Nhiều tỷ đồng đã được ông Tất Thành Cang "biến hóa" như thế nào?

• Những sai phạm nghiêm trọng của ông Tất Thành Cang
• Ông Tất Thành Cang liên quan trực tiếp đến những sai phạm nào?
• Khởi tố bị can Tất Thành Cang

Thông tin về vụ bắt giữ ông Tất Thành Cang đã thu hút được sự quan tâm đặc biệt của dư luận.

Tự quyết, gây thiệt hại hàng trăm tỉ đồng

Thông tin từ Công an TP Hồ Chí Minh, quá trình điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã phát hiện các dấu hiệu sai phạm liên quan của ông Tất Thành Cang - nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP Hồ Chí Minh trong việc phát hành cổ phiếu tại Công ty TNHH MTV Phát triển Công nghiệp Tân Thuận (IPC) và Công ty cổ phần phát triển Nam Sài Gòn (Sadeco).

Cụ thể, Công ty Sadeco có 44% vốn điều lệ thuộc sở hữu của IPC (do UBND TP Hồ Chí Minh sở hữu 100% vốn điều lệ). Để tăng vốn điều lệ, tháng 3-2017, nhóm đại diện vốn của Công ty IPC tại Công ty Sadeco đề xuất phương án phát hành 9 triệu cổ phiếu cho cổ đông chiến lược là Công ty Nguyễn Kim với giá bán 40 ngàn đồng/cổ phiếu. Đề xuất này đã được Hội đồng cổ đông Công ty Sadeco biểu quyết thông qua sau khi có ý kiến chấp thuận của Hội đồng thành viên Công ty IPC. 

Cơ quan Công an tống đạt các quyết định tố tụng đối với ông Tất Thành Cang.

Tháng 5-2017, Văn phòng Thành ủy có thông báo truyền đạt ý kiến chỉ đạo của ông Tất Thành Cang, lúc này đang là Phó Bí thư Thường trực Thành ủy chấp thuận phương án phát hành cổ phần cho cổ đông chiến lược để tăng vốn điều lệ tại Sadeco. Về việc này, năm 2018, Thanh tra TP Hồ Chí Minh đã có kết luận chỉ ra rằng thời điểm phát hành cổ phiếu, Sadeco chưa thực sự có nhu cầu cần thiết tăng vốn. Việc bán với giá 40 ngàn đồng/cổ phiếu có khả năng gây thiệt hại hàng trăm tỉ đồng cho Công ty Sadeco dẫn đến thiệt hại vốn Nhà nước.

Việc bán chỉ định cổ phiếu giá rẻ trên đã "giúp" cổ đông chiến lược - Công ty Nguyễn Kim thâu tóm Công ty Sadeco. Khi đó, hoạt động kinh doanh tại Sadeco đang rất hiệu quả, tỷ lệ chia cổ tức hằng năm cao (năm 2015 là 20%, năm 2016 là 40%, năm 2017 là 10%). Còn nhóm cổ đông Nhà nước sau khi bán 9 triệu cổ phiếu thì tỷ lệ sở hữu vốn tại Sadeco đã giảm sâu… Kết quả, Công ty Nguyễn Kim sở hữu 14.235.683 cổ phiếu, chiếm tỷ lệ chi phối tại Sadeco là 54,75% vốn điều lệ. Công ty IPC giảm còn 28,8%, Văn phòng Thành ủy giảm từ 2,6% xuống còn 1,7%.

Theo Cơ quan quan điều tra, quá trình chọn cổ đông chiến lược không được báo cáo đầy đủ, minh bạch, đánh giá không đúng năng lực thực tế của đối tác chiến lược, giá phát hành cổ phần cho cổ đông chiến lược không đúng thực tế giá trị tài sản và tiềm lực công ty, không có căn cứ pháp lý, không đảm bảo lợi ích của Sadeco cũng như cổ đông hiện hữu…

Liên quan sai phạm trong việc phát hành cổ phiếu tại Công ty IPC và Sadeco (công ty con của IPC), ngày 17-12, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đã khởi tố bị can, bắt tạm giam, khám xét nơi ở đối với ông Nguyễn Hữu Thành (thành viên HĐQT Công ty Sadeco) về hành vi "vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí". Trước hai ông Tất Thành Cang và Nguyễn Hữu Thành, Công an TP Hồ Chí Minh đã khởi tố 17 người liên quan đến vụ án tại IPC và Sadeco, trong đó có ông Phạm Văn Thông, nguyên Phó Chánh văn phòng Thành ủy TP Hồ Chí Minh.

Những vi phạm nghiêm trọng

Ông Tất Thành Cang sinh năm 1971, quê ở Long An. Sau khi tốt nghiệp đại học, ông là một trong những đoàn viên thanh niên ưu tú, từng là Chủ tịch Hội sinh viên, Bí thư Thành đoàn TP Hồ Chí Minh, Bí thư Quận ủy kiêm Chủ tịch UBND quận 2, rồi Giám đốc Sở Giao thông Vận tải (GTVT), Phó chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh. Trước khi bị kỷ luật về  Đảng, ông từng là Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Khóa XI, Thành ủy viên, Phó bí thư Thành ủy. Năm 2016, ông là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương đảng Khóa XII, Phó bí thư thường trực TP Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2015-2020.

Một phần khu đất 32,5 ha tại xã Phước Kiển, huyện Nhà Bè.

