Nguy cơ ô nhiễm môi trường từ các nhà máy nhiệt điện than

Nhiệt điện than vẫn đang là xu hướng được ưu tiên trong bối cảnh Việt Nam cần nguồn điện năng lớn phục vụ cho phát triển đất nước. Tuy nhiên, nhiệt điện than cũng tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường cao nếu không kiểm soát được khí thải, tro bụi… đặc biệt là với những nhà máy sử dụng công nghệ lạc hậu.

Ông Nguyễn Văn Tài – Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên – Môi trường) cho biết, nhiệt điện than hiện cung cấp khoảng 35% tổng sản lượng điện và có chiều hướng tăng nhanh trong giai đoạn tới. Theo quy hoạch điện VII, nhiệt điện sẽ chiếm khoảng 53,2% điện sản xuất vào năm 2030. 

Hiện cả nước có 64 dự án nhiệt điện than, trong đó có 26 dự án đã vận hành, 15 dự án đang triển khai, 13 dự án đã xác định chủ đầu tư, 10 dự án đang tìm chủ đầu tư. Tổng công suất của các nhà máy đang hoạt động vào khoảng 14.675MW, tiêu thụ lượng nhiên liệu 40 triệu tấn than/năm và xả lượng xỉ thải khoảng 15,8 triệu tấn/năm. 

Đến năm 2030, với việc đưa vào hoạt động thêm nhiều nhà máy nhiệt điện khác, tổng công suất sẽ tăng lên 55.300MW và tiêu thụ khoảng 129 triệu tấn than/năm. Hầu hết các nhà máy này đều sử dụng công nghệ ngưng hơi truyền thống với nguồn nhiên liệu là than nội địa.

Nhiều nhà máy nhiệt điện đang đối mặt nguy cơ gây ô nhiễm. Ảnh minh họa: CTV
Nhiều nhà máy nhiệt điện đang đối mặt nguy cơ gây ô nhiễm. Ảnh minh họa: CTV

Trong thời gian qua, mặc dù các nhà máy nhiệt điện đã cải thiện công nghệ để đảm bảo yêu cầu bảo vệ môi trường, song qua thanh tra đối với 19 nhà máy nhiệt điện, Tổng cục Môi trường đã phát hiện nhiều nơi vi phạm, thậm chí một số nhà máy còn để xảy ra sự cố môi trường đáng tiếc. Điển hình như, nhà máy Vĩnh Tân, Duyên Hải đã phát sinh sự cố môi trường trong quá trình hiệu chỉnh thiết bị, vận hành thử nghiệm. 

Theo ông Tài, các nhà máy nhiệt điện than đều đối mặt với 3 vấn đề chính về môi trường là khí thải – bụi, chất thải rắn và nước làm mát. Trong các nhà máy này, dù đã có thiết bị lọc bụi tĩnh điện song vẫn phát sinh lượng khói bụi lớn, gây ô nhiễm môi trường xung quanh. Các bãi xỉ thải cũng có nguy cơ gây ô nhiễm nguồn nước ngầm và nước mặt. 

“Kiểm soát bụi, đặc biệt là tro bay là vấn đề không đơn giản. Các nhà máy nhiệt điện phải đảm bảo hiệu suất 99% mới có thể đưa hàm lượng bụi từ 4.900mg xuống 2.200mg. Hiện nay, Việt Nam đang xây dựng một số nhà máy nhiệt điện sử dụng than nhập khẩu từ nước ngoài. Công nghệ này giúp sử dụng hiệu quả nhiên liệu, giảm phát thải khí, tro bụi” – ông Tài nói.

Bà Nguỵ Thị Khanh – Giám đốc Trung tâm sáng tạo xanh (GreenID) cho rằng, ô nhiễm không khí ở Hà Nội ngày càng gia tăng, nguyên nhân một phần cũng xuất phát từ các nhà máy nhiệt điện than. Mặc dù quy mô dân số, số lượng phương tiện giao thông ít hơn song mức độ ô nhiễm không khí của Thủ đô lại cao gấp đôi TP Hồ Chí Minh. Chỉ trong năm 2016, Hà Nội đã có 8 đợt ô nhiễm không khí nghiêm trọng. Các chỉ số bụi PM10 và PM2,5 đều vượt ngưỡng trung bình năm. 

