Anh Thành Huy - một khách hàng ở Thanh Xuân cho biết ngày 8/8, sau khi đi trực ở cơ quan, anh ghé vào mua hàng ở BigC Lê Trọng Tấn (Hà Nội). Do không mang nhiều tiền mặt, nên trước khi thanh toán, anh có đề nghị được sử dụng hình thức thanh toán qua VNPAY. Tuy nhiên, nhân viên ở đây thông báo VNPAY đang bị lỗi nên yêu cầu anh thanh toán bằng tiền mặt. Cực chẳng đã, anh đành đề nghị phải trả bớt hàng, thì nhân viên thanh toán bảo để "kiểm tra", rồi rút máy dưới gầm quầy lên làm thủ tục để chấp nhận thanh toán bằng VNPAY.
"Tôi rất nhiều lần mua sắm tại BigC Lê Trọng Tấn và luôn nhận được câu trả lời là VNPAY bị lỗi, phải thanh toán bằng tiền mặt. Những lần đó, vì có mang sẵn tiền nên tôi cũng không để ý, chỉ thấy hơi bực mình vì không thanh toán qua VNPAY thì không được sử dụng mã giảm giá. Lần này, tôi đã để ý và thấy cô nhân viên bảo "kiểm tra" nhưng thực chất chỉ cần thao tác cầm máy lên là có thể thao tác thủ tục thanh toán ngay, không hề "kiểm tra" và VNPAY cũng không hề lỗi như cô ấy nói", anh Huy cho biết.
Cũng nhiều lần "dính chưởng" lỗi VNPAY tại BigC Lê Trọng Tấn, chị Thúy (Đống Đa- Hà Nội) đã cảnh giác cao độ. Với "chiêu" không mang theo đủ tiền mặt, nếu không cho thanh toán qua VNPAY thì sẽ trả lại hàng, chị cũng đã ép được nhân viên sử dụng VNPAY để thanh toán hóa đơn, dù trước đó, nhân viên ở đây liên tục khẳng định VNPAY đang bị lỗi và yêu cầu khách trả tiền mặt.
"Như ngày 11/8 vừa qua, tôi cũng "làm căng" mới được thanh toán bằng VNPAY để sử dung mã giảm giá do ngân hàng tặng. Tôi không hiểu vì sao nhân viên BigC Lê Trọng Tấn lại không nhiệt tình thanh toán hóa đơn bằng VNPAY. Thứ nhất, đó là quyền lợi của khách hàng vì có mã giảm giá - mức giảm từ 2%-10% tùy vào số tiền và những lần giao dịch trước đó của khách hàng. Dù có quyền lợi, nhưng đổi lại, họ phải duy trì số dư khá lớn trong thẻ tín dụng với lãi suất gần bằng 0%- và không ai được quyền tước đi quyền lợi này của họ. Thứ 2, đang dịch bệnh, hạn chế tiêu dùng tiền mặt là điều nên làm để tránh lây lan - chưa kể đây là chủ trương lớn của Chính phủ là đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt", chị Thúy thắc mắc.
Thực tế, thanh toán không sử dụng tiền mặt trở thành xu thế tất yếu bởi nó mang lại nhiều tiện ích rõ rệt cho cả người dân và nền kinh tế. TS Nguyễn Trí Hiếu chỉ ra 5 lợi ích khi thanh toán không dùng tiền mặt cho cả nền kinh tế lẫn người tiêu dùng. Đối với nền kinh tế, trước tiên là giảm nhiều chi phí cho ngành tài chính, thứ hai, việc thanh toán phi tiền mặt còn giúp chống lại việc thất thu thuế cho Nhà nước từ những giao dịch chui hoặc không minh bạch; giảm rủi ro rửa tiền, nói cách khác là kiểm soát và phát hiện các thanh toán phạm pháp. Thứ ba, thanh toán không dùng tiền mặt giảm tỉ lệ chủ thể thanh toán trữ tiền bên mình, góp phần tăng cường nhu cầu vốn cho xã hội. Đối với người dân, thanh toán không dùng tiền mặt có lợi khi mua sắm như tiết kiệm thời gian, công sức của bên trả tiền và bên thu tiền, giảm bớt thời gian đợi chờ tới lượt thanh toán… Thứ nữa, thanh toán phi tiền mặt thông qua ứng dụng hoặc thẻ cũng là cách để đảm bảo quá trình giao dịch an toàn hơn, tốc độ thanh toán nhanh, xác thực dễ dàng và linh hoạt.
Theo Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tính đến cuối tháng 4-2021, có trên 79 tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán triển khai thanh toán qua internet; 44 tổ chức thanh toán qua điện thoại di động; toàn thị trường hiện có khoảng hơn 271 nghìn POS và hơn 19 nghìn ATM. Các ngân hàng và trung gian thanh toán, fintech đã ứng dụng nhiều công nghệ đột phá vào hoạt động nghiệp vụ để đưa ra các sản phẩm, dịch vụ hiện đại, thân thiện, tiện lợi mang lại trải nghiệm và lợi ích thiết thực cho khách hàng như eKYC, QR code, thanh toán không tiếp xúc,...
Tiện tích là thế nên mới đây, Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt trên địa bàn năm 2021. Mục tiêu của kế hoạch nhằm đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt, chuyển đổi số trong hoạt động ngân hàng, đổi mới, nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin, mở rộng hệ sinh thái số để phát triển sản phẩm, dịch vụ ngân hàng.
"Thanh toán không tiền mặt là cách làm mờ không gian địa lý, giới hạn tuổi tác, giới hạn sinh kế. Nhờ đó, mọi tầng lớp trong xã hội được tiếp cận nhanh hơn, an toàn hơn và có hiệu quả hơn đối với các dịch vụ tài chính toàn diện", bà Lê Thuý Sen, Vụ trưởng Vụ Truyền thông (NHNN) khẳng định.
Trở lại câu chuyện khó thanh toán không dùng tiền mặt tại BigC, để làm rõ hơn chúng tôi đã đã có cuộc trao đổi với đại diện của BigC. "BigC không có chủ trương hạn chế thanh toán qua VNPAY, mà luôn tạo điều kiện để khách hàng được thanh toán hóa đơn bằng cả 2 hình thức: Tiền mặt và qua tài khoản. Tuy nhiên, thanh toán qua VNPAY nhiều khi gặp lỗi, hoặc bị chậm do đường truyền mạng Internet nên một số nhân viên "ngại" sử dụng. Ngoài ra, còn có thể có những nhân viên mới, chưa làm chủ được thao tác trên máy nên chỉ thích nhận tiền mặt. Điều này cũng xuất phát từ thực tế hiện dịch bệnh đang khó khăn, thao tác thanh toán bằng tiền mặt sẽ nhanh hơn, tránh ùn tắc" - đại diện BigC chia sẻ.
Dù công nhận thanh toán qua VNPAY có những thời điểm lỗi là điều không tránh được. Tuy nhiên, "cố tình lỗi" để nhận tiền mặt là việc khá mới. Điều này ảnh hưởng tới quyền lợi của khách hàng, đến chủ trương thanh toán không dùng tiền mặt và cả chủ trương kích cầu tiêu dùng trong thời điểm dịch bệnh của Chính phủ. Thiết nghĩ hệ thống siêu thị BigC cần kiểm tra lại tình trạng "ngại" thanh toán không dùng tiền mặt của nhân viên để kịp thời chấn chỉnh.
