Dẫu chẳng để lại một tấm hình, gần 2/3 thế kỷ qua và đến hôm nay, trong ký ức của những bậc cao niên ở Thừa Thiên - Huế vẫn còn nguyên vẹn khí tiết anh hùng với bao chiến công hiển hách của chàng trai trẻ mang dòng máu cách mạng ở vùng quê trũng An Xuân.
Cách đây 65 năm, chàng trai Nợ thấy cảnh giặc Pháp giày xéo quê hương, người dân đau thương, ly lạc, đã tìm cách tập hợp dân làng để chống trả kẻ thù tàn bạo. Anh hùng LLVTND Trần Phong ở TP Huế kể: Hồi đó tôi khoảng 15 tuổi, bắt đầu hoạt động cách mạng ở quê (Phú Đa, Phú Vang, Thừa Thiên- Huế), đã biết được những trận đánh cảm tử của anh Nợ. Và sau này, trong đơn vị, cấp trên luôn lấy tấm gương của anh để truyền đạt cho lớp chúng tôi. Khắc ghi sâu sắc nhất về anh là vào đầu xuân năm 1947. Lúc đó anh và đồng chí Lê Sanh nhận nhiệm vụ giết tên Huyện trưởng Phong Điền - Phan Đình Trấp, đã cải trang thành những người dân, dùng mìn và lựu đạn, nguỵ trang chúng trong hai bó sắn, luồn sâu vào vùng địch chiếm để tới trụ sở huyện lỵ Phong Điền. Tuy nhiên, khi đến địa phận cầu hẻm thôn Hiền Lương, xã Phong Hiền (Phong Điền) thì bị địch phục kích. Biết bị lộ nên Trần Quang Nợ vừa đánh trả quyết liệt, vừa thu hút sự chú ý của địch về phía mình để đồng đội vượt vòng vây an toàn. Trần Quang Nợ đã bị địch bắt và đưa về đồn huyện Hạ Lang.
Bọn chúng biết anh là chiến sỹ Công an có nhiệm vụ giết tên Huyện trưởng Phan Đình Trấp nên đã dùng mọi thủ đoạn, vừa mua chuộc vừa tra tấn dã man. Nhưng chúng chỉ nhận được ở anh trước sau một câu nói: "Tao là Công an cách mạng, về đây để giết tên Việt gian bán nước Phan Đình Trấp và bè lũ tay sai". Bọn chúng sau năm ngày tra tấn tàn khốc, không khai thác được gì, đã đưa anh về đồn Sịa (căn cứ lớn nhất của Pháp ở Quảng Điền lúc bấy giờ). Tại đây, anh lại phải đối mặt với bọn phòng Nhì của Pháp. Bọn chúng đã tra tấn anh bằng mọi cực hình thời trung cổ nhưng anh vẫn không khai nửa lời.
Ngày 6/1/1948, sau mười ngày hành hình dã man và biết không thể khai thác được gì ở anh, bọn chúng đã đưa anh ra bắn và thủ tiêu luôn cả thi hài. Điên cuồng và lồng lộn hơn, ngay đêm sau bắn anh, bọn chúng đưa quân về bắt bố và em trai của anh là ông Trần Quang Cú và Trần Quang Chình về đồn để khai thác. Sau năm ngày liền, bọn chúng cũng chẳng khai thác được gì, đã bắn chết cả hai người. Chỉ chưa đầy một tuần lễ, gia đình anh Trần Quang Nợ đã có tới ba người dũng cảm hy sinh.
Lịch sử CAND Thừa Thiên - Huế thời kỳ chống Pháp cho biết, sau tấm gương anh dũng chiến đấu, hy sinh của anh Trần Quang Nợ, hàng nghìn thanh niên ở Thừa Thiên - Huế, từ nông thôn tới thành thị đã gia nhập hàng ngũ cách mạng.
Công an xã Quảng An, Công an huyện Quảng Điền thăm hỏi gia đình anh Hai, chị Phương (cháu ruột liệt sĩ, Anh hùng CAND Trần Quang Nợ).
Trung tá Lê Hữu Phước, Phó trưởng Công an huyện Quảng Điền ôn lại truyền thống anh hùng cách mạng của đơn vị: Từ đội Công an xung phong thời chống Pháp đến Ban An ninh thời chống Mỹ rồi Công an huyện ngày nay, các thế hệ Công an Quảng Điền luôn nêu cao tinh thần yêu nước, phục vụ Đảng và cách mạng; quả cảm, mưu trí trong chiến đấu; nhiệt tình trong phục vụ nhân dân. Công an Quảng Điền đã được UBMT Dân tộc Giải phóng Thừa Thiên - Huế trao tặng danh hiệu đơn vị thi đua khá nhất và được tuyên dương danh hiệu cao quý Anh hùng LLVTND năm 1998.
Chiến tranh đã lùi xa, những hố bom, hầm đạn đầy rẫy chết chóc suốt gần nửa thế kỷ qua nay là những cánh đồng với cây lúa, cây khoai xanh tốt ngút ngàn; nhà cửa, trường học, trạm xá, đường giao thông hoành tráng, trải dài tít tắp và vươn sức sống mãnh liệt. Người dân Quảng Điền không bao giờ quên ơn của những anh hùng đã ngã xuống cho quê hương.
Trong cái nắng tháng tư vàng rực, chúng tôi gặp vợ chồng anh Đặng Văn Hai, chị Trần Thị Phương (cháu gọi liệt sĩ, Anh hùng CAND Trần Quang Nợ bằng cậu ruột) trở về nhà từ ruộng lúa của mình. Nhắc đến việc thờ cúng liệt sĩ, Anh hùng CAND Trần Quang Nợ, anh chị xúc động: "Có được cuộc sống bình yên, làm chủ được mảnh đất cha ông đã khai hoang ra như hôm nay là nhờ công lao to lớn của những anh hùng, liệt sĩ. Chúng em luôn ghi nhớ và dạy con cháu mình về đạo hiếu uống nước nhớ nguồn".
Anh Đặng Văn Chúng, Trưởng Công an xã Quảng An tự hào: Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, Quảng An là cái nôi cách mạng, người dân chiến đấu chống trả kẻ thù và nuôi giấu bộ đội. Xã hiện có trên 200 liệt sĩ, hàng trăm gia đình có công với cách mạng. Riêng gia đình liệt sĩ, Anh hùng LLVTND Trần Quang Nợ có tới 3 liệt sĩ và mẹ anh được phong danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Xã rất tự hào với sự chiến đấu, hy sinh anh dũng của gia đình đồng chí Nợ. Vào ngày đón nhận danh hiệu Anh hùng LLVTND cho đồng chí, tổ chức trọng thể ở trụ sở Công an huyện dịp 30-4 tới, toàn thể người dân ở xã đều sẽ tham dự, nhằm cổ vũ tinh thần cách mạng của lớp trẻ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước hôm nay
