Những điểm mấu chốt trong đề xuất thay đổi học thuyết hạt nhân của Nga

Nga cần sửa đổi học thuyết hạt nhân để xác định rõ các tình huống khiến Moscow có thể tiến hành một cuộc tấn công hạt nhân. Đây là khẳng định của Tổng thống Vladimir Putin trong bài phát biểu khai mạc tại cuộc họp Hội đồng An ninh Nga hôm 25/9, nhấn mạnh rằng việc này nhằm giải quyết tình hình quân sự đang thay đổi cũng như sự xuất hiện của các mối đe dọa mới đối với nước này.

Thời gian qua, có rất nhiều thông tin xoay quanh việc Nga sẽ xét lại học thuyết hạt nhân của nước này trong bối cảnh hiện nay, khi mà tình hình xung đột với Ukraine đã kéo dài hơn hai năm, các cuộc hoà đàm vẫn đang bế tắc cũng như những mâu thuẫn với các nước phương Tây ngày một rõ rệt. Và trong một cuộc họp cấp cao của Hội đồng An ninh Nga hôm 25/9 (giờ địa phương), Tổng thống Vladimir Putin đã làm rõ vấn đề này.

Theo đó, ông Putin khẳng định: “Ngày nay, bộ ba hạt nhân (bao gồm tên lửa đạn đạo xuyên lục địa, tàu ngầm trang bị vũ khí hạt nhân và máy bay ném bom chiến lược), vẫn là sự đảm bảo quan trọng nhất cho an ninh của nhà nước và người dân chúng ta, là công cụ để duy trì sự ngang bằng chiến lược và cân bằng quyền lực trên thế giới”.

Ông Putin nhấn mạnh, Nga cần sửa đổi học thuyết hạt nhân để xác định rõ các tình huống có thể khiến Moscow tiến hành một cuộc tấn công hạt nhân, đồng thời đề xuất một danh sách mở rộng các tình huống bị coi là mối đe dọa với Nga cũng như với các đồng minh.

Thứ nhất, Moscow sẽ coi hành động khiêu khích chống lại Nga của bất kỳ quốc gia phi hạt nhân nào, nhưng có sự tham gia hoặc hỗ trợ của một quốc gia hạt nhân là một cuộc tấn công chung vào Nga và vượt ngưỡng hạt nhân. Các chuyên gia nhận định, dù không nêu cụ thể tên nước nhưng đề xuất này rõ ràng nhắm tới việc Ukraine tấn công lãnh thổ Nga bằng vũ khí do Mỹ hoặc các đồng minh hạt nhân thuộc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cung cấp.

Thứ hai, Moscow đang xem xét việc hạ ngưỡng hạt nhân. Cụ thể, Tổng thống Putin nêu rõ: “Chúng ta sẽ xem xét khả năng này (việc sử dụng vũ khí hạt nhân) ngay khi nhận được thông tin đáng tin cậy về một cuộc tấn công quy mô lớn bằng các phương tiện tấn công hàng không vũ trụ và sự xâm nhập qua biên giới đất nước, bao gồm của các máy bay chiến lược hoặc chiến thuật, tên lửa hành trình, UAV, tên lửa siêu thanh và các loại phương tiện hàng không khác”.

1.png -0
Tổng thống Vladimir Putin chủ trì cuộc họp cấp cao Hội đồng an ninh Nga hôm 25/9. Nguồn: EPE.

Thời gian qua, Ukraine đã nhiều lần tiến hành các cuộc tấn công hàng loạt bằng UAV nhằm vào các căn cứ chiến lược của Nga. Thứ ba, Moscow có khả năng mở rộng ô hạt nhân tới đồng minh thân cận Belarus. Đây là lần đầu tiên Nga tuyên bố rằng khả năng răn đe hạt nhân của nước này có thể được triển khai trong trường hợp các hoạt động gây hấn của bên thứ ba nhằm vào đồng minh Belarus, thành viên của Nhà nước Liên minh.

“Chúng ta bảo lưu quyền sử dụng vũ khí hạt nhân trong trường hợp xảy ra hành động xâm lược chống lại Nga và Belarus, với tư cách là thành viên của Nhà nước Liên minh. Những vấn đề này đã được thỏa thuận với Belarus và Tổng thống Belarus, bao gồm cả các trường hợp đối phương sử dụng vũ khí thông thường nhưng gây ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với chủ quyền của chúng ta”, Tổng thống Putin chỉ rõ.

