Nguy cơ đóng cửa nhà máy nhiệt điện than vì... không còn nơi đổ xỉ thải

Theo ông Nguyễn Tiến Thành – Giám đốc Nhà máy Nhiệt điện Mông Dương I: Chỉ còn 8 tháng nữa, bãi thải xỉ của nhà máy này sẽ đầy, dẫn đến nguy cơ phải đóng cửa. 

Nếu điều đó xảy ra, 37.000 tỷ đồng vốn đầu tư của nhà nước vào đây sẽ bị lãng phí, thậm chí còn kéo theo khả năng phải đền bù cho Nhiệt điện Mông Dương II 600.000 USD/ngày. Nếu không giải quyết sớm vấn đề xỉ than, Mông Dương I sẽ không phải nhà máy duy nhất đối mặt với nguy cơ.

Đề nghị xây thêm bãi thải

Thông tin trên được đưa ra tại hội thảo Phát triển nhiệt điện than và các giải pháp bảo vệ môi trường ở Việt Nam do Ủy ban Khoa học, công nghệ & Môi trường của Quốc hội phối hợp với Hội Khoa học Kỹ thuật Nhiệt Việt Nam tổ chức.

Theo vị này, diện tích bãi thải xỉ của nhà máy Nhiệt điện Mông Dương I có dung tích là 2,25 triệu m³, nếu theo đúng thiết kế, mỗi năm thải ra 1 triệu m3 xỉ thải, thì đến nay nhà máy đã phải ngừng hoạt động vì quá tải bãi thải. Tuy nhiên, để gỡ thế khó, nhà máy này đã tìm được giải pháp tiêu thụ 400.000 tấn xỉ đáy/năm để làm xi măng và dùng đổ bê tông tươi thay cát. Toàn bộ số tro bay 600.000 tấn/năm chưa có đơn vị nào sử dụng được do có lẫn vôi, có màu đỏ.

Nếu phải đóng cửa, Chính phủ sẽ phải đền bù cho nhà đầu tư nhiệt điện Mông Dương II 600.000 USD/ngày.
Nếu phải đóng cửa, Chính phủ sẽ phải đền bù cho nhà đầu tư nhiệt điện Mông Dương II 600.000 USD/ngày.

“Chính phủ đang giao cho Viện Khoa học Vật liệu xây dựng nghiên cứu tiêu chuẩn và hướng dẫn dùng tro xỉ để san nền. Chúng tôi cũng đã phân tích mẫu, kết hợp với các đơn vị làm đường để thử nghiệm. Tuy nhiên, sau khi thử mẫu thì độ đầm chặt của tro xỉ là 0,95, trong khi yêu cầu làm đường là 0,98 nên họ từ chối sử dụng. Mặt khác, theo Nghị định số 18/2015, san lấp mặt bằng có quy mô từ 100.000m³ trở lên phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường. Khu vực Quảng Ninh là miền núi, xung quanh là vịnh Bái Tử Long, liên quan đến rừng ngập mặn, nên tìm kiếm công trình san nền hết sức khó khăn” – đại diện Công ty cho biết.

Đến nay, bãi thải xỉ của nhà máy này đã sử dụng khoảng 1,8 triệu m3, chỉ còn khoảng 8 tháng nữa sẽ đầy, nhà máy có nguy cơ phải đóng cửa. “Công ty nhiệt điện Mông Dương đã báo cáo UBND tỉnh Quảng Ninh cho phép xây dựng một bãi thải xỉ mới. 

Tuy nhiên, nếu UBND tỉnh Quảng Ninh có phê duyệt quy hoạch, thì khi lập báo cáo đánh giá tác động môi trường, Bộ Tài nguyên & Môi trường cũng khó có thể phê duyệt, vì không phù hợp với Quyết định 1696 và Quyết định 452 (dung tích bãi thải xỉ chỉ cấp đủ 2 năm vận hành). 

Nếu nhà máy phải đóng cửa, vốn đầu tư 37.000 tỷ đồng của nhà nước sẽ bị lãng phí. Mỗi năm phải vừa trả lãi, vừa khấu hao nhà máy đã lên đến 800 tỷ đồng. Thêm vào đó, theo quyết định của Thủ tướng, 11 hạng mục hạ tầng dùng chung của Nhiệt điện Mông Dương I và Mông Dương II do Mông Dương I đầu tư và chịu trách nhiệm quản lý vận hành. 

Do đó, Mông Dương I đóng cửa dẫn đến Mông Dương II cũng phải đóng cửa theo. Đây là nhà máy BOT, nên mỗi ngày Mông Dương II đóng cửa, Chính phủ sẽ phải trả tiền cho nhà đầu tư AES-Mỹ khoảng 600.000USD.

