Nguy cơ ô nhiễm môi trường từ các nhà máy nhiệt điện than

Nhiệt điện than vẫn đang là xu hướng được ưu tiên trong bối cảnh Việt Nam cần nguồn điện năng lớn phục vụ cho phát triển đất nước. Tuy nhiên, nhiệt điện than cũng tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường cao nếu không kiểm soát được khí thải, tro bụi… đặc biệt là với những nhà máy sử dụng công nghệ lạc hậu.

Ông Nguyễn Văn Tài – Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên – Môi trường) cho biết, nhiệt điện than hiện cung cấp khoảng 35% tổng sản lượng điện và có chiều hướng tăng nhanh trong giai đoạn tới. Theo quy hoạch điện VII, nhiệt điện sẽ chiếm khoảng 53,2% điện sản xuất vào năm 2030. 

Hiện cả nước có 64 dự án nhiệt điện than, trong đó có 26 dự án đã vận hành, 15 dự án đang triển khai, 13 dự án đã xác định chủ đầu tư, 10 dự án đang tìm chủ đầu tư. Tổng công suất của các nhà máy đang hoạt động vào khoảng 14.675MW, tiêu thụ lượng nhiên liệu 40 triệu tấn than/năm và xả lượng xỉ thải khoảng 15,8 triệu tấn/năm. 

Đến năm 2030, với việc đưa vào hoạt động thêm nhiều nhà máy nhiệt điện khác, tổng công suất sẽ tăng lên 55.300MW và tiêu thụ khoảng 129 triệu tấn than/năm. Hầu hết các nhà máy này đều sử dụng công nghệ ngưng hơi truyền thống với nguồn nhiên liệu là than nội địa.

Nhiều nhà máy nhiệt điện đang đối mặt nguy cơ gây ô nhiễm. Ảnh minh họa: CTV
Nhiều nhà máy nhiệt điện đang đối mặt nguy cơ gây ô nhiễm. Ảnh minh họa: CTV

Trong thời gian qua, mặc dù các nhà máy nhiệt điện đã cải thiện công nghệ để đảm bảo yêu cầu bảo vệ môi trường, song qua thanh tra đối với 19 nhà máy nhiệt điện, Tổng cục Môi trường đã phát hiện nhiều nơi vi phạm, thậm chí một số nhà máy còn để xảy ra sự cố môi trường đáng tiếc. Điển hình như, nhà máy Vĩnh Tân, Duyên Hải đã phát sinh sự cố môi trường trong quá trình hiệu chỉnh thiết bị, vận hành thử nghiệm. 

Theo ông Tài, các nhà máy nhiệt điện than đều đối mặt với 3 vấn đề chính về môi trường là khí thải – bụi, chất thải rắn và nước làm mát. Trong các nhà máy này, dù đã có thiết bị lọc bụi tĩnh điện song vẫn phát sinh lượng khói bụi lớn, gây ô nhiễm môi trường xung quanh. Các bãi xỉ thải cũng có nguy cơ gây ô nhiễm nguồn nước ngầm và nước mặt. 

“Kiểm soát bụi, đặc biệt là tro bay là vấn đề không đơn giản. Các nhà máy nhiệt điện phải đảm bảo hiệu suất 99% mới có thể đưa hàm lượng bụi từ 4.900mg xuống 2.200mg. Hiện nay, Việt Nam đang xây dựng một số nhà máy nhiệt điện sử dụng than nhập khẩu từ nước ngoài. Công nghệ này giúp sử dụng hiệu quả nhiên liệu, giảm phát thải khí, tro bụi” – ông Tài nói.

Bà Nguỵ Thị Khanh – Giám đốc Trung tâm sáng tạo xanh (GreenID) cho rằng, ô nhiễm không khí ở Hà Nội ngày càng gia tăng, nguyên nhân một phần cũng xuất phát từ các nhà máy nhiệt điện than. Mặc dù quy mô dân số, số lượng phương tiện giao thông ít hơn song mức độ ô nhiễm không khí của Thủ đô lại cao gấp đôi TP Hồ Chí Minh. Chỉ trong năm 2016, Hà Nội đã có 8 đợt ô nhiễm không khí nghiêm trọng. Các chỉ số bụi PM10 và PM2,5 đều vượt ngưỡng trung bình năm. 

