Những hang cổ Karaftu và kho tàng lịch sử ở Iran

Những hang cổ Karaftu được tạo thành sâu bên trong mặt vách đá một ngọn núi ở tỉnh Kurdistan của Iran. Những hang cổ hình thành một cách tự nhiên và sau đó biến đổi dần qua bàn tay con người trong suốt nhiều thế kỷ.

Vào thời xa xưa, những hang này rất quan trọng về mặt kinh tế bởi vì chúng nằm trên Con đường Tơ lụa. Ngày nay, chúng cũng có ý nghĩa đáng kể sau khi một câu văn khắc bằng tiếng Hy Lạp được tìm thấy trong đó.

Những hang cổ Karaftu.
Những hang cổ Karaftu.

Người ta chỉ vào được những hang cổ Karaftu qua một lối vào chung nằm ở mặt nam của ngọn núi. Trong quá khứ, người ta chỉ có thể vào hang bằng thang dây thừng. Ngày nay, một cầu thang dài được xây dựng dẫn đến lối vào hang.

Trước kia, những hang cổ được gọi là Lâu đài Karaftu và thường người dân địa phương sử dụng làm nơi trú ẩn vào những lúc gặp nguy hiểm. Các nhà khoa học chưa biết sự biến đổi hang động Karaftu bắt đầu diễn ra từ khi nào nhưng họ cho rằng có lẽ là vào thời đại của Đế quốc Parthia xưa ở Iran - tức là khoảng giữa thế kỷ thứ 3 trước CN và thế kỷ 3 sau CN. Câu văn tiếng Hy Lạp tìm thấy trong hang có nghĩa là "Thần Herakles ở đây/Không sự xấu xa nào được vào" được phát hiện đầu tiên bởi Sir Robert Ker Porter - nghệ sĩ, nhà ngoại giao và nhà du hành Scotland - vào năm 1819.

William Martin Leake - nhà đo vẽ địa hình và nhà nghiên cứu đồ cổ người Anh - có vài cách giải thích câu văn Hy Lạp. Thứ nhất, Leake xác định Herakles là vị thần bảo vệ khu vự c. Thứ 2, hai hàng chữ có  lẽ là câu thơ. Thứ 3, dạng ký tự thuộc về thế kỷ 4 hay 3 trước CN.

Vào mùa hè năm 1936, nhà khảo cổ người Anh Sir Aurel Stein - theo tư vấn của học giả và nhà văn Anh William Woodthorpe - thám hiểm hang cổ Karaftu trong 3 ngày và sao chép câu văn Hy Lạp. Nhờ bản sao này, Marcus N. Tod - giáo sư môn Hy Lạp Đại học Oxford lúc đó - khẳng định câu văn có từ thời Hy Lạp đầu tiên, tức giữa thế kỷ 4 trước CN và đầu thế kỷ 3 trước CN.

Ngày nay, hang cổ Karaftu trở thành địa điểm thu hút mạnh du khách nước  ngoài. Tháng 1-2015, Karaftu được đưa vào Danh sách Di sản Thế giới của Tổ chức UNESCO.

An Di (tổng hợp)

Các tin khác

Áp lực thi cử vẫn là câu chuyện chung của thế giới

Áp lực thi cử vẫn là câu chuyện chung của thế giới

Cứ mỗi mùa hè, hàng chục triệu học sinh trên thế giới, từ Bắc Kinh, Seoul đến New York hay Paris lại bước vào cuộc cạnh tranh khốc liệt để giành một tấm vé tới giảng đường đại học. Để giảm áp lực cho thí sinh, nhiều quốc gia đã tiến hành các biện pháp cải cách tuyển sinh, nhưng dường như cảm giác căng thẳng của giới trẻ không hề suy giảm.

1001 chiêu trò cá độ mùa World Cup

1001 chiêu trò cá độ mùa World Cup

Mỗi kỳ World Cup, ngoài những ngôi sao trên sân cỏ, người hâm mộ lại háo hức chờ đợi sự xuất hiện của những “nhà tiên tri” đặc biệt đến từ thế giới động vật. Tuy nhiên, hiệu ứng “linh vật tiên tri” này đã biến tướng thành những trò cá cược tinh vi, khiến bao gia đình lâm cảnh tan cửa nát nhà...

Thiềng Liềng: Đời muối, đời người

Thiềng Liềng: Đời muối, đời người

Tôi trở lại đảo muối Thiềng Liềng vào một ngày nắng gắt tháng Sáu. Ấp đảo này nằm dọc theo một đường độc đạo hình oval dài 4 km uốn quanh ruộng muối, sông rạch và rừng ngập mặn. Trên chiếc xe đạp, tôi bắt đầu thả trôi chuyến hành trình về với vùng đất “vàng trắng” duy nhất của đại đô thị TP Hồ Chí Minh.