Giải pháp được nhiệt điện Mông Dương I đưa ra hiện nay là kiến nghị Chính phủ cho phép xây dựng bãi thải xỉ số 2 để tích trữ tro bay cho đến khi có công nghệ tái sử dụng. Đại diện Công ty này còn kiến nghị thêm việc đưa chi phí xử lý tro bay vào xác định giá điện cho các đơn vị có chi phí này.

Không giải quyết được tro xỉ sẽ là nguy cơ lớn cho nhiệt điện than

Từ rất lâu, vấn đề này đã được các nhà máy nhiệt điện kiến nghị nhưng vẫn chưa được giải quyết, do Bộ Xây dựng chưa ban hành được tiêu chuẩn để sử dụng tro xỉ cho san nền và làm vật liệu xây dựng, dù được Thủ tướng giao nhiệm vụ đã 2 năm. 

Theo PGS.TS Trương Duy Nghĩa – Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật Nhiệt Việt Nam: Nhà máy điện 1.200 MW cần 15ha để chứa tro xỉ/năm. Tuy nhiên, theo Quyết định 1696/QĐ-TTg ngày 23-9-2014 của Thủ tướng, các nhà máy điện chỉ được cấp diện tích bãi chứa tro xỉ đủ dùng trong 2 năm, nghĩa là chỉ được cấp 30ha. 

Nếu không có biện pháp sử dụng tro xỉ thì 2 năm không có ý nghĩa gì đối với tuổi đời 30 – 40 năm của nhà máy nhiệt điện. 

“Nếu hàm lượng cacbon trong tro còn dưới 5% thì đây là nguyên liệu quý để sản xuất vật liệu xây dựng (làm bê tông đầm lăn trong xây đập lớn, làm gạch không nung). Tính ra, 1 triệu tấn tro bay có thể sản xuất 500 - 600 triệu viên gạch kích thước tiêu chuẩn. Như vậy, tới 2030, có 20 triệu tấn tro bay cũng mới chỉ sản xuất được 10 - 12 tỷ viên gạch, còn thua xa nhu cầu sử dụng 40 tỷ viên” – PGS Trương Duy Nghĩa nhận định. 

Cũng theo ông Nghĩa, xét về thành phần hóa học, tro xỉ từ đốt than gồm chủ yếu là các oxyt kim loại như silic, nhôm, titan, sắt, canxi, magie… đều là các thành phần hữu ích để làm vật liệu xây dựng. 

Theo các phân tích hiện nay, các nguyên tố kim loại nặng như thủy ngân, chì,… hầu như không có. Do đó, nhà khoa học này đề nghị có phân tích để khẳng định nếu trong tro xỉ không có các nguyên tố kim loại nặng độc hại như thủy ngân, chì thì cần coi là nguyên liệu quý để sản xuất vật liệu xây dựng, không phải chất thải độc hại (trừ tro xỉ của nhà máy nhiệt điện Nông Sơn - Quảng Nam có phóng xạ nên không được phép lưu hành).

Theo Quy hoạch điện VII điều chỉnh: Nhiệt điện than từ tỷ trọng 30,4% năm 2015 sẽ lên tới 49,3% vào năm 2020 và 55% vào 2025 (thậm chí sẽ cao hơn vì không có điện nguyên tử).

Đến nay, nhiều quan điểm vẫn cho rằng Việt Nam không thể tránh được nhiệt điện than bởi nó cho giá thành điện thấp nhất (xấp xỉ 7cent Mỹ/kWh); suất đầu tư không quá cao (thấp hơn thủy điện, điện mặt trời, điện gió, điện hạt nhân, ở mức xấp xỉ 1.500USD/kW); khả năng huy động công suất lớn...

Tuy nhiên, nó cũng có nhược điểm phải dùng khối lượng lớn nhiên liệu để sản xuất điện (chiếm gần 60% giá thành); là nguồn phát thải lớn các chất thải ra môi trường: đặc biệt là các chất thải rắn và khí, chi phí về đầu tư, vận hành và bảo dưỡng hệ thống xử lý môi trường tốn kém.

Vũ Hân

Các tin khác

Bài 4: Lần theo đường đi của “sát thủ” kích điện

Bài 4: Lần theo đường đi của “sát thủ” kích điện

Những bộ kích điện đang được sử dụng trên sông đến từ đâu? Lần theo nguồn cung, phóng viên ghi nhận từ mạng xã hội, nền tảng trực tuyến đến một số điểm bán, việc tiếp cận thiết bị phục vụ đánh bắt cá bằng điện không quá khó. Nghịch lý là trong khi sử dụng dòng điện để khai thác thủy sản bị pháp luật nghiêm cấm, những thiết bị phục vụ hoạt động này vẫn được chào bán công khai.

