Giá dự toán cách xa giá thị trường
Tại văn bản số 322 ngày 14/9/2026, Liên danh XL03 cho biết, qua khảo sát thị trường phục vụ kế hoạch cung ứng, đơn giá một số vật liệu, cấu kiện được sử dụng làm cơ sở xác định chi phí cho dự án thấp hơn đáng kể so với giá giao dịch thực tế. Trong khi đó, giá vật tư còn phụ thuộc vào tiêu chuẩn kỹ thuật, nguồn gốc, cự ly vận chuyển, thí nghiệm, kiểm định và điều kiện cung ứng tại công trường.
Cụ thể, theo hồ sơ dự toán, xi măng Sông Lam được tính với đơn giá khoảng 975 đồng/kg. Nhưng theo tìm hiểu của nhà thầu, để đáp ứng yêu cầu chất lượng đối với hạng mục đúc dầm và các cấu kiện có mác bê tông trên 40 MPa, các loại xi măng Nghi Sơn, Bỉm Sơn thường được sử dụng, giá thị trường khoảng 1.500 đồng/kg. Trong bảng khảo sát kèm theo văn bản, xi măng PCB40 có đơn giá đang áp dụng 998 đồng/kg, trong khi giá khảo sát xi măng Nghi Sơn là 1.500 đồng/kg.
Đối với cát, đá xây dựng, Liên danh cho rằng dự toán hiện lựa chọn mức giá nhỏ nhất giữa một số mỏ lân cận nhưng chưa tính bình quân gia quyền hoặc điều phối theo trữ lượng, cự ly các mỏ. Trong khi đó, giá thị trường theo khảo sát của nhà thầu hiện cao hơn nhiều so với giá tại mỏ cộng chi phí vận chuyển về công trường được sử dụng khi lập dự toán. Việc đồng thời triển khai các gói thầu cao tốc cùng nhiều dự án trọng điểm khác trên địa bàn tỉnh còn tạo áp lực cầu lớn, dẫn tới nguy cơ đứt gãy và quá tải nguồn cung cục bộ.
Chênh lệch còn thể hiện rõ ở một số vật tư, cấu kiện: Gối cầu chậu các loại đang áp dụng 9 triệu đồng/cái, trong khi giá khảo sát là 23 triệu đồng/cái, chênh 14 triệu đồng/cái; cáp dự ứng lực (DƯL) có giá áp dụng 19.700 đồng/kg so với mức khảo sát 26.000 đồng/kg.
Khoảng cách giữa giá được sử dụng làm cơ sở xác định chi phí và giá giao dịch thực tế gây khó cho nhà thầu trong lựa chọn nhà cung cấp, ký hợp đồng và tổ chức nguồn vật liệu, trong khi vật tư đưa vào công trình vẫn phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật.
Từ thực tế này, Liên danh XL03 đề nghị giá vật liệu cần được khảo sát, thu thập và đối chiếu từ nhiều nguồn độc lập như giá do cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố, báo giá của nhà sản xuất, nhà cung cấp có đủ năng lực và giá tại các dự án, công trình tương tự. Với vật liệu, cấu kiện đặc thù như gối cầu, cáp và phụ kiện DƯL, Liên danh đề nghị cần xem xét đầy đủ đặc tính kỹ thuật, nguồn gốc, điều kiện cung ứng và giá giao dịch thực tế thay vì chỉ đối chiếu đơn giá với một nguồn công bố giá chung.
Trường hợp kết quả rà soát xác định mức giá đang áp dụng thấp hơn đáng kể so với mặt bằng thị trường và không bảo đảm khả năng mua sắm, cung ứng vật tư đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, Liên danh đề nghị xem xét điều chỉnh/cập nhật giá cho phù hợp với mặt bằng giá thực tế, bảo đảm cơ sở xác định chi phí có tính khả thi và phù hợp với quy định pháp luật…
Tỉnh yêu cầu xác định giá vật liệu phù hợp thị trường
Trước đó, ngày 11/9/2026, tại văn bản số 845/TB-UBND thông báo kết luận của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền tại cuộc họp ngày 8/9. Theo đó, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đánh giá nhu cầu vật liệu xây dựng tăng cao do triển khai đồng thời nhiều công trình, dự án, trong khi nguồn cung một số loại, nhất là đá xây dựng, cát xây dựng, đất san lấp tại một số khu vực còn hạn chế, dẫn đến thiếu hụt cục bộ, giá vật liệu tăng, ảnh hưởng đến tiến độ và chi phí thực hiện dự án. Công tác dự báo, cân đối nguồn cung, khảo sát, thu thập, công bố giá và phối hợp quản lý vật liệu xây dựng có thời điểm chưa kịp thời, chưa sát thực tế, cần tập trung khắc phục.
UBND tỉnh yêu cầu Sở Xây dựng chủ động làm việc với các chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án để rà soát việc xác định giá vật liệu, nguồn cung, cự ly và chi phí vận chuyển, bảo đảm phù hợp với giá thị trường và điều kiện cung ứng thực tế tại khu vực xây dựng công trình; hạn chế tình trạng giá vật liệu trong dự toán không sát với giá thực tế, ảnh hưởng đến việc lựa chọn nhà thầu và tiến độ triển khai dự án; đồng thời kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền; trường hợp vượt thẩm quyền, tổng hợp, tham mưu UBND tỉnh xem xét, xử lý.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Phú Hiền yêu cầu Sở Xây dựng tổ chức khảo sát, thu thập, phân tích, xử lý và công bố thông tin giá vật liệu xây dựng, chỉ số giá xây dựng theo đúng quy định, bảo đảm khách quan, kịp thời, sát diễn biến thị trường; trường hợp cần thiết có thể nghiên cứu thuê tổ chức tư vấn đủ năng lực thực hiện.
UBND tỉnh cũng giao Sở Xây dựng nghiên cứu, tham mưu thành lập Tổ công tác liên ngành làm việc với các đơn vị cung cấp để xác định giá tại đầu nguồn và giá thực tế trên địa bàn. Cùng với yêu cầu đưa giá công bố sát thị trường, tỉnh yêu cầu tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi có dấu hiệu găm hàng, thao túng, nâng giá trục lợi, cung cấp thông tin báo giá không trung thực, góp phần bảo đảm nguồn cung và minh bạch thị trường vật liệu xây dựng.
