Tuy không phải là lực lượng trực tiếp truy bắt tội phạm, nhưng các anh vẫn ngày đêm lặng lẽ cần mẫn “giải mã” nhiều chuyên án nghiêm trọng, hỗ trợ tích cực cơ quan Cảnh sát điều tra các tỉnh thành phía Nam phá án.
Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, đặc biệt có mẹ từng công tác tại C54B, nên ngày từ thuở ấu thơ cậu bé Nam đã khao khát trở thành một chiến sĩ Công an. Cũng trong những lần được mẹ dẫn vào cơ quan, tận mắt chứng kiến các chú công tác tại C54B thực nghiệm công tác giám định dấu vết cơ học, súng đạn càng khiến Nam đam mê với công việc này. Đến năm 2000, Nam đã trúng tuyển vào hệ trung cấp thuộc Trường Đại học PCCC. Sau 2 năm tích cực học tập, đồng chí Nam đã tốt nghiệp và được điều động về công tác tại C54B.
Nói về công việc, Thượng úy Nguyễn Phương Nam khiêm tốn cho rằng: “Được góp mình làm rõ sự thật của vụ án, vừa là tinh thần trách nhiệm với công việc vừa là niềm vinh dự, hạnh phúc của những người làm công tác giám định”. Điển hình như chuyên án đấu tranh với nhóm tội phạm sử dụng vũ khí nóng cướp tài sản tại huyện Bến Cát, Bình Dương (nay là thị xã Bến Cát) do Trần Tấn Phong (29 tuổi, ngụ xã An Điền, thị xã Bến Cát) cầm đầu.Chỉ trong một tháng, Phong cùng đồng bọn đã liên tiếp dùng súng gây ra 3 vụ cướp táo tợn, khiến người dân hoang mang. Cụ thể, lúc 5h10 ngày 30/6/2013, các đối tượng giả khách vào đổ xăng tại cây xăng Thái An, rồi bất ngờ dùng súng uy hiếp cướp 2 triệu đồng của nhân viên trạm xăng là anh Nguyễn Văn Minh. Thấy anh Minh cùng đồng nghiệp tên Nguyễn Quốc Triệu chống cự quyết liệt, các đối tượng hung hãn dùng súng bắn về phía anh nhưng nạn nhân may mắn thoát nạn. Tiếp đó, lúc 17h ngày 28/7/2013, khi chị Nguyễn Kim Bằng (29 tuổi) điều khiển xe máy BKS 61G1-21112 lưu thông trên đường D1 (thị trấn Mỹ Phước) thì bất ngờ bị Phong cùng đồng bọn chạy xe ép vào lề đường, đánh tới tấp vào mặt nạn nhân cướp xe. Nghe tiếng kêu cứu, anh Nguyễn Trường Hải đang bảo vệ tại một công ty gần đó lấy xe máy đuổi theo các đối tượng thì bị chúng dùng súng bắn thẳng vào người nhưng may mắn không trúng. Đến 19h10 cùng ngày, khi chị Huỳnh Thị Lan (29 tuổi, chủ cây xăng Ánh Sáng, KP3, thị trấn Mỹ Phước) và anh Lê Thanh Quý đang trực bán xăng cũng bị chúng dùng thủ đoạn cũ uy hiếp cướp 40 triệu đồng. Bị các nạn nhân chống cự quyết liệt, các đối tượng cũng dùng súng chĩa thẳng vào người chị Lan nhưng nạn nhân cũng may mắn thoát nạn.