Bài 3: Kích điện không chỉ giết cá

Bài 3: Kích điện không chỉ giết cá

Sử dụng kích điện để đánh bắt thủy sản không chỉ tác động đến nguồn lợi và hệ sinh thái. Chính người trực tiếp cầm sào, đưa dòng điện xuống nước cũng phải đối mặt với nguy cơ bị điện giật, thương tích, thậm chí tử vong. Những vụ tai nạn đau lòng đã xảy ra. Có người vĩnh viễn không trở về, có người thoát chết nhưng nỗi ám ảnh còn kéo dài. Thế nhưng, vì sinh kế, nhiều người vẫn tiếp tục bám lấy dòng sông.

Loay hoay xử lý công trình trái phép tồn tại 20 năm trên đê Tả Lam

Loay hoay xử lý công trình trái phép tồn tại 20 năm trên đê Tả Lam

Tại Nghệ An, một công trình nhà ở được xây dựng trái phép trên hành lang đê điều tồn tại suốt 20 năm, lấn chiếm hành lang bảo vệ đê điều và hành lang bảo vệ luồng đường thủy nội địa nhưng không được xử lý dứt điểm đang gây ra nhiều hệ luỵ cho chính quyền lẫn các đơn vị quản lý.

Bài 2: “Lời khai” của dòng sông

Bài 2: “Lời khai” của dòng sông

Dòng điện khi được sử dụng để khai thác thủy sản không lựa chọn cá lớn hay cá nhỏ. Những cá thể không bị bắt lên cũng có thể chịu tác động. Đáng lo hơn, cá non, cá bố mẹ, trứng và nhiều sinh vật thủy sinh khác cũng nằm trong vùng ảnh hưởng. Phía sau những mẻ cá được đưa lên bờ là một câu chuyện khó nhìn thấy bằng mắt thường, nguy cơ nguồn lợi tự nhiên mất dần khả năng tái tạo.

Bài 1: Dòng sông “chết” dưới những mẻ kích điện

Bài 1: Dòng sông “chết” dưới những mẻ kích điện

Sau khi nổ máy cho thuyền chạy sát bờ, ngược dòng sông Hồng, sông Đuống, những người sử dụng kích điện nhanh chóng tiếp cận những vị trí quen thuộc. Chỉ vài thao tác, đầu kích được đưa xuống nước, công tắc được bật. Vài giây sau, trong tiếng xèo xèo, ù ù phát ra từ bộ kích điện, những con cá lớn, nhỏ nhao lên mặt nước. Cá nhỏ nhanh chóng được vớt lên thuyền; gặp cá lớn không thể vớt bằng vợt, người đánh bắt sẵn sàng lao xuống nước để bắt...

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Theo tham mưu của sở, ban, ngành tỉnh Hà Tĩnh: Việc “khai tử” dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh để thay thế dự án đầu tư mới sẽ giảm bớt các thủ tục pháp lý liên quan; đặc biệt là để đề xuất hỗ trợ, tận dụng tối đa nguồn lực Ngân sách Trung ương dành cho địa phương.

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) có tổng mức đầu tư hơn 886 tỷ đồng, sau 16 năm thi công nhưng không thể hoàn thành, đã bị chấm dứt đầu tư. Thay vào đó, một dự án mới có tổng mức gần 1.400 tỷ đồng được phê duyệt khẩn cấp để giải nguy tình trạng ngập úng cục bộ tại Khu kinh tế Vũng Áng.

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Do rác thải tồn đọng, quá tải nên tại một số địa phương, các doanh nghiệp ký kết hợp đồng thu gom, vận chuyển đã có dấu hiệu tự ý chôn lấp rác thải chưa qua xử lý. Tình trạng chôn rác thải không chỉ tiềm ẩn mối nguy về môi trường sinh thái, mà còn vi phạm pháp luật về môi trường, cần được chấn chỉnh, xử lý nghiêm.

Cải tạo trường học chậm tiến độ, nhà thầu bị phạt hơn 850 triệu

Cải tạo trường học chậm tiến độ, nhà thầu bị phạt hơn 850 triệu

Sau khi bị chấm dứt hợp đồng tại gói thầu số 22 dự án xử lý ô nhiễm môi trường TP Huế, một nhà thầu tiếp tục bị cơ quan chức năng TP Huế ra quyết định xử phạt hơn 850 triệu đồng do thi công cải tạo các hạng mục tại Trường THPT chuyên Quốc Học Huế chậm tiến độ.

