Nhiều lợi ích từ việc hạn chế dùng tiền mặt

Kể từ khi dịch bệnh bắt đầu hoành hành, bà Xuân (Đống Đa - Hà Nội) dường như “thoáng tay” hơn trong khi đi chợ. Thay vì mua vài nghìn gia vị như hành lá, ớt hay chanh, bà thường mua trọn 10.000 đồng để đỡ phải lấy lại tiền lẻ.

“Vẫn biết tiền vốn bẩn và là ổ vi khuẩn, nhưng tôi vẫn trả tiền mặt theo thói quen lụt thì chết cả làng, mình hệ miễn dịch tốt nên không sợ. Nhưng từ ngày có dịch COVID-19, tôi ngại cầm những đồng tiền cũ. Ngay cả ở nhà có trẻ con, tiền cũng được giấu kỹ hơn, không cho các cháu chạm vào vì sợ bẩn. Đi chợ truyền thống bằng tiền mặt chưa bỏ được, nhưng hầu hết tôi đều mua  hàng chỗ quen biết, để thay vì trả tiền rồi lấy lại tiền phụ, nhiều hôm mua thịt, tôi gửi tiền thừa cho người bán hàng, hôm sau mua tiếp, cẩn thận thì hơn”, bà Xuân cho biết.

Giao dịch qua kênh di động tăng 225% về giá trị và 196% về số lượng.

Cũng vì tư tưởng “cẩn tắc vô áy náy”, nhiều người tiêu dùng, đặc biệt là người trẻ đang đẩy mạnh mua bán online. Những trang web chợ quê, mua sắm trực tuyến hay như Lazada, Sendo được nhiều người giao dịch hơn. Tại các siêu thị, theo quan sát của chúng tôi, tỷ lệ khách quẹt thẻ cao hơn so với trước khi có dịch. Khoảng 90% doanh thu tiền điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam được nộp qua ngân hàng.

Hơn 30 bệnh viện đã kết nối thanh toán, trong đó một số bệnh viện đã đạt 35% số lượng thanh toán không dùng tiền mặt.

Còn theo đại diện ZaloPay, lượng giao dịch qua ZaloPay tăng đáng kể so với thời điểm trước khi dịch bệnh bùng phát. Tính riêng số lượng giao dịch chuyển tiền qua khung trò chuyện Zalo, trung bình mỗi ngày tăng hơn 30 lần. Hiện, đơn vị này cũng đang tiếp tục đưa ra khuyến cáo người dân hạn chế sử dụng tiền mặt để tránh nguy cơ lây lan mầm bệnh qua đường tiếp xúc bằng tay.

Tương tự, Grab vừa triển khai một số biện pháp chủ động phòng chống dịch COVID-19 khuyến khích khách hàng hạn chế sử dụng tiền mặt, tăng cường sử dụng ví điện tử, thanh toán online... Ví điện tử MoMo cũng đưa ra khuyến cáo người dùng hạn chế sử dụng tiền mặt, ưu tiên chọn lựa các phương thức, kênh thanh toán điện tử để hạn chế tối đa những nguy cơ tiếp xúc với mầm bệnh…

Đặc biệt, để khuyến khích khách hàng thanh toán không dùng tiền mặt, Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) miễn giảm phí thanh toán dịch vụ công và chuyển tiền liên ngân hàng giá trị nhỏ từ 25/2 đến 31/12/2020. Giảm 72% phí chuyển mạch các giao dịch chuyển tiền nhanh liên ngân hàng 24/7 đối với các giao dịch có giá trị nhỏ từ 500.000 đồng trở xuống, mức giảm từ 1.800 đồng/giao dịch xuống còn 500 đồng/giao dịch.

Bà Nguyễn Tú Anh, Chủ tịch Hội đồng quản trị NAPAS cho biết: “Chúng tôi tin rằng chương trình miễn giảm phí dịch vụ chuyển mạch trong năm 2020 của NAPAS có thể góp phần hỗ trợ hiệu quả cho hệ thống ngân hàng, doanh nghiệp và đặc biệt là người dân trong thời điểm dịch bệnh COVID-19 đang diễn biến phức tạp”.

Còn theo các chuyên gia, việc chuyển sang giao dịch trực tuyến thực sự là một sự dịch chuyển về tư duy vì từ trước tới nay, tư tưởng, tiền trong túi mới là tiền của mình đã cố hữu trong nhận thức của người dân, nên chủ trương không dùng tiền mặt của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) rất riết ráo nhưng tính hiệu quả vẫn bị hạn chế.

Chuyên gia kinh tế - TS Cấn Văn Lực khi phân tích về những tác động của dịch bệnh tới việc kinh doanh của ngân hàng đã chỉ ra 3 tác động, trong đó có tác động tích cực là thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Đây là cơ hội để người dân thay đổi tập quán, thói quen, còn phía các nhà băng cũng cần nghiên cứu để cải tiến những hạn chế về cơ sở hạ tầng, nâng cao niềm tin của người tiêu dùng, thu hút giao dịch trực tuyến.

Theo ông Phạm Tiến Dũng - Vụ trưởng Vụ Thanh toán (NHNN), thanh toán điện tử và thanh toán di động đã tăng rất mạnh trong năm 2019, trong đó thanh toán nội địa qua thẻ ngân hàng tăng 42,5% về số lượng và 35,4% về giá trị so với năm trước đó. Giao dịch qua kênh di động tăng 225% về giá trị và 196% về số lượng.

Với thanh toán dịch vụ công, hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng đã được kết nối với toàn bộ 63 kho bạc nhà nước địa phương đáp ứng được nhu cầu chi tiêu ngân sách của người dân và doanh nghiệp một cách nhanh chóng và kịp thời.

Đặc biệt, khoảng 99% doanh nghiệp kết nối với ví điện tử, 27 ngân hàng và 10 tổ chức trung gian thanh toán phối hợp thu tiền điện. Trong năm 2020, theo ông Dũng, NHNN sẽ tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý theo hướng tạo điều kiện thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế, hoàn thành các đề án thanh toán không dùng tiền mặt...