"Thủ đô Hà Nội bị bủa vây bởi khoảng 20 nhà máy nhiệt điện than ở phía Bắc. Phần lớn các nhà máy này mới chỉ có thiết bị xử lí bụi, một số có khả năng xử lí SO2, chưa có nhà máy nào có thiết bị xử lí Nox. Quan sát trên ảnh vệ tinh, chúng tôi thấy rằng, trong năm 2016, có một số thời điểm, nồng độ bụi PM2,5 rất cao (được coi là ô nhiễm không khí nghiêm trọng) thì hướng gió chủ yếu là từ phía Đông của Hà Nội, cụ thể là từ phía Châu Giang (Trung Quốc). Khi di chuyển tới các khu công nghiệp ở Quảng Ninh, Hải Phòng, nồng độ chất ô nhiễm cao hơn và di chuyển về Hà Nội. Vào mùa đông, theo gió mùa đông bắc, bụi từ phía Bắc có thể di chuyển xuống Thủ đô làm gia tăng nồng độ ô nhiễm. Dù các nhà máy nhiệt điện cách xa Hà Nội song bụi mịn PM2,5 có khả năng phát tán rất xa” – bà Khanh nói. 

Vị chuyên gia này cho biết thêm, môi trường không khí có xu thế ô nhiễm cao vào mùa đông và mùa xuân, trong khi mùa hè và mùa thu lại tốt hơn. Điều này phụ thuộc vào hướng gió, vốn có tác động rất lớn trong việc khuếch tán khói bụi trong không khí.

Nhiệt điện than vẫn là xu hướng chính trong tương lai. Ảnh minh họa
Nhiệt điện than vẫn là xu hướng chính trong tương lai. Ảnh minh  họa

Theo Bộ trưởng Bộ Tài nguyên – Môi trường Trần Hồng Hà, với các nước đang phát triển như Việt Nam, việc phát triển nhiệt điện than vẫn chiếm ưu thế, đặc biệt là trong bối cảnh thuỷ điện đã phát triển gần hết và dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận đã huỷ bỏ. Để đảm bảo môi trường, yếu tố công nghệ đóng vai trò cốt lõi. 

Trong thời gian tới, Bộ Tài nguyên – Môi trường sẽ phối hợp với Bộ Công thương tiến hành đánh giá công nghệ đối với các nhà máy đang hoạt động, trong trường hợp công nghệ lạc hậu thì phải cải tiến. Đối với các dự án mới, các Bộ sẽ thẩm định công nghệ trước khi tham mưu trình Chính phủ cho phép đầu tư. 

"Nguyên tắc chung là sẽ ưu tiên các dự án sử dụng công nghệ cao, sử dụng hiệu quả nguồn nhiên liệu và thân thiện với môi trường. Đặc biệt, các dự án này cần có phương án tái chế xỉ thải thành vật liệu san lấp, thay thế vật liệu xây dựng" -  người đứng đầu ngành tài nguyên môi trường nói. 

Trong khi đó, ông Tài cho rằng, cần có đánh giá đầy đủ về công nghệ sản xuất, công nghệ xử lý môi trường của các nhà máy nhiệt điện hiện nay; có lộ trình đóng cửa các nhà máy nhiệt điện cũ, hiệu suất thấp; cải tạo, nâng cấp các nhà máy có công nghệ lạc hậu; lắp đặt thiết bị xử lý khí thải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật môi trường… Để giảm dần nhiệt điện, cần ưu tiên phát triển nguồn năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời...

