Hiện nhu cầu đất san lấp phục vụ các dự án ở các địa phương trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên-Huế khá cao, dẫn đến việc cải tạo đất, hạ thấp độ cao và tận dụng đất san lấp các công trình diễn ra trái phép ở một số nơi, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn.
Hiện trường điểm khai thác đất trái phép ở thôn Pa Hy.
Xã Hồng Hạ, huyện A Lưới, được xem là một trong những điểm “nóng” về khai thác khoáng sản trái phép trong thời gian gần đây. Những ngày trung tuần tháng 8/2021, dọc tuyến QL49 dẫn lên địa bàn huyện A Lưới, tại thôn Pa Hy (xã Hồng Hạ) xuất hiện điểm khai thác đất khá lớn.
Tại hiện trường có 1 xe múc cùng một số phương tiện xe tải liên tục nạo đất từ trên đồi (có rừng keo tràm) rồi đưa lên xe tải đổ phục vụ san lấp một điểm đối diện bên kia đường. Điểm đổ đất san lấp này vốn rất trũng, thấp hơn mặt đường từ 3-4m, qua nhiều ngày các phương tiện này khai thác đất trái phép, nơi đây đã được đổ đất san lấp đầy ngang mặt đường.
Ông H., một hộ dân sống gần khu vực này cho biết: “Biết là khai thác đất phục vụ nhu cầu san lấp, xây dựng trong gia đình nhưng làm như thế mùa mưa “bùng” cả quả đồi xuống dưới đường, lấp hết nhà cửa thì rất nguy hiểm”.
Theo quan sát, điểm khai thác đất trái phép là một quả đồi nhỏ được trồng keo tràm nằm bên tuyến QL49, nơi có nhà dân san sát, đã được nạo vét một khoảnh đất khá sâu, nền đất đã ngang với mặt đường. Nơi đây, có nhiều nhà dân, khi diện tích đất bị lấy đi, nguy cơ sạt trượt cả quả đồi xuống cụm dân cư bên dưới. Lãnh đạo xã Hồng Hạ cho biết, vừa lập biên bản, đình chỉ khai thác đất tại địa điểm thôn Pa Hy.
Theo đó, qua kiểm tra của cơ quan chức năng, đã xác định được 4 đối tượng và 1 hộ gia đình tiến hành cải tạo, múc đất thổ cư, thay đổi hiện trạng đất khi chưa được cấp phép của các cơ quan chức năng. UBND xã Hồng Hạ yêu cầu các tổ chức, cá nhân có liên quan ngưng việc khai thác đất đến khi có sự cho phép của các cơ quan có thẩm quyền.
Tương tự, tại khu vực rừng sản xuất tại khoảnh 6, Tiểu khu 287, xã Hồng Hạ, bà Hồ Thị Liệu (trú tại thôn A Rom) đã khai thác đất rừng sản xuất với diện tích hơn 3.500m2. Phòng Tài nguyên – Môi trường huyện A Lưới đã tham mưu UBND huyện xử phạt hành chính bà Liệu 27,5 triệu đồng; đồng thời yêu cầu phải trả lại diện tích đất lấn chiếm đúng nguyên trạng ban đầu…
Hàng năm, tuyến QL49 có nhiều điểm sạt trượt taluy vào mùa mưa lũ, đơn vị quản lý đường bộ phải bỏ ra kinh phí rất lớn để duy tu, bảo dưỡng. Với việc khai thác đất san lấp trái phép ven QL49 như hiện nay, nguy cơ cao xảy ra tình trạng sạt lở đất, vùi lấp đường gây ảnh hưởng giao thông cho tuyến đường huyết mạch dẫn lên địa bàn huyện miền núi A Lưới.
Theo ông Hồ Viết Lương, Chủ tịch UBND xã Hồng Hạ, hiện nay nhu cầu sử dụng đất san lấp trên địa bàn khá lớn, một số hộ dân khai thác đất tự phát gây nguy cơ sạt lở, mất an toàn trong mùa mưa lũ, UBND xã đã đình chỉ việc khai thác và yêu cầu chấp hành các quy định. Đồng thời, hướng dẫn các hộ dân có tờ trình về việc cải tạo đất để phục vụ xây dựng khi có nhu cầu và chỉ được khai thác khi các cơ quan chức năng cho phép…
Tại tuyến đường Hồ Chí Minh đi qua địa bàn huyện A Lưới, thời gian gần đây cũng xuất hiện một số điểm khai thác đất trái phép với dấu tích mới và cũ ở xã Trung Sơn. Nhiều điểm khai thác đất nằm khá sát đường mòn, gần khu vực có nhà dân, gây nguy cơ mất an toàn khi mùa mưa bão đang đến gần.
Trước tình trạng trên, UBND huyện A Lưới đã có công văn gửi các xã, thị trấn về việc tăng cường công tác quản lý việc sử dụng đất đúng mục đích. Lãnh đạo huyện A Lưới khẳng định, việc vi phạm pháp luật trong quản lý và sử dụng đất đai vẫn còn diễn ra là do một số nơi cấp ủy, chính quyền cấp xã chưa thật sự quyết liệt trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo; một số tổ chức sử dụng đất kém hiệu quả, chậm đưa đất vào sử dụng, để đất bị lấn chiếm; tự ý san gạt đồi núi, làm biến dạng địa hình, ảnh hưởng đến cảnh quan, môi trường khu vực; tình trạng hộ gia đình cá nhân lấn chiếm đất, lấn chiếm hành lang bảo vệ công trình giao thông, thủy lợi, san lấp đất ruộng để làm nhà, sử dụng đất sai mục đích…
Để khắc phục những tồn tại trên, UBND huyện yêu cầu thủ trưởng các phòng, ban, ngành, Chủ tịch UBND cấp xã, thị trấn và các tổ chức, cá nhân có liên quan phải thực hiện đúng các quy định của pháp luật, nếu đơn vị nào để xảy ra sai phạm phải chịu trách nhiệm.