Dự án xử lý ô nhiễm dang dở nhiều năm, Huế “trảm” nhà thầu

Dự án xử lý ô nhiễm dang dở nhiều năm, Huế “trảm” nhà thầu

Dự án xử lý triệt để ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt tại các khu vực trọng điểm trên địa bàn TP Huế (gọi tắt dự án xử lý ô nhiễm môi trường) thi công nhiều năm vẫn chưa hoàn thành. Chủ đầu tư đã ra quyết định xử phạt, chấm dứt hợp đồng đối với nhà thầu thi công chậm tiến độ.

Loạt nhà máy rác “ngắc ngoải”, nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường

Loạt nhà máy rác “ngắc ngoải”, nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường

Các dự án xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh không thể đầu tư xây dựng, hoặc xây dựng xong thì gặp sự cố, không phát huy hiệu quả. Để xử lý lượng rác thải tồn đọng, một số doanh nghiệp liên quan đã lén lút chôn lấp trái phép hoặc xin ngừng hoạt động buộc cơ quan Công an phải vào cuộc.

Bãi tập kết dăm gỗ ém cạnh 4 tổng kho nhiên liệu, hoá chất

Bãi tập kết dăm gỗ ém cạnh 4 tổng kho nhiên liệu, hoá chất

Tại khu vực hậu cảng Khu kinh tế (KKT) Vũng Áng hiện đang tập trung 4 tổng kho của các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực xăng dầu, hoá chất và khí hóa lỏng LPG. Tuy nhiên, cũng trong khu vực này đang hiện hữu bãi tập kết dăm gỗ quy mô lớn nhưng không đảm bảo các biện pháp về PCCC và các biện pháp che chắn ứng phó với gió lớn, đe doạ trực tiếp đến sự an toàn của các doanh nghiệp kinh doanh nhiên liệu, hoá chất.

Loay hoay xử lý “núi rác” khổng lồ chôn lấp trong Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh

Loay hoay xử lý “núi rác” khổng lồ chôn lấp trong Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh

Quá trình thực hiện dự án, chủ đầu tư đã phát hiện “núi rác” tồn đọng được chôn lấp dưới lòng đất trong dự án Khu công nghiệp (KCN) VSIP Hà Tĩnh. Đến nay, ngành chức năng vẫn loay hoay tìm giải pháp trong khi chưa có đầy đủ thông tin, cơ sở để xác định trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Làm rõ vụ có dấu hiệu lạm dụng chức vụ ở chợ dân sinh Quảng An

Làm rõ vụ có dấu hiệu lạm dụng chức vụ ở chợ dân sinh Quảng An

Dù không được giao nhiệm vụ thu tiền, làm giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (GCNĐKKD), nhưng bà Nguyễn Thị Thanh Hương, nguyên Phó Trưởng phòng Kinh tế quận Tây Hồ (cũ), vẫn tự ý xuống chợ dân sinh Quảng An (phường Quảng An, quận Tây Hồ cũ), nay là phường Hồng Hà, TP Hà Nội, yêu cầu các hộ kinh doanh nộp tiền, làm GCNĐKKD, khiến nhiều người bức xúc…

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Hàng chục năm kể từ khi được chấp thuận đầu tư, dự án Khu du lịch thác Đam B’ri (Lâm Đồng) vẫn dang dở. Kết luận của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra những vi phạm của chủ đầu tư và còn cho thấy dấu hiệu buông lỏng quản lý của cơ quan chức năng qua nhiều giai đoạn.

Hàng loạt sai phạm tại các dự án nghỉ dưỡng ở hồ Tuyền Lâm

Hàng loạt sai phạm tại các dự án nghỉ dưỡng ở hồ Tuyền Lâm

Từ việc giao hàng trăm héc ta đất, rừng không qua đấu giá theo quy định, buông lỏng quản lý trong nhiều năm, đến những dự án "ôm" đất hơn một thập kỷ nhưng vẫn dang dở…, kết luận thanh tra của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra hàng loạt sai phạm tại các dự án du lịch nghỉ dưỡng ở Khu du lịch Quốc gia hồ Tuyền Lâm.

Trạm trộn bê tông và các công trình nhà ở xây dựng trái phép nhưng đang được các cấp chính quyền địa phương "tháo gỡ" bằng cách phạt, cho tồn tại.

Trạm trộn bê tông, khu sinh thái “mọc” trái phép, chính quyền phạt cho tồn tại

Quá trình cấp đất để khai thác mỏ đá, doanh nghiệp liên tục xảy ra sai phạm. Sau khi bị thu hồi trả về địa phương quản lý, doanh nghiệp này tự ý xây dựng nhiều công trình kiên cố; xây dựng trạm trộn bê tông hoạt động trái phép. Phát hiện sai phạm, chính quyền địa phương xử lý theo kiểu “phạt, cho tồn tại” và ngành chức năng xem xét đề xuất cho thuê đất ngắn hạn làm du lịch trải nghiệm.