Nhiệt điện than vẫn là xu hướng chính trong tương lai. Ảnh minh  họa
Khánh Vy

Các tin khác

AIA Việt Nam được vinh danh tại Giải thưởng Rồng Vàng 2026

AIA Việt Nam được vinh danh tại Giải thưởng Rồng Vàng 2026

Ngày 13/5/2026, AIA Việt Nam vừa được vinh danh Top 10 Doanh nghiệp vì Cuộc sống Cộng đồng 2025 – 2026 với danh hiệu “Doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ dẫn đầu về các sản phẩm sống khỏe” trong khuôn khổ Giải thưởng Rồng Vàng 2026 do Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy tổ chức.

EVNGENCO1 đề xuất đầu tư 3 dự án điện mặt trời nổi tại Lâm Đồng

EVNGENCO1 đề xuất đầu tư 3 dự án điện mặt trời nổi tại Lâm Đồng

Tổng Công ty Phát điện 1 (EVNGENCO1) đang đề xuất đầu tư 3 dự án điện mặt trời nổi trên hồ thủy điện tại tỉnh Lâm Đồng với tổng công suất gần 270 MW, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 4.400 tỷ đồng. Các dự án được kỳ vọng góp phần khai thác hiệu quả hạ tầng hồ chứa hiện hữu, bổ sung nguồn điện sạch cho hệ thống điện quốc gia và thúc đẩy phát triển năng lượng xanh theo định hướng Quy hoạch điện VIII điều chỉnh.

Vinamilk Sure lan toả lối sống khoa học từ dinh dưỡng đến vận động

Vinamilk Sure lan toả lối sống khoa học từ dinh dưỡng đến vận động

Tiếp nối hành trình phụng sự cộng đồng, Vinamilk và nhãn hàng Vinamilk Sure vừa đồng hành cùng Hội Người giáo dục Bệnh đái tháo đường Việt Nam, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang và phường Việt Hưng (Hà Nội) trong chương trình cộng đồng “Ngàn bước chân – Triệu trái tim khỏe”.

Amway Việt Nam ghi dấu ấn lần thứ 10 được vinh danh tại Giải thưởng Rồng Vàng 2026

Amway Việt Nam ghi dấu ấn lần thứ 10 được vinh danh tại Giải thưởng Rồng Vàng 2026

Ngày 13/5, Amway Việt Nam, thương hiệu hàng đầu về chăm sóc sức khỏe, vinh dự được trao tặng Giải thưởng Rồng Vàng 2026 ở hạng mục “Doanh nghiệp FDI có tăng trưởng liên tục và bền vững”. Đặc biệt, đây là lần thứ 10 Amway Việt Nam được vinh danh tại giải thưởng uy tín này, đánh dấu cột mốc ý nghĩa cho hành trình phát triển bền bỉ, năng lực vận hành ổn định và cam kết đầu tư lâu dài của doanh nghiệp tại Việt Nam. 

VPBank nâng tầm dịch vụ chuyển tiền du học, tối ưu trải nghiệm toàn diện

VPBank nâng tầm dịch vụ chuyển tiền du học, tối ưu trải nghiệm toàn diện

Không ngừng cải tiến để mang lại trải nghiệm tốt hơn, VPBank nâng tầm toàn diện dịch vụ chuyển tiền quốc tế tối ưu quy trình theo hướng đơn giản, nhanh chóng và an toàn hơn, đáp ứng nhu cầu chuyển tiền ngày càng gia tăng của phụ huynh và du học sinh. Đồng thời, khách hàng VPBank còn được hưởng loạt ưu đãi hấp dẫn như miễn phí dịch vụ và tặng e-voucher trị giá đến 25 triệu đồng

Mở lối hoàn lương bằng chính sách nhân văn

Mở lối hoàn lương bằng chính sách nhân văn

 Không chỉ là một chính sách an sinh đơn thuần, việc triển khai nguồn vốn tín dụng ưu đãi theo Quyết định số 22/2023/QÐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (gọi tắt là Quyết định số 22) đang trở thành “điểm tựa” quan trọng giúp nhiều người chấp hành xong án phạt tù tại Ðồng Nai có cơ hội làm lại cuộc đời. 