"Thủ đô Hà Nội bị bủa vây bởi khoảng 20 nhà máy nhiệt điện than ở phía Bắc. Phần lớn các nhà máy này mới chỉ có thiết bị xử lí bụi, một số có khả năng xử lí SO2, chưa có nhà máy nào có thiết bị xử lí Nox. Quan sát trên ảnh vệ tinh, chúng tôi thấy rằng, trong năm 2016, có một số thời điểm, nồng độ bụi PM2,5 rất cao (được coi là ô nhiễm không khí nghiêm trọng) thì hướng gió chủ yếu là từ phía Đông của Hà Nội, cụ thể là từ phía Châu Giang (Trung Quốc). Khi di chuyển tới các khu công nghiệp ở Quảng Ninh, Hải Phòng, nồng độ chất ô nhiễm cao hơn và di chuyển về Hà Nội. Vào mùa đông, theo gió mùa đông bắc, bụi từ phía Bắc có thể di chuyển xuống Thủ đô làm gia tăng nồng độ ô nhiễm. Dù các nhà máy nhiệt điện cách xa Hà Nội song bụi mịn PM2,5 có khả năng phát tán rất xa” – bà Khanh nói. 

Vị chuyên gia này cho biết thêm, môi trường không khí có xu thế ô nhiễm cao vào mùa đông và mùa xuân, trong khi mùa hè và mùa thu lại tốt hơn. Điều này phụ thuộc vào hướng gió, vốn có tác động rất lớn trong việc khuếch tán khói bụi trong không khí.

Nhiệt điện than vẫn là xu hướng chính trong tương lai. Ảnh minh họa
Nhiệt điện than vẫn là xu hướng chính trong tương lai. Ảnh minh  họa

Theo Bộ trưởng Bộ Tài nguyên – Môi trường Trần Hồng Hà, với các nước đang phát triển như Việt Nam, việc phát triển nhiệt điện than vẫn chiếm ưu thế, đặc biệt là trong bối cảnh thuỷ điện đã phát triển gần hết và dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận đã huỷ bỏ. Để đảm bảo môi trường, yếu tố công nghệ đóng vai trò cốt lõi. 

Trong thời gian tới, Bộ Tài nguyên – Môi trường sẽ phối hợp với Bộ Công thương tiến hành đánh giá công nghệ đối với các nhà máy đang hoạt động, trong trường hợp công nghệ lạc hậu thì phải cải tiến. Đối với các dự án mới, các Bộ sẽ thẩm định công nghệ trước khi tham mưu trình Chính phủ cho phép đầu tư. 

"Nguyên tắc chung là sẽ ưu tiên các dự án sử dụng công nghệ cao, sử dụng hiệu quả nguồn nhiên liệu và thân thiện với môi trường. Đặc biệt, các dự án này cần có phương án tái chế xỉ thải thành vật liệu san lấp, thay thế vật liệu xây dựng" -  người đứng đầu ngành tài nguyên môi trường nói. 

Trong khi đó, ông Tài cho rằng, cần có đánh giá đầy đủ về công nghệ sản xuất, công nghệ xử lý môi trường của các nhà máy nhiệt điện hiện nay; có lộ trình đóng cửa các nhà máy nhiệt điện cũ, hiệu suất thấp; cải tạo, nâng cấp các nhà máy có công nghệ lạc hậu; lắp đặt thiết bị xử lý khí thải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật môi trường… Để giảm dần nhiệt điện, cần ưu tiên phát triển nguồn năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời...

Nhiệt điện than vẫn là xu hướng chính trong tương lai. Ảnh minh  họa
Khánh Vy

Các tin khác

Tăng tốc chuyển đổi số y tế

Tăng tốc chuyển đổi số y tế

Bộ Y tế đang đẩy mạnh chuyển đổi số y tế, giảm thủ tục hành chính, xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, tiến tới bệnh viện thông minh.