Ủy ban Kiểm tra Trung ương (UBKT) kết luận, ông Tất Thành Cang đã vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ và quy chế làm việc; vi phạm thẩm quyền, nguyên tắc, quy trình xử lý công việc; vi phạm quy định của Thành ủy về quản lý, sử dụng tài sản tại các doanh nghiệp thuộc sở hữu Đảng bộ TP và các quy định pháp luật trong việc quyết định chủ trương hợp tác kinh doanh, chuyển nhượng dự án, chuyển nhượng quyền sử dụng đất của các doanh nghiệp thuộc Thành ủy. 

Ngoài ra, ông Cang còn chấp thuận chủ trương để người đại diện phần vốn của Thành ủy biểu quyết phát hành cổ phần cho cổ đông chiến lược tại doanh nghiệp, ông Cang đã thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, thiếu kiểm tra, giám sát, để lĩnh vực được phân công phụ trách có nhiều vi phạm pháp luật, gây thiệt hại lớn cho ngân sách Đảng bộ thành phố.

Từng bước "bay cao", giờ cũng là lúc từng bước ông Cang bị xem xét kỷ luật do các sai phạm mà ông gây ra. Tại kỳ họp 31 (năm 2018), UBKT Trung ương đã công bố nội dung, kết luận về một số dấu hiệu vi phạm, kỷ luật đối với một số cá nhân, trong đó có trường hợp ông Cang với những sai phạm được chỉ ra một cách cụ thể theo từng vụ việc khác nhau.

Ngoài ra, kết luận của UBKT Trung ương cũng chỉ ra sai phạm của ông Cang trong vụ việc bán đất công sản tại Khu dân cư Phước Kiển, huyện Nhà Bè. Cụ thể, thông qua Công ty TNHH MTV Đầu tư và Xây dựng Tân Thuận (gọi tắt là Công ty Tân Thuận, doanh nghiệp có 100% vốn trực thuộc Thành ủy TP Hồ Chí Minh), ông Cang khi đó là Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP Hồ Chí Minh đã không báo cáo Thường trực Thành ủy và Ban Thường vụ Thành ủy TP Hồ Chí Minh, tự ký cho phép chuyển nhượng khu đất hơn 32ha tại xã Phước Kiển, huyện Nhà Bè cho Công ty CP Quốc Cường Gia Lai. 

Ông Tất Thành Cang đọc lại các quyết định tố tụng đối với bản thân.

Đến cuối tháng 12-2017, Thường trực Thành ủy TP Hồ Chí Minh xác minh, phát hiện đã chỉ đạo dừng việc chuyển nhượng này để làm rõ. Trong vụ việc này, nếu Ban Thường vụ Thành ủy TP Hồ Chí Minh không kịp thời chỉ đạo hủy hợp đồng thì việc chuyển nhượng thành công sẽ dẫn đến thiệt hại rất lớn và đặc biệt nghiêm trọng. Theo đó, tổng giá trị chuyển nhượng khu đất vào thời điểm đó là 419 tỉ đồng (1,29 triệu đồng/m2), nhưng giá trị thị trường được xác định có thể vượt đến hơn 2.000 tỉ đồng. 

Khu đất 32ha đất giao cho Công ty CP Quốc Cường Gia Lai là tài sản thuộc Văn phòng Thành ủy TP Hồ Chí Minh, do Công ty Tân Thuận quản lý. Việc ký hợp đồng chuyển nhượng cho Công ty CP Quốc Cường Gia Lai đất công sản với giá thấp không đúng thẩm quyền, không đúng quy định, đã được Ủy ban Kiểm tra Trung ương xác định có vai trò, trách nhiệm, lẫn sai phạm của cá nhân ông Cang. 

Về vụ việc trên, UBKT Trung ương kết luận, ông Cang đã vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ và quy chế làm việc, vi phạm thẩm quyền, nguyên tắc, quy trình xử lý công việc, vi phạm quy định của Thành ủy TP Hồ Chí Minh về quản lý, sử dụng tài sản tại các doanh nghiệp thuộc sở hữu Đảng bộ Thành phố và các quy định pháp luật trong việc quyết định chủ trương hợp tác kinh doanh, chuyển nhượng dự án, chuyển nhượng quyền sử dụng đất của các doanh nghiệp thuộc Thành ủy.

UBKT Trung ương đánh giá: "Những vi phạm của đồng chí Tất Thành Cang là rất nghiêm trọng, gây bức xúc trong xã hội, làm ảnh hưởng lớn đến uy tín của Thành ủy, đến mức phải xem xét, thi hành kỷ luật". UBKT Trung ương đã đề nghị Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương xem xét, thi hành kỷ luật theo thẩm quyền đối với ông Cang. Sau đó, Ban chấp hành Trung ương đã xem xét thi hành kỷ luật ông Cang bằng hình thức cách chức Ủy viên Trung ương Đảng khóa XII, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy TP Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2015-2020.

Và ngày 16-12-2020, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đã khởi tố, bắt tạm giam, khám xét chỗ ở và nơi làm việc đối với ông Tất Thành Cang. Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang tiến hành điều tra làm rõ vụ án.

Việc khởi tố, bắt tạm giam để điều tra đối với ông Tất Thành Cang là thực hiện đúng tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng: "Kiên quyết xử lý nghiêm minh, không có vùng cấm, không có ngoại lệ, không có đặc quyền…".