Những Cảnh sát giữ thanh sạch cho thành phố

Dán chặt thân mình trên nền tường, nhích từng chút một, thâm nhập vào bên trong lấy cho được mẫu vật làm bằng chứng buộc chủ cơ sở không chối cãi được về hành vi vi phạm pháp luật môi trường.

Có khi người làm nhiệm vụ trinh sát phải “treo mình” làm “cascadeur” như thế cả 3-4 tháng mới thu thập đủ tư liệu. Hay phải đóng “chốt” tại hiện trường, vào nhiều vai khác nhau giả dạng người dân, lọt vào cơ sở nghi vấn lấy mẫu bùn thải, nước thải về xét nghiệm.

Gian nan, mạo hiểm là thế nhưng đã dần trở nên quen thuộc với cán bộ, chiến sỹ PCTPMT, những người góp phần không nhỏ trong sứ mệnh giữ vững ổn định và phát triển kinh tế TP Hồ Chí Minh. 

Trao đổi với PV Báo CAND về công tác của Cục C49B, Thượng tá Cù Nam Tiến, Phó trưởng Phòng 2 chia sẻ: Tình hình vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường vẫn diễn biến ngày càng phức tạp. Đặc biệt trên lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ môi trường, lĩnh vực ATVSTP. Điển hình như vụ việc xảy ra tại Công ty TNHH Quý Tiến (Bà Rịa - Vũng Tàu) với hành vi chôn lấp chất thải công nghiệp rất tinh vi”.

Được biết, với chức năng thu gom vận chuyển chất thải nguy hại, chất thải lỏng công nghiệp trên địa bàn Bà Rịa - Vũng Tàu, sau đó chuyển cho công ty khác xử lý, tuy nhiên trong quá trình hoạt động, công ty này đã không tuân thủ các quy định pháp luật, có nhiều dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng.

Nhưng để lấy được mẫu làm căn cứ, nhóm công tác Phòng 2 - C49B đã phải xuống tận địa bàn “ém” quân suốt từ tháng 7/2012 tới tháng 10/2012, anh em phải xa nhà cắm chốt ngay gần địa chỉ Công ty Quý Tiến tại một khu đất hẻo lánh thuộc ấp 6, xã Tóc Tiên, huyện Tân Thành, Bà Rịa - Vũng Tàu.

Nơi đây cách xa quốc lộ 51 tới 10km, cách biệt với dân cư xung quanh. Công ty cho trồng ken chặt xung quanh cả một “rừng” điều, cùng lực lượng bảo vệ liên tục suốt 24 giờ/ngày. “Người lạ vào khu vực này đều bị phát hiện. Song khó thế nào chúng tôi cũng đặt quyết tâm phải hoàn thành nhiệm vụ”, Đại úy Đoàn Văn Trường, người trực tiếp điều tra vụ việc kể lại.

Đại úy Trường cho biết, với 9 mẫu đất lấy được từ 11 hố chôn lấp chất thải trong công ty từ nhóm trinh sát, đủ cơ sở “định danh” về chất thải công nghiệp chôn lấp trái phép trong công ty, buộc chủ doanh nghiệp phải chấp thuận “mở cửa” cho lực lượng chức năng vào kiểm tra, trực tiếp cho lấy mẫu tại các hố chôn lấp theo tinh thần điều tra, làm rõ các yếu tố cấu thành tội phạm theo điều 182 BLHS về tội gây ô nhiễm môi trường.

Có chứng cớ nhưng chủ công ty lúc đầu còn tìm cách né tránh, cho nhân viên làm nhão dây xích xe xúc, thoái thác thực hiện lấy mẫu. Nhóm công tác lại phải dùng nghiệp vụ, vừa động viên chủ công ty hợp tác.

Thêm 27 mẫu chất thải rắn, bùn thải, mẫu nước ngầm… được lấy tại đây, gửi sang Viện Môi trường và Tài nguyên - ĐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh làm đối chứng, cho thấy tại những nơi chôn lấp bùn thải trong Công ty Quý Tiến khi tác động của nước mưa sẽ dễ dàng hòa tan các hợp chất dinh dưỡng thấm vào mạch nước ngầm khu vực… chủ doanh nghiệp - ông Nguyễn Quý không thể chối cãi, chấp thuận nộp phạt 150 triệu đồng, tiến hành khai quật di dời toàn bộ khối chất thải được xác định: 7.492m³. Vụ việc khắc phục hậu quả tới tháng 5 vừa qua mới hoàn tất, công ty này phải chi phí hết hơn 3 tỷ đồng.

