Những ý tưởng độc đáo của công nghệ phát sáng sinh học

Có lẽ vào một ngày nào đó, khi cây trồng cần nước hay dưỡng chất, chúng có thể phát tín hiệu thông tin đến chủ nông trại. Có nghĩa là cây trồng sẽ phát ra thứ ánh sáng màu đỏ, vàng hay xanh "cảnh báo sớm " đến chủ nông trại về sự xuất hiện của bệnh hay côn trùng phá hoại mùa màng. Thậm chí rau cải cũng phát sáng được.

Kẹo phát sáng (ảnh 1)

Kẹo kích thích vị giác với vị chua ngọt hay hương thơm của trái cây. Nhưng Công ty BioLume muốn làm cho những loại kẹo có sự thú vị mới - đó là phát sáng. Trong nhiều năm qua, công ty ở Bắc Carolina (Mỹ) này đã mày mò nghiên cứu cách pha trộn thêm các thành phần phát sáng vào kẹo que, chewing-gum v.v…

Terry Willard, CEO của BioLume cho biết các enzyme phát sáng xuất phát từ những sinh vật biển hiện đang được phát triển trong phòng thí nghiệm. Sau khi tiếp xúc với oxygen và dung dịch nước (nghĩa là nước bọt của chúng ta), viên kẹo chứa các protein phát sáng sẽ gây ra phản ứng giải phóng photon (quang tử). Tùy theo cách chúng ta liếm mút kẹo nhiều hay ít mà hiện tượng phát quang sẽ kéo dài vài giây hay vài phút.

Hiện thời, Công ty BioLume đang tranh thủ sự phê chuẩn của Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA). Thậm chí, Willard cho biết BioLume còn muốn tạo ra thứ bánh kem và đồ uống có cồn phát quang. Ví dụ như công ty đang nghiên cứu phát triển loại bia phát sáng gọi là Bud Lights.

Biến đèn đường thành cây phát sáng (ảnh 2)

Một ứng dụng phát quang sinh học khác được nghĩ đến từ lâu là thay thế những ngọn đèn đường sử dụng điện với những cây phát sáng tự nhiên - tức là, ghép các gene của đom đóm và vi khuẩn biển phát sáng vào cây! Lá cây có nhiệm vụ hấp thu ánh sáng vào ban ngày để cung cấp năng lượng vào ban đêm. Theo Sanderson, sinh viên Viện Wellcome Trust Sanger, cho biết ý tưởng là lá cây có thể tự động "bật" và "tắt" nhờ vào các gene kiểm soát chu kỳ hàng ngày của cây - tức là cây sẽ tự bật sáng vào ban đêm và tự tắt ánh sáng vào ban ngày.

Loại cây phát sáng này chỉ cần nước, không khí và các chất dinh dưỡng trong đất để duy trì nhiệm vụ thắp sáng cho thành thị. Năm 2010, Sanderson cùng với các đồng nghiệp đã phát triển một phức hợp gene có thể ghép vào các dạng sống khác để gây ra hiện tượng phát quang sinh học. Các nhà nghiên cứu cho ghép các gene từ vi khuẩn vào lạp lục của cây thuốc lá khiến nó phát ra thứ ánh sáng nhẹ mà không cần phải tiêm thêm chất luciferin (trong tế bào phát quang sinh học) nhằm duy trì phản ứng.

/Uploaded_ANTG/phuonglien/25_tu1den4-1186-450.jpg

Cả cánh đồng sáng rực (ảnh 3)

Có lẽ vào một ngày nào đó, khi cây trồng cần nước hay dưỡng chất, chúng có thể phát tín hiệu thông tin đến chủ nông trại. Có nghĩa là cây trồng sẽ phát ra thứ ánh sáng màu đỏ, vàng hay xanh "cảnh báo sớm " đến chủ nông trại về sự xuất hiện của bệnh hay côn trùng phá hoại mùa màng. Thậm chí rau cải cũng phát sáng được.

Ý tưởng về loại "cây trồng thông minh" thu hút sự chú ý của mọi người vào năm 2000, khi Anthony Trewavas - lúc đó là nhà sinh học ở Đại học Cambridge - tiến hành thí nghiệm hiện tượng phát quang sinh học và phát huỳnh quang ở cây trồng. Trewavas tạo ra một củ khoai tây phát ra ánh sáng màu đen khi thiếu nước để nhắc nhở người trồng tưới thêm nước -  điều đó có nghĩa là chủ nông trại chỉ tưới nước khi cần thiết để bảo đảm sự tăng trưởng của cây.

