1. Chúng tôi gặp Thiếu tá Trịnh Thị Nhàn trong một buổi chiều mưa xuân lắc rắc của tháng ba. Chị hiện là Đội trưởng Đội 1 (Đội Phòng chống tội phạm và vi phạm pháp luật về môi trường trên lĩnh vực thương mại, xuất nhập khẩu) của Phòng 5, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường. Đây là đội nòng cốt của Phòng 5, chính vì thế mà công việc cũng rất đặc thù và nặng nề. Với một người Đội trưởng là nữ, để chỉ huy một đơn vị mũi nhọn với những chuyên án dài ngày, chủ yếu là phải “nằm” dọc các tỉnh biên giới từ Đà Nẵng trở ra, không chỉ đòi hỏi phải có chuyên môn nghiệp vụ cao mà còn phải dành rất nhiều thời gian, công sức cho công việc. Nhưng theo chị, may mắn lớn nhất là chị đã trải qua nhiều năm làm trinh sát nên đã có nhiều kinh nghiệm và bề dày nghiệp vụ. Đó là những kiến thức quý báu để chị áp dụng vào công tác chỉ huy, chỉ đạo anh em trong Đội. Ở mỗi chuyên án, chị đều là sát cánh cùng anh em. Và mỗi vụ việc được khám phá thành công, đó là niềm vui lớn nhất.
Thiếu tá Trịnh Thị Nhàn trao đổi công tác với một nữ trinh sát.
Đội 1 có 3 cán bộ nữ thì 2 làm trinh sát. Công việc bộn bề nhưng họ đã lo chu toàn cho gia đình và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Gần đây, một số doanh nghiệp đã lợi dụng chính sách mở cửa của Nhà nước cho phép nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất trong nước, đã nhập một lượng lớn nhựa, sắt thép phế liệu không đảm bảo quy chuẩn (chưa được băm chặt theo quy định, chưa loại bỏ tạp chất, có lẫn chất thải...). Qua nguồn tin của quần chúng, chị đã chỉ đạo anh em trong Đội phát hiện Công ty TNHH Môi trường số 1, ở 477 Điện Biên Phủ, phường Bình Hàn, TP Hải Dương nhập một lượng lớn phế liệu bẩn nhập khẩu về Việt Nam. Sau nhiều ngày theo dõi, khi phát hiện công ty này đang vận chuyển container hàng hóa từ cảng Nam Hải – Hải Phòng đến nơi tập kết tại kho bãi của Công ty TNHH Thành Long ở xã Kim Xuyên, chị đã đề xuất lãnh đạo Phòng 5 cho phối hợp với Công an tỉnh Hải Dương, Vinacontrol Hải Phòng kiểm tra thực tế hàng hóa thì đã phát hiện 19 container với hơn 300 tấn nhựa phế liệu không đảm bảo quy chuẩn môi trường. Nhờ sự nỗ lực không ngừng của Thiếu tá Trịnh Thị Nhàn và sự cố gắng của từng cán bộ Đội 1 mà năm 2013 số vụ việc được phát hiện trong lĩnh vực xuất nhập khẩu tăng so với năm 2012 (phát hiện và điều tra xử lý 22 vụ). Năm 2013 chị là cán bộ nữ duy nhất của Cục được nhận danh hiệu chiến sĩ thi đua.
2. Gặp Trung úy Trần Bích Ngọc, cán bộ Đội 2, Trung tâm Kiểm định môi trường, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, đang miệt mài phân tích, kiểm định mẫu vật môi trường mới thấy hết công việc đặc thù của chị. Nở nụ cười thân thiện, chỉ tay vào những chai với lọ và các hóa chất để phân tích mẫu vật môi trường, chị Ngọc bảo, môi trường làm việc của chị và đồng đội chủ yếu làm trong căn phòng này. Nhìn thì như vậy nhưng để phân tích, kiểm định các mẫu vật môi trường để phục vụ kịp thời công tác phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường không hề đơn giản.
Chị Ngọc kể, có lúc chị và đồng đội cũng bị quá tải khi có đến 4 - 5 phòng nghiệp vụ cùng gửi mẫu yêu cầu kiểm định một lúc, yêu cầu công việc cần phải nhanh nhưng đòi hỏi độ chính xác cao. Ngoài tinh thần trách nhiệm cao, chị còn phải tự nâng cao tay nghề, làm quen và làm chủ các loại máy móc hiện đại phục vụ công tác kiểm định mẫu vật môi trường.
Công việc thường ngày của Trung úy Trần Bích Ngọc và đồng đội.
Có 7 cán bộ nữ thuộc Trung tâm thì 6 cán bộ là học ngành ngoài được tuyển lựa về làm việc tại đây với các ngành học chủ yếu về môi trường, hóa học và sinh học... Chính vì vậy, việc làm quen với nghiệp vụ Công an ban đầu còn nhiều bỡ ngỡ nhưng các chị đã học hỏi những cán bộ đi trước để tự thích ứng dần với công việc được giao vừa mang tính khoa học vừa đảm bảo yêu cầu nghiệp vụ. Có những lúc nhận mẫu đã là 5h chiều, có khi mẫu của các phòng nghiệp vụ gửi đến muộn hơn nên việc làm thêm giờ, làm việc vào buổi tối cũng là chuyện thường ngày của các chị. Hầu hết các chị đều có con nhỏ nhưng các đức ông chồng đều thông cảm, giúp vợ gánh vác việc nhà.
Nhìn vào danh mục các loại mẫu vật môi trường được kiểm định, chúng tôi thấy hoa cả mắt nhưng chị Ngọc bảo, mỗi khi nhận mẫu, các chị say mê phân tích vì để quá thời gian quy định thì mẫu sẽ không phản ánh đúng tính chất khách qua, đại diện sẽ ảnh hưởng đến công việc của các đơn vị gửi mẫu và từ kết quả phân tích mẫu là yếu tố quan trọng để xác định hành vi vi phạm về môi trường mới đề xuất phương hướng xử lý. Chính vì kết quả phân tích mẫu có ảnh hưởng nhiều đến việc xác định mức độ vi phạm và xử phạt nên các chị càng phải cẩn thận, không để lọt tội phạm, không để oan người ngay...
Năm 2013, Trung tâm Kiểm định môi trường đạt danh hiệu Đơn vị Quyết thắng. Trong thành tích chung của đơn vị, có phần đóng góp tích cực của Trung úy Trần Bích Ngọc và các hội viên hội phụ nữ Trung tâm…