VIB cho vay mua ô tô lãi suất từ 8,9%, tối đa 5 tỷ đồng

VIB cho vay mua ô tô lãi suất từ 8,9%, tối đa 5 tỷ đồng

Mức lãi suất ưu đãi 8,9%/năm cố định trong 6 tháng áp dụng cho tất cả các dòng xe. Đặc biệt, VIB cam kết lãi suất thả nổi không vượt quá 15%/năm sau thời gian cố định, giúp khách hàng tối ưu tài chính và chủ động hơn trong kế hoạch sở hữu ô tô, từ nhu cầu đi lại cá nhân, gia đình đến kinh doanh vận tải.

BSR kiến tạo tương lai bằng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

BSR kiến tạo tương lai bằng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Với hơn 2.300 sáng kiến cải tiến, giá trị làm lợi gần 2.000 tỷ đồng và hàng chục sản phẩm mới được thương mại hóa, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang đóng góp trực tiếp vào hiệu quả sản xuất kinh doanh của Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR), đơn vị thành viên PETROVIETNAM. Trên nền tảng đó, doanh nghiệp tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), phát triển năng lượng xanh, hướng tới năng lực cạnh tranh toàn cầu trong lĩnh vực năng lượng và hóa dầu.

Mỗi ước mơ đều xứng đáng được tỏa sáng

Mỗi ước mơ đều xứng đáng được tỏa sáng

Có những ước mơ bắt đầu từ những điều rất nhỏ. Một chiếc xe đạp để hành trình đến trường bớt nhọc nhằn. Một bộ cọ vẽ để thỏa sức với những sắc màu mình yêu thích. Một chiếc điện thoại mới để mỗi lần bố đi làm xa gọi về, em có thể nhìn rõ khuôn mặt bố hơn. Hay đơn giản là học giỏi để kiếm được nhiều tiền để bố mẹ được ăn những bữa cơm có thịt.

Vĩnh Long hợp tác với Hàn Quốc trong nghiên cứu, chế biến cam sành

Vĩnh Long hợp tác với Hàn Quốc trong nghiên cứu, chế biến cam sành

Tỉnh Vĩnh Long đang thúc đẩy hợp tác với các đối tác Hàn Quốc trong nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ và chế biến sâu cam sành. Đây là hướng đi nhằm đa dạng hóa sản phẩm, hình thành chuỗi liên kết từ vùng nguyên liệu đến thị trường, từng bước nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Siêu cảng của T&T Group góp phần nâng cao năng lực logistics quốc gia bằng công nghệ

Siêu cảng của T&T Group góp phần nâng cao năng lực logistics quốc gia bằng công nghệ

Quy mô giao thương ngày càng lớn đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao năng lực logistics quốc gia. Việt Nam cần những trung tâm kết nối nhiều phương thức vận tải, xử lý hàng hóa theo tiêu chuẩn quốc tế và ứng dụng công nghệ. Trên hành lang Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, siêu cảng logistics Vietnam SuperPort do Tập đoàn T&T Group và Tập đoàn YCH (Singapore) hợp tác phát triển đang từng bước đáp ứng yêu cầu đó.

Hà Nội phát động chiến dịch “Mái nhà đón nắng”

Hà Nội phát động chiến dịch “Mái nhà đón nắng”

Sáng 14/11, tại Vườn hoa Lạc Long Quân, Sở Công Thương TP Hà Nội phối hợp với Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội (EVNHANOI) tổ chức Lễ phát động chiến dịch “Mái nhà đón nắng” với thông điệp “Biến nắng thành điện”.

Kỳ 1: Khơi thông nguồn lực, mở đường phát triển

Kỳ 1: Khơi thông nguồn lực, mở đường phát triển

Kinh tế nhà nước nắm giữ những nguồn lực quan trọng của quốc gia, từ đất đai, tài nguyên, kết cấu hạ tầng đến ngân sách, vốn nhà nước và hệ thống doanh nghiệp nhà nước (DNNN). Trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững, Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị được xem là bệ phóng thể chế mới để kinh tế nhà nước dẫn dắt tăng trưởng 2 con số.