Trước nhiều vụ cướp táo tợn, Công an tỉnh Bình Dương khẩn trương xác lập chuyên án đấu tranh, truy tìm đối tượng, đồng thời gửi mẫu vật đến C54B phối hợp giám định nhằm xác định đầu đạn đã thu được thuộc loại đạn nào? dùng cho loại súng nào? Sau 2 đêm ngày tích cực giám định, đồng chí Nam đã đưa ra kết luận chính xác 2 đầu đạn gửi giám định là 2 đầu đạn đã bắn từ cùng một súng Rulô, bị biến dạng, lõi chì, vỏ bằng đồng thu tại hiện trường vụ cướp cây xăng Ánh Sáng, và vụ cướp xe máy của chị Bằng. Từ đây, hỗ trợ Ban chuyên án đưa ra nhận định: cùng một nhóm đối tượng gây án. Đến ngày 7/8/2013, cơ quan Công an tiến hành khám xét khẩn cấp nhà ông T.V.N. (cha ruột Phong) thu giữ một súng Rulô, 7 viên đạn và một vỏ đạn.
Để làm sáng tỏ vụ án, xác định đúng người, đúng tội, đồng chí Nam tiếp tục giám định các đầu đạn trong các vụ án trên có phải do khẩu súng thu tại nhà ông N. bắn ra hay không? có liên quan đến các vụ án mà C54B đang lưu giữ hay không? Trong giám định lần này, anh cùng đồng đội vất vả suốt 5 ngày kiên trì đấu tranh với từng đường khương tuyến trên các đầu đạn. Cuối cùng, nỗ lực không mệt mỏi của các giám định viên trong 2 lần thực nghiệm đã được đền đáp, các đặc điểm riêng trên các đầu đạn lần lượt xuất hiện. Niềm vui của các anh được nâng lên khi so sánh các đầu đạn thu được tại hiện trường với các đầu đạn bắn thực nghiệm từ khẩu súng thực nghiệm có đặc điểm chung và riêng hoàn toàn trùng khớp.
Một vụ nổ xảy ra lúc 21h20 tối 24/12/2012 tại khu vực cầu Lâm Trường thuộc khu phố Ninh Thạnh (thị trấn Lộc Ninh, huyện Lộc Ninh, Bình Phước) gần nhà của một lãnh đạo UBND tỉnh Bình Phước. Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bình Phước đã nhanh chóng phối hợp cùng Quân khí Tỉnh đội Bình Phước tiến hành khám nghiệm hiện trường vụ nổ, truy tìm thủ phạm và thu được các mẫu vật gửi giám định. Khi đó, cơ quan điều tra đề nghị giám định làm rõ hàng loạt yêu cầu gồm, xác định 4 mảnh kim loại thu được tại hiện trường vụ nổ là vỏ của loại đạn gì? tên gọi, tính năng, tác dụng của loại đạn đó, có phải là những mảnh vỡ của một trái đạn sau khi nổ để lại không? Và có phải trái đạn đã gây nổ tại chân cầu không? Xác định các dấu vết trên 4 mảnh kim loại còn mới hay cũ, thời gian vỡ là bao lâu? Các mảnh vỡ kim loại này có phù hợp do quả đạn mới nổ gây nên không? Trong suốt 10 ngày với tinh thần thận trọng, khẩn trương, anh đã xác định mảnh kim loại gửi giám định là vỏ của đầu đạn pháo nổ phá sát thương cỡ 105mm do Mỹ sản xuất, hỗ trợ cơ quan điều tra nhận định rõ tính chất vụ việc, chỉ là vụ nổ trái đạn còn sót lại trong chiến tranh.
Bên cạnh đó, anh còn cùng đồng đội góp phần hỗ trợ cơ quan điều tra các tỉnh, thành phía Nam làm rõ hàng loạt chuyên án rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng khác. Để hoàn thành tốt được những công việc như trên, anh sẻ chia với tôi rằng, tuy công việc vất vả phải thường xuyên đi sớm về muộn, nhưng anh đã rất yên tâm khi có được một người vợ tảo tần luôn thấu hiểu công việc của chồng, chăm sóc chu đáo cha mẹ đã luống tuổi và đứa con thơ. Đó là động lực để anh luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao và thực hiện đam mê nghiên cứu của mình