Cũng theo Thượng tá Cù Nam Tiến, không chỉ vụ việc Công ty Quý Tiến, từ đầu năm tới nay, các phòng nghiệp vụ C49B đã đấu tranh phá 2 chuyên án, 14 vụ việc có tính chất phức tạp, nghiêm trọng, vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường. Hay các vụ xả thải nước công nghiệp lén lút ra môi trường tại khu công nghiệp, khu chế xuất tại khu vực phía Nam. Bên cạnh đó, còn phát hiện rất nhiều vụ việc vi phạm pháp luật về môi trường trong lĩnh vực ATVSTP.

Nổi cộm là sản xuất thực phẩm bẩn, kinh doanh thịt gia súc gia cầm còn dư lượng thuốc kháng sinh vượt mức cho phép, sản xuất lạp xưởng từ lòng heo ôi thiu.

Như vụ việc điển hình “chế biến lòng heo thành thuốc chữa bệnh” phát hiện tại Công ty Thương mại Minh Oanh (Bình Chánh). Cơ sở này sản xuất thức ăn chăn nuôi nhưng đã ký kết làm ăn với ông Gungminh - quốc tịch Trung Quốc, dùng dịch lòng heo làm thuốc chữa bệnh cho người.

Cơ sở nằm sâu tít giữa đồng không mông quạnh, vì vậy cán bộ, chiến sỹ của C49B phải rất vất vả mới tiếp cận được. Ngăn chặn kịp thời một vụ sản xuất thuốc chữa bệnh “quái đản” tại đây: Lòng heo hôi thối được đổ vào bồn chứa, trộn thêm 3kg hóa chất, thêm 5kg xút công nghiệp Cautic Soda 99% đều mua từ Trung Quốc.

Hỗn hợp này được cho vào quay trong máy li tâm 2 giờ, tiếp tục bơm qua một bồn khác rồi trộn đều bằng môtơ điện, ngâm vào rượu tẩy trắng rồi được lọc lấy cặn và đưa đi hấp, chiết tách thành từng miếng cao để bán cho người dân tại Trung Quốc chữa bệnh.

Quá trình đấu tranh khai thác, C49B còn phát hiện thêm DNTN sản xuất thương mại Hà Tiết trên cùng địa bàn cũng thu gom lòng heo từ các chợ lấy lại dịch trong lòng heo non trộn với xút và bột khử mùi nấu cao cung cấp cho Công ty TNHH Thương mại Minh Oanh.

Hoặc rất nhiều vụ việc nhập khẩu bánh kẹo không rõ nguồn gốc, kém chất lượng từ các tỉnh phía Bắc vào tiêu thụ với số lượng lớn, sản xuất rượu rởm được C49B phát hiện. Vụ sản xuất rượu rởm tại Công ty TNHH Chế biến thực phẩm Đại La (Kha Vạn Cân, Thủ Đức); Công ty TNHH TM-DV Đại Đại Hả (phường 13, Gò Vấp) chế biến rượu sử dụng hóa chất không rõ nguồn gốc. 

Ngoài ra nhiều vụ việc vi phạm môi trường trong lĩnh vực nông thôn, làng nghề và lưu vực sông rất phức tạp có nguy cơ ô nhiễm môi trường cao như dệt nhuộm, thuộc da, xi mạ, giấy… cũng đã được phát hiện, “cứu sống” nhiều con kênh trên địa bàn TP Hồ Chí Minh như kênh Ba Bò, An Hạ, Thị Nghè,…  thoát khỏi nguy cơ bị “bức tử” do tắc nghẽn dòng chảy. Hay các vụ việc xả thải ra môi trường, xả khí thải không qua hệ thống xử lý tại Công ty Mía đường Trà Vinh, Mía đường Bến Tre, Thủy hải sản Hải Dương, Công ty Dệt may Thắng Lợi ...

So với các lực lượng khác trong CAND, Cảnh sát PCTPMT mới bước vào năm thứ 7 trong lĩnh vực hoạt động, “tuổi đời” còn rất trẻ, quân số lại mỏng, nhiều lĩnh vực hoàn toàn mới mẻ về chuyên môn, công tác nhiều gai góc, gian truân, song với ý chí và tinh thần tất cả cho nhiệm vụ, trấn áp tội phạm tới cùng, mọi thủ đoạn tinh vi của các đơn vị vi phạm môi trường tại địa bàn TP Hồ Chí Minh dù ma mãnh tới đâu cũng không qua được đôi mắt tinh tường của các chiến sĩ Cảnh sát môi trường, góp phần giữ vững ổn định chính trị, bình yên cho người dân và cộng đồng.