồn khi lái xe, chạy quá tốc độ, xe khách chở quá số người quy định; đi xe môtô, xe gắn máy không đội mũ bảo hiểm, chở 3, chở 4 người; tăng cường kiểm tra các đường tỉnh, đường huyện.
Bố trí lực lượng ứng trực thường xuyên tại các tuyến, địa bàn có nguy cơ ùn tắc giao thông, nhất là tuyến QL1, QL4, khu vực TP Hà Nội, TP HCM và khu tổ chức lễ hội để kịp thời phát hiện và xử lý khi xảy ra ùn tắc giao thông, không để ùn tắc kéo dài.
Hai, chỉ đạo Sở GT-VT tăng cường biện pháp siết chặt quản lý hoạt động kinh doanh vận tải bằng ôtô, kiểm tra chặt chẽ phương tiện và người lái xe về các điều kiện an toàn trước khi xuất bến.
Bên cạnh đó, kiểm tra và xử lý nghiêm tình trạng tăng giá vé quá quy định, áp dụng biện pháp tước phù hiệu xe hoặc tước giấy phép kinh doanh nếu phát hiện vi phạm nghiêm trọng.
Xử lý kịp thời thông tin phản ánh của người dân về tình hình TTATGT và hoạt động vận tải qua số điện thoại đường dây nóng phục vụ tết.
Ba, chỉ đạo chính quyền địa phương cấp cơ sở tăng cường biện pháp cảnh giới, đảm bảo an toàn giao thông điểm giao cắt đường bộ với đường sắt có rào chắn.
Tăng cường quản lý an toàn đường thủy tại các bến khách ngang sông, các điểm chở khách du lịch; kiên quyết đình chỉ hoạt động các bến trái phép, phương tiện không đảm bảo tiêu chuẩn an toàn, chở quá số người quy định, thiếu dụng cụ cứu sinh.
Bốn, chỉ đạo cơ quan truyền thông địa phương tăng cường tuyên truyền các biện pháp phòng, tránh tai nạn môtô, xe máy, nhất là khu vực nông thôn; đội mũ bảo hiểm khi đi môtô, xe gắn máy; tuân thủ tốc độ quy định; đã uống rượu, bia không lái xe; xe môtô không chở 3 người - 4 người; quan sát an toàn khi qua đường sắt; chấp hành quy định an toàn khi đi đò