Tuy nhiên, ông Putin không đề cập tới việc khi nào những thay đổi trong học thuyết hạt nhân của Nga có hiệu lực. Trước đó, Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev cho hay: “Rõ ràng, mỗi tình huống có thể thúc đẩy chúng ta sử dụng vũ khí hạt nhân đều phải được đánh giá kết hợp với các yếu tố khác và quyết định cuối cùng sẽ do tổng tư lệnh đưa ra”.

Theo TASS, học thuyết này đang được điều chỉnh trên cơ sở các phân tích do chuyên gia từ Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao, Hội đồng An ninh và các cơ quan chính phủ khác thực hiện. Bản dự thảo mà TASS tiếp cận được chỉ ra rằng, dù học thuyết sẽ được sửa đổi nhưng Nga vẫn có trách nhiệm đối với vấn đề vũ khí hạt nhân và tìm cách ngăn chặn sự phổ biến của chúng trên toàn cầu.

Được biết, phiên bản hiện tại của học thuyết hạt nhân Nga được phê duyệt vào tháng 6/2020,vạch ra bốn tình huống chính có thể khiến Nga sử dụng vũ khí hạt nhân. Một là, khi nhận được thông tin đáng tin cậy về vụ phóng tên lửa đạn đạo chống lại chính mình và/hoặc đồng minh. Hai là, khi vũ khí hạt nhân hoặc các vũ khí hủy diệt hàng loạt khác được sử dụng để chống lại Nga và/hoặc các đồng minh. Ba là, khi đối phương hành động chống lại các cơ sở quân sự hoặc nhà nước quan trọng có thể làm gián đoạn phản ứng của lực lượng hạt nhân Nga. Bốn là, khi Nga bị tấn công bằng vũ khí thông thường nhưng vẫn đe dọa đến sự tồn vong của nhà nước.

Giới chuyên gia đánh giá, quyết định thay đổi học thuyết hạt nhân chính thức của Nga được coi là câu trả lời của Điện Kremlin trước các cuộc thảo luận ở Mỹ và Anh về việc có nên cho phép Ukraine dùng tên lửa của phương Tây tấn công vào lãnh thổ Nga hay không. Hiện vẫn có những rào cản nhất định về phạm vi Ukraine được phép sử dụng vũ khí viện trợ trong giao tranh với Nga. Ukraine là một quốc gia phi hạt nhân, song nước này đã nhận được sự hỗ trợ quân sự lớn từ Mỹ và các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân khác kể từ đầu cuộc xung đột. Gần đây, truyền thông Mỹ đưa tin rằng Washington dự kiến công bố khoản viện trợ khoảng 6 tỉ USD cho Ukraine trước thời hạn giải ngân vào cuối tháng này. Trong một bài phân tích mới đây, nhà phân tích Maxim Starchak cho rằng Moscow thường dùng đến các mối đe doạ hạt nhân mỗi lần Kiev được phương Tây viện trợ khí tài và điều này gần như trở thành thông lệ. Tuy nhiên, các quan chức và học giả Nga đã nhanh chóng phản bác. Phát biểu với phương tiện truyền thông nhà nước Nga, ông Andrey Kartapolov, lãnh đạo Ủy ban Quốc phòng tại Hạ viện Nga lý giải, những thay đổi được đề xuất sẽ giúp học thuyết này trở nên linh hoạt và hiệu quả, phù hợp với thực tế hơn”.

Ông Sergei Karaganov, một nhà khoa học chính trị và là người có quan điểm cứng rắn về chính sách đối ngoại của Nga, trả lời tờ Kommersant rằng, Nga có thể tiến hành một cuộc tấn công hạt nhân cục bộ vào một quốc gia NATO mà không cần phải gây ra một cuộc chiến tranh hạt nhân toàn diện. Ông Karaganov nhấn mạnh: “Mục tiêu chính của học thuyết hạt nhân Nga là đảm bảo rằng Moscow sẵn sàng sử dụng vũ khí hạt nhân khi cần thiết”.

Hồi cuối tháng 7, Nga đã bắt đầu giai đoạn ba của cuộc tập trận nhằm thực hành triển khai vũ khí hạt nhân chiến thuật. Giai đoạn đầu của cuộc tập trận đã bắt đầu vào tháng 5 và đồng minh Belarus tham gia giai đoạn hai hồi tháng 6. Tại các cuộc tập trận, các binh sĩ từ các quân khu miền Nam và miền Trung Nga được huấn luyện cách triển khai đầu đạn giả cho các hệ thống tên lửa chiến thuật và tác chiến Iskander-M, sau đó bí mật di chuyển chúng đến bãi phóng.

Theo Điện Kremlin tuyên bố, cuộc tập trận này được tổ chức nhằm làm dịu đi những cái đầu nóng ở các Thủ đô phương Tây.

Kim Khánh

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.