Vốn ngân hàng “thay áo” những vùng quê

Vốn ngân hàng “thay áo” những vùng quê

Từ những dải đất cồn giữa dòng Hậu Giang đến vùng bìa rừng bên sông Đồng Nai, dòng vốn tín dụng ngân hàng đang chảy bền bỉ, len vào từng nông hộ, từng mái nhà, từng xóm nhỏ. Đồng vốn ưu đãi không chỉ giúp người nghèo vượt qua khó khăn mà còn nuôi dưỡng sinh kế, giữ lửa làng nghề, mở đường cho nhiều gia đình vươn lên khá giả. 

Petrovietnam nỗ lực đảm bảo chuỗi cung ứng, ổn định nguồn cung xăng dầu

Petrovietnam nỗ lực đảm bảo chuỗi cung ứng, ổn định nguồn cung xăng dầu

Trong tháng 4 và 4 tháng đầu năm 2026, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực ở nhiều chỉ tiêu sản xuất kinh doanh trọng yếu, đặc biệt bảo đảm nguồn dầu thô cung cấp cho các nhà máy lọc dầu trong nước, cùng nguồn cung các sản phẩm xăng dầu, khí... góp phần quan trọng ổn định thị trường, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Tổng Giám đốc OCB Phạm Hồng Hải xin từ nhiệm

Tổng Giám đốc OCB Phạm Hồng Hải xin từ nhiệm

Ngân hàng TMCP Phương Đông (HOSE: OCB) vừa công bố thông tin về việc ông Phạm Hồng Hải gửi đơn từ nhiệm vị trí Tổng Giám đốc. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh OCB đang bước vào giai đoạn chiến lược mới, với những định hướng phát triển và mục tiêu tăng trưởng dài hạn.

Xử phạt 2 doanh nghiệp đầu mối vi phạm dự trữ xăng dầu bắt buộc

Xử phạt 2 doanh nghiệp đầu mối vi phạm dự trữ xăng dầu bắt buộc

Liên tiếp trong các ngày đầu tháng 5/2026, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Cục TTTN) đã kiểm tra đột xuất và xử phạt 2 doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu do không bảo đảm mức dự trữ xăng dầu bắt buộc và các hành vi vi phạm khác theo quy định của pháp luật. Tổng số tiền xử phạt lên tới 320 triệu đồng.

Moody’s nâng xếp hạng tín nhiệm của MB lên mức Ba2

Moody’s nâng xếp hạng tín nhiệm của MB lên mức Ba2

Tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế Moody’s Ratings (Moody’s) vừa công bố nâng xếp hạng tiền gửi dài hạn và xếp hạng nhà phát hành của Ngân hàng TMCP Quân đội (MB; HoSE: MBB) từ Ba3 lên Ba2, tương đương mức trần xếp hạng quốc gia của Việt Nam. Triển vọng được duy trì ở mức “Ổn định”.

Tăng cường giám sát hoạt động tín dụng chính sách

Tăng cường giám sát hoạt động tín dụng chính sách

Trong công cuộc giảm nghèo bền vững, tín dụng chính sách xã hội được xem là một trong những công cụ hữu hiệu nhất để hỗ trợ người yếu thế. Tại xã Ia Boòng, tỉnh Gia Lai, thông qua công tác kiểm tra, giám sát thường xuyên, chính sách này đã và đang đi vào cuộc sống, tạo ra những chuyển biến tích cực về kinh tế - xã hội. 

Dòng vốn chính sách - bệ đỡ cho những phận người

Dòng vốn chính sách - bệ đỡ cho những phận người

Không còn là những khoản vay đơn thuần, nguồn vốn tín dụng chính sách từ NHCSXH đang trở thành “bệ đỡ” cho nhiều phận người trên địa bàn tỉnh Nghệ An vươn lên. Từ những mô hình chăn nuôi, cải tạo vườn tạp đến phát triển kinh tế hộ gia đình, từng đồng vốn đang âm thầm làm đổi thay diện mạo nông thôn, vun đắp những sinh kế bền vững.