Cà Mau chấm dứt hợp tác với doanh nghiệp nợ tiền mua lúa của dân

Cà Mau chấm dứt hợp tác với doanh nghiệp nợ tiền mua lúa của dân

UBND tỉnh Cà Mau quyết định đơn phương chấm dứt hiệu lực biên bản ghi nhớ hợp tác với Công ty TNHH Tập đoàn nông nghiệp sạch hữu cơ Toàn Cầu (gọi tắt là Công ty Toàn Cầu), sau khi doanh nghiệp này triển khai không đầy đủ các nội dung cam kết, phát sinh nhiều bất cập trong liên kết thu mua, bao tiêu lúa gạo và chậm thanh toán cho hợp tác xã và người dân.

Nestlé Milo khánh thành và bàn giao sân chơi thể thao cộng đồng

Nestlé Milo khánh thành và bàn giao sân chơi thể thao cộng đồng

Tiếp nối hành trình của chương trình Năng Động Việt Nam, Công ty TNHH Nestlé Việt Nam, thông qua nhãn hàng Nestlé MILO, đã phối hợp cùng chính quyền địa phương tổ chức Lễ khánh thành và bàn giao sân chơi thể thao cộng đồng tại Nhà văn hóa cộng đồng KDC Quan Nam 5, phường Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng.

SHB vào Top 10 thương hiệu dẫn đầu Việt Nam năm 2026

SHB vào Top 10 thương hiệu dẫn đầu Việt Nam năm 2026

Ngày 12/11, tại lễ vinh danh 50 thương hiệu dẫn đầu năm 2026 do Forbes Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) được xướng tên ở vị trí thứ 10 trong bảng xếp hạng, với giá trị thương hiệu đạt 836 triệu USD. Trước đó, SHB từng được Forbes Việt Nam vinh danh trong Top 25 thương hiệu tài chính dẫn đầu Việt Nam 2021.

Bảo hiểm xã hội TP Hồ Chí Minh và Viện Kiểm sát nhân dân khu vực đẩy mạnh công tác phối hợp

Bảo hiểm xã hội TP Hồ Chí Minh và Viện Kiểm sát nhân dân khu vực đẩy mạnh công tác phối hợp

Bảo hiểm xã hội (TP Hồ Chí Minh) đang đẩy mạnh phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân khu vực (VKSND khu vực) trên địa bàn thành phố, tăng cường rà soát, làm việc, đôn đốc và xử lý các đơn vị vi phạm, nhất là những trường hợp chậm đóng kéo dài, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

Vì sao VPBank tăng trưởng mạnh mẽ cả tín dụng lẫn huy động mà vẫn kiểm soát tốt nợ xấu?

Vì sao VPBank tăng trưởng mạnh mẽ cả tín dụng lẫn huy động mà vẫn kiểm soát tốt nợ xấu?

Trong 9 tháng năm 2026, VPBank ghi nhận tín dụng riêng lẻ tăng gần 30%, huy động tăng nhanh hơn cho vay và tỷ lệ nợ xấu theo Thông tư 31 duy trì quanh 2%, nhờ chiến lược tăng trưởng có trọng tâm, kỷ luật thẩm định, ứng dụng AI trong quản trị rủi ro, đồng thời chủ động khai thác phân khúc hộ kinh doanh và đa dạng hóa nguồn vốn.

Các công trình nghiên cứu, thử nghiệm thành công góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ của đội ngũ kỹ sư BSR.

BSR làm chủ công nghệ khai thác dữ liệu điện, hướng tới bảo dưỡng thông minh

Trong nhà máy lọc dầu (NMLD) vận hành liên tục, dữ liệu điện có vai trò quan trọng trong giám sát và đánh giá tình trạng thiết bị. Từ thực tế nhiều nguồn dữ liệu chưa được khai thác hiệu quả, đội ngũ kỹ thuật Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR, đơn vị thành viên của PETROVIETNAM) đã phát triển hệ thống thu thập, giám sát dữ liệu điện và thử nghiệm thành công tại trạm SS7, NMLD Dung Quất. Giải pháp góp phần nâng cao năng lực giám sát, tạo nền tảng cho bảo dưỡng dựa trên tình trạng thiết bị.