Thiếu úy Nguyễn Văn Tới, cán bộ quản giáo Trại tạm giam Công an tỉnh Kon Tum tâm sự, làm công tác quản giáo các buồng tử tù phải chịu rất nhiều áp lực, nhất là về diễn biến tâm lý của phạm nhân thay đổi liên tục và luôn có nhiều bất thường. Vì vậy, làm quản giáo ở đây không chỉ quản lý phạm nhân sao cho an toàn mà còn phải nắm bắt được tâm lý đối tượng, lường trước những tình huống bất ngờ của phạm nhân bột phát.
Những ngày mới nhập buồng giam đặc biệt, hầu hết các tử tù đều có chung tâm lý hoảng loạn, sợ hãi và đánh mất hết về niềm tin cuộc sống. Tuy ngoài xã hội, những kẻ gây án tàn bạo, mất nhân tính, nhưng khi nhận án tử hình về phòng biệt giam chờ ngày thi hành án thì các đối tượng lại sợ hãi kinh hoàng đến hoảng loạn tâm thần. Các đối tượng gào thét rồi khóc lóc, đập phá... Và những lúc đó chỉ có người quản giáo làm nhiệm vụ đặc biệt ở đây là những người duy nhất gần gũi tâm sự và chia sẻ với các tử tù...
Kể về câu chuyện của Lê Phước Hậu (23 tuổi) ở Đắk Tô, Kon Tum gây án giết người, cướp tài sản và trộm cắp tài sản, đã lĩnh án tử hình. Ngày vào trại, Hậu cùng quẫn, điên loạn và thường xuyên vi phạm nội quy, thậm chí còn chửi bới tất cả mọi người xung quanh... Những lúc ấy, Thiếu úy Nguyễn Văn Tới cả đêm vào động viên chia sẻ với Hậu và khuyên răn đủ điều cho phạm nhân dần dần thức tỉnh. Thế là tử tù Lê Phước Hậu lại khóc nức nở và bảo rằng thương nhớ bố mẹ...
Còn tử tù Nguyễn Xuân Diệu ở Ngọc Hồi, Kon Tum đã giết, cướp tài sản của chính dì ruột mình là chị Nguyễn Thị Tâm, người đã từng cưu mang, nuôi nấng, xây dựng gia đình cho Diệu. Từ việc ham bài bạc dẫn đến túng quẫn nên đã mất hết nhân tính. Khi bị tuyên án tử hình, Diệu quỵ ngay trước sân tòa. Về trại tạm giam, Diệu luôn khóc than và nhớ đứa con nhỏ 3 tuổi. Hầu như đêm nào tử tù này cũng thức và trằn trọc, bị ám ảnh nặng về hành vi tàn bạo của mình với dì ruột. Nhiều lần tử tù Diệu tâm sự với quản giáo xin được chết sớm để khỏi dằn vặt lương tâm...
Trường hợp của Nguyễn Mạnh Dương (35 tuổi) ở thị trấn Plei Kần, huyện Ngọc Hồi, Kon Tum lãnh án tử hình về tội giết người mà nạn nhân tội nghiệp chính là mẹ đẻ của mình. Cũng chính vì tội ác quá bất nhân không thể tha thứ được của tử tù này nên hầu như người thân đã xa lánh và không có ai thăm nuôi. Những lúc này, nhiệm vụ của người quản giáo giống như một bác sĩ tâm lý, các anh phải động viên tử tù bình tĩnh và chịu khó lắng nghe những tâm tư của phạm nhân để chia sẻ... Dù biết rằng hành vi phạm tội của các phạm nhân không thể tha thứ được và bị pháp luật trừng trị thích đáng nhưng đứng trước nỗi đau, sự sợ hãi của những tử tù, những quản giáo vẫn gần gũi động viên những con người trong những ngày cuối đời.
Những tử tù thường là những người “không còn gì để mất”, bởi vậy chúng cũng không biết sợ là gì. Có những tử tù quậy phá không từ một thủ đoạn nào, không kể giờ giấc, ngày đêm, nhưng các quản giáo phải dùng nhân tâm để thu phục lòng người. Bằng chính cái tâm, cái tầm của mình, người quản giáo mới cảm hóa được những tử tù, để cho những ngày tháng cuối cùng của cuộc đời tử tù cũng nhận biết đến sự yêu thương, biết sống tình người mà những quản giáo dành cho họ
