Được tin Thượng úy Trần Ngọc Toản - Đội phó Đội CSĐT tội phạm về ma túy - kinh tế, Công an huyện Than Uyên, Lai Châu là một trong 15 gương mặt được TW Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trao giải thưởng "Gương mặt trẻ tiêu biểu toàn quốc năm 2009", tôi đề xuất với lãnh đạo đơn vị được lên tận nơi anh công tác để tìm hiểu.
Sau gần một ngày vất vả đi xe khách, lên đến nơi thì nghe tin Trần Ngọc Toản vừa cùng đồng đội phá hai vụ án nên tôi đến ngay Công an huyện Than Uyên. Đang vội chuẩn bị tài liệu để ghi lời khai đối tượng, Thượng úy Toản bảo: "Những gì đạt được vừa qua là thành tích chung của tập thể đội, trong đó chỉ có một phần đóng góp của tôi. Muốn hỏi thành tích của đội thì cứ gặp anh em trong đội nhé, tôi đang vội". Nói dứt câu, anh vội vã đi sang phòng làm việc, ghi lời khai đối tượng.
Trong thời gian làm việc, chuyện trò với đồng đội của Thượng úy Trần Ngọc Toản, điều toát lên từ những trinh sát trẻ này là sự khâm phục, kính trọng đối với người Đội phó.
Từ lời kể của các trinh sát Công an huyện Than Uyên, tôi có thể có những phác thảo ban đầu về Thượng úy Trần Ngọc Toản - một tấm gương về sự đoàn kết, san sẻ vất vả, gian khổ với đồng đội. "Nhiều khi chúng tôi được phân công vào trước bắt đối tượng nhưng thật xấu hổ khi người lao vào quật đối tượng lại là anh ấy. Khi chúng tôi còn chưa xong việc thì dù là nửa đêm anh ấy cũng cùng chúng tôi làm xong công việc".
Chúng tôi đề nghị được "đi đánh án cùng", Thượng úy Toản trả lời ngay: "Nhà báo có chịu được vất vả không, nếu chịu được thì sáng ngày mai đi sớm. Khoảng 4h30' sáng mai phải dậy rồi tôi sẽ gọi". Nhớ trang bị đồ nghề gọn nhẹ, ấy là lời dặn với của người Đội phó. Tôi đặt báo thức lúc 4h nhưng khi chuông báo thức vừa reo thì cũng là lúc anh gọi điện hẹn tôi đúng 5h có mặt tại UBND xã Mường Than.
Khi tôi đến nơi thì Trần Ngọc Toản và mọi người đang triển khai công việc. Anh nói sáng nay sẽ triệt phá hai điểm mua bán ma túy phức tạp trên địa bàn xã bên. Do quân số đội thiếu nên anh huy động thêm cả các đồng chí Công an viên. Anh bảo tôi đi theo mũi của anh, còn mũi kia do đồng chí Đội trưởng phụ trách.
Đúng 5h50', sau khi nắm nguồn tin đối tượng có ở nhà, anh ra lệnh các trinh sát đồng loạt bao vây nhà đối tượng. Tôi chở anh bằng xe máy cùng với hai chiến sỹ khác (đi một xe) ập vào nhà đối tượng (sau này tôi được biết là Sùng Sông Gia, 54 tuổi, ở bản Noong Thăng, Phúc Than, Than Uyên, Lai Châu). Khi đến đầu bản, anh yêu cầu tôi tăng tốc vượt qua xe đồng đội vào một nhà dân.
Vừa đến đầu ngõ, giảm tốc độ, chưa kịp dừng lại thì Toản đã phi xuống xe, đạp con chó dữ đang sủa và lao nhanh trong nhà. Tôi theo vào đến cửa thì thấy một người đàn ông nhảy từ trên gường định bỏ chạy nhưng Toản đã áp sát. Chỉ nghe thấy tiếng rầm, không kịp biết Toản dùng thế võ gì thì anh đã ngồi trên bụng đối tượng Gia, còn gói heroin Gia định phi tang rơi ngay cạnh.
Mũi bên kia, đồng đội của anh cũng đã hoàn thành nhiệm vụ, bắt được đối tượng và cũng thu giữ được heroin. Hoàn tất các công việc bắt, khám xét đối với hai điểm bán ma túy, đưa được đối tượng về đến đơn vị thì cũng đã 14h. Chưa kịp nghỉ ngơi, Thượng úy Toản phân trần: "Nhà báo phải ăn cơm trước rồi, bây giờ tôi lấy lời khai đối tượng ngay. Hôm qua hai vụ, nay hai vụ, quân số đội lại mỏng nên chúng tôi chắc không còn thời gian tiếp nhà báo đâu".
Lúc chia tay người lính phòng chống ma túy, tôi chỉ biết chúc anh luôn mạnh khỏe và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ và không quên nhắc anh phải luôn cẩn trọng trước tội phạm. Anh cười cảm ơn và nói: "Tôi lại vào việc mới đây. Tôi muốn biết ai là người bán heroin cho những đối tượng vừa bị bắt"