Tuy nhiên, nghiên cứu của Trewavas khiến người ta lo lắng đến loại thực phẩm cải biến gene vốn bị cấm ở châu Âu. Nhưng Trewavas lập luận rằng chỉ có vài củ khoai tây được mang các gene phát sáng để giám sát toàn bộ cánh đồng và chúng là loại thực vật không giao phấn nên sẽ không xảy ra hiện tượng di chuyển gene sang các củ khoai bình thường. Mặc dù vậy, ý tưởng về cây trồng phát quang vẫn chưa được giới khoa học quan tâm nghiên cứu.

Test quỳ phát hiện độc tố (ảnh 4)

SDIX, công ty công nghệ sinh học ở bang Delaware (Mỹ), sử dụng vi khuẩn biển phát quang (gọi là SDIX) trong thử nghiệm đánh giá chất lượng nước. Ánh sáng của vi khuẩn bắt đầu giảm dần khi một số hóa chất - như là kim loại nặng và thuốc trừ sâu - gây cản trở tiến trình tạo ra ánh sáng.

Cũng giống như vi khuẩn SDIX, ánh sáng của hơn 70 loài nấm phát quang sẽ nhạt đi khi tiếp xúc với các độc tố. Và, chẳng bao lâu nữa những loại nấm phát quang sinh học có thể cung cấp tín hiệu tương tự. Đó là lý do mà Cassius Stevani - giáo sư khoa hóa Đại học Sao Paulo ( Brazil ) - đang cố gắng nghiên cứu một loại cảm biến được phát triển từ nấm.

Trong khi đó, các nhà nghiên cứu khác thử nghiệm biến đổi các vi sinh vật như thế nào đó để cho ánh sáng của chúng mạnh thêm lên, hơn là mờ nhạt đi, bởi vì - theo giải thích của Jan van der Meer, giáo sư khoa, Vi sinh học, Đại học Lausanne (Thụy Sĩ) - người ta "dễ dàng nhận ra hiện tượng tăng sáng hơn là sự giảm sáng".

Bí quyết là tạo sự liên kết về mặt di truyền giữa tín hiệu chuyển hóa khi có sự hiện diện của một chất đặc biệt với cơ chế hóa sinh tạo ánh sáng của vi khuẩn. Giáo sư Meer đã chứng minh kỹ thuật này nơi vi khuẩn phản ứng với  arsenic - chất ô nhiễm nước phổ biến

Thục Miên (tổng hợp)

Các tin khác

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Từng mang về những dấu son lịch sử cho thể thao nước nhà với 2 tấm huy chương Olympic của Hoàng Anh Tuấn và Trần Lê Quốc Toàn, cử tạ Việt Nam nhiều năm qua luôn được xem là môn thể thao thế mạnh.

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Giữa dòng chảy sôi động của thị trường âm nhạc hiện nay, vẫn còn không ít những sản phẩm gây chú ý bằng yếu tố phản cảm, dung tục, thậm chí lệch chuẩn về nội dung và hình ảnh. Khi ranh giới giữa sáng tạo nghệ thuật và chiêu trò câu view bị xóa nhòa thì câu hỏi đặt ra không chỉ cho ý thức của người làm nghề, trách nhiệm của cơ quan quản lý, mà còn là sự tỉnh táo của công chúng trong việc tiếp nhận và chọn lọc giá trị văn hóa…

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Trong hành trình hướng đến ASIAD 20, bắn súng Việt Nam đang dần phát đi những tín hiệu tích cực cả về lực lượng lẫn thành tích. Từ sân chơi quốc nội đến đấu trường châu lục, các xạ thủ không chỉ duy trì phong độ mà còn tạo ra những điểm nhấn đáng chú ý. Đặc biệt, sự xuất hiện của những nhân tố trẻ cùng sự ổn định của các gương mặt chủ lực đang mở ra hy vọng cho một tương lai xán lạn của bắn súng Việt Nam.

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Phát trực tiếp (livestream) đang bị một bộ phận người dùng lợi dụng để tìm kiếm lượt xem (câu view), nhận tiền ủng hộ, tặng (donate) bằng những nội dung nguy hiểm, phản cảm, thậm chí, vi phạm pháp luật. Từ các trò hù dọa người đi đường, trẻ em đến việc tụ tập, sử dụng hung khí theo “thử thách” của người xem, cho thấy xu hướng lệch chuẩn này đang lan rộng và tiềm ẩn nhiều hệ lụy.

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.