Mặc dù một số ý kiến cho rằng dự thảo luật này chỉ có tác dụng với 30% số DN còn khả năng nộp thuế, tuy nhiên chính sách này sẽ tạo ra sự lan tỏa tích cực đến nhóm DN khác và góp phần cải thiện môi trường đầu tư.
Đề xuất cân nhắc tiêu chí về doanh nghiệp vừa và nhỏ
Với 20 đại biểu phát biểu tại hội trường, hầu hết đều nhất trí với việc phải sửa đổi luật vì có những quy định đã không còn phù hợp với thực tế. Thêm vào đó, việc hạ mức thuế suất phổ thông xuống 22% từ 1/1/2014 và lộ trình giảm thuế xuống 20% vào năm 2016 cũng được các đại biểu đồng tình.
Việc này được kỳ vọng sẽ tạo động lực cho sự phát triển của DN, và thậm chí còn giúp tăng thu ngân sách khi các DN có điều kiện để đầu tư mở rộng sản xuất, tăng thu nhập.
Thực tiễn đã chứng minh, từ năm 2009 đến 2012, mặc dù nền kinh tế trong nước gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng bởi kinh tế thế giới và có điều chỉnh giảm thuế suất từ 28% xuống còn 25%, nhưng số thu NSNN vẫn bảo đảm tăng trưởng.
Cụ thể, trong giai đoạn 2009 – 2012, số thu thuế TNDN (không kể thu từ dầu thô) tăng trưởng bình quân hằng năm khoảng 21,85%. Năm 2009 số thu thuế TNDN đạt 52.191 tỷ đồng, chiếm 19,3% trong tổng thu NSNN, thì đến năm 2012, số thu đạt khoảng 107.462 tỷ đồng, chiếm 23,1% trong tổng thu NSNN.
Ngoài một số ý kiến tán thành việc giảm xuống 22% vì lo ngại giảm sâu nữa sẽ ảnh hưởng đến thu ngân sách, một số đại biểu như Nguyễn Thị Nguyệt Hường (Hà Nội), Trần Xuân Hòa (Quảng Ninh), Vũ Tiến Lộc (Thái Bình)... còn mạnh dạn đề xuất nên giảm thuế xuống 20% và áp dụng như mức thuế phổ thông với tất cả các DN chứ không chỉ xét ưu đãi DN vừa và nhỏ, bởi xác định tiêu chí thế nào là DN vừa và nhỏ mất rất nhiều công sức, khó thực hiện và dễ nảy sinh bất cập, xin cho. Việc này có thể khiến các DN xé lẻ nhằm được ưu đãi thuế. Mặt khác, các đại biểu cũng chưa đồng tình với tiêu chí sử dụng dưới 200 lao động và doanh thu dưới 20 tỷ đồng/năm là DN vừa và nhỏ.
“Nếu ký được hợp đồng lớn, ngủ một đêm tỉnh dậy DN bỗng trở thành DN lớn. Sang năm không ký được hợp đồng, lại trở thành DN nhỏ. Điều này là không hợp lý” – đại biểu Phùng Đức Tiến (Hà Nam) phát biểu. Chưa kể đến quy định như vậy sẽ khiến DN làm đến 19,9 tỷ đồng rồi thì ngưng không làm nữa vì sợ phải đóng thuế cao hơn.
Đại biểu Tiến đề xuất nên để tiêu chí xác định là số lao động và tổng tài sản, sẽ khuyến khích các DN tăng doanh thu mà vẫn được hưởng ưu đãi. Chi tiết hơn, đại biểu Trần Du Lịch (TP Hồ Chí Minh) còn chỉ ra sự bất cập trong quy định về doanh thu ở chỗ “nếu doanh thu 1 năm dưới 20 tỷ đồng, mà có số lao động 200 người, thì nuôi lao động còn không đủ, đừng nói đến có lợi nhuận mà nộp thuế. Nên cân nhắc con số lớn hơn, 40, 50 tỷ chẳng hạn”.
Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp cần được bổ sung, sửa đổi nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp.
Xem xét lại khống chế trần đối với chi phí quảng cáo, tiếp thị
Một vấn đề nổi bật khác được đại đa số các đại biểu đề cập đến là quy định về mức khống chế 15% chi phí cho hoạt động quảng cáo, tiếp thị, khuyến mại, hoa hồng môi giới; chi tiếp tân, khánh tiết, hội nghị... Đại đa số đều cho rằng quy định này gây cản trở cho các DN trong nước, bởi muốn phát triển sản xuất kinh doanh, họ phải chi cho tiếp thị, quảng cáo để đưa sản phẩm đến với người tiêu dùng, đặc biệt trong bối cảnh phải cạnh tranh quyết liệt với các DN FDI vốn đã mạnh lại không bị chi phối bởi quy định.
Đại biểu Mai Hữu Tín (Bình Dương) cho rằng việc tăng chi phí khống chế từ 10% lên 15% “là một bước tiến, tuy nhiên có thể làm tốt hơn. Tôi không cho rằng bỏ khống chế sẽ giảm thu ngân sách. Đây không phải cách làm hay, mà còn tự trói tay của DN ta trong việc cạnh tranh”. Mặt khác, việc đánh đồng ở mức 15% tạo thế bất bình đẳng đối với các DN mới thành lập, quy mô nhỏ nhưng lại phải chi nhiều cho quảng cáo tiếp thị hơn so với các DN đã có nền tảng mạnh, doanh thu lớn.
Đại biểu Phùng Đức Tiến cho rằng cần tránh việc quy định cào bằng mà tùy từng ngành, từng thời điểm như: nên trừ chi phí nhiều hơn cho ngành dịch vụ so với ngành sản xuất, công ty mới so với công ty cũ, sản phẩm vòng đời ngắn so vòng đời dài... và giảm chi phí quảng cáo với những sản phẩm gây hại như rượu, thuốc lá...
“Trong điều kiện chi tiêu, kỷ cương của DN chưa tốt như hiện nay, tôi đồng ý có quy đinh trần với chi phí quảng cáo, tiếp thị là 15%, nhưng là trần doanh số chứ không phải trần chi phí để DN có thể tính toán được” - đại biểu Trần Du Lịch góp ý.
Đây cũng là ý kiến chung của nhiều đại biểu khác, bởi việc khoán trên chi phí là rất bất hợp lý, nó buộc các DN phải khai gian thêm chi phí để nâng mức tiền được chi tiêu cho quảng cáo lên. Đa số các đại biểu như Nguyễn Thị Kim Bé (Kiên Giang), Nguyễn Bá Thuyền (Lâm Đồng), Trần Văn Tấn (Tiền Giang); Dương Quang Sơn (Bắc Kạn)... đều nêu quan điểm cần xóa bỏ khống chế trần chi phí cho quảng cáo, khuyến mãi càng sớm càng tốt để phù hợp với thông lệ quốc tế
