Không được bán thuốc lá tại khu vực tiếp giáp cơ sở giáo dục, cơ sở y tế
Trình bày tờ trình, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số hành vi bị nghiêm cấm đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác và thiết bị điện tử, linh kiện rời dùng để lắp ráp thuốc lá điện tử để phù hợp các luật, nghị quyết của Quốc hội, phù hợp với thực tiễn xuất hiện các sản phẩm mới có chứa nicotine trái phép, gây hại cho sức khoẻ con người và sự phát triển của việc bán thuốc lá trên môi trường mạng và các nền tảng trực tuyến, dẫn đến khó kiểm soát.
Về bán thuốc lá, dự thảo luật hạn chế tình trạng trẻ em dưới 18 tuổi mua và sử dụng thuốc lá, bảo đảm ứng dụng thông tin trong quản lý và thực thi pháp luật. Cơ quan, tổ chức, cá nhân không được bán thuốc lá phía ngoài cổng cơ sở giáo dục, cơ sở y tế trong phạm vi 100m tính từ ranh giới khuôn viên gần nhất của cơ sở đó.
Qua thẩm tra, Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá và Xã hội (UBVHXH) Nguyễn Đắc Vinh cho rằng, khái niệm "thuốc lá điện tử" thiếu nội dung về cụm linh kiện, linh kiện (bộ phận) rời (được quy định bổ sung tại điểm a khoản 4 dự thảo luật) và có thể bị lợi dụng để "lách luật" nếu thương nhân chỉ nhập khẩu hoặc kinh doanh riêng lẻ từng loại linh kiện. Do đó, Thường trực Ủy ban đề nghị nghiên cứu, chỉnh lý khái niệm, giải thích thuật ngữ "thuốc lá điện tử", "thuốc lá nung nóng" bảo đảm nội hàm rõ ràng, chính xác, thuận lợi trong việc phân biệt, nhận diện các loại thuốc lá này và để xác định rõ đối tượng cấm.
Về việc bán thuốc lá, Thường trực UBVHXH nhận thấy việc quy định phạm vi 100m là không khả thi trong điều kiện thực tế; đề nghị quy định theo hướng không được bán thuốc lá tại khu vực tiếp giáp với cơ sở giáo dục, cơ sở y tế, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết các biện pháp giám sát xung quanh các cơ sở này.
Nghiêm cấm tiết lộ thông tin về người hiến và người được ghép
Liên quan dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế cho hay, dự thảo luật quy định, người dưới 18 tuổi được hiến mô, bộ phận cơ thể của mình sau khi chết não, chết tuần hoàn. Người từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi được hiến mô tái sinh khi còn sống để điều trị cho người là thành viên gia đình khi không có người hiến trưởng thành phù hợp. Người từ đủ 18 tuổi trở lên được hiến bộ phận cơ thể người khi còn sống cho người là thành viên gia đình...
Đồng thời, dự thảo luật quy định, mọi thông tin về người hiến, người được ghép phải được mã hóa và bảo mật. Nghiêm cấm tiết lộ thông tin, bí mật về người hiến và người được ghép trái với quy định của pháp luật. Trường hợp công bố thông tin phải bảo đảm tính vô danh để không xác định được người hiến và người được ghép.
Đánh giá việc cho phép người dưới 18 tuổi được quyền hiến mô, bộ phận cơ thể người, hiến xác là chính sách mới so với hiện hành, Thường trực UBVHXH đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo thuyết minh đầy đủ, đánh giá tác động kỹ lưỡng, bổ sung kinh nghiệm quốc tế, làm rõ số lượng quốc gia đã cho phép thực hiện và quy định kiểm soát tương ứng để có căn cứ đánh giá.
Quy định chặt chẽ, giới hạn người có thẩm quyền đồng ý là cha, mẹ hoặc người thân thích trong phạm vi nhất định; sự đồng ý phải bằng văn bản; nghiên cứu bổ sung điều kiện có người làm chứng độc lập, không thuộc kíp lấy, ghép và không có quyền, lợi ích liên quan; ghi nhận nguyện vọng và người làm chứng trong hồ sơ; làm rõ nguyên tắc xử lý khi có sự khác nhau giữa nguyện vọng của trẻ và ý kiến của người đại diện. Tiếp tục đánh giá các trường hợp, nguy cơ có thể phát sinh, hệ lụy đạo đức, hệ lụy xã hội kéo theo khi cho phép người dưới 18 tuổi được quyền hiến mô, bộ phận cơ thể người, hiến xác...
Cũng theo Chủ nhiệm UBVHXH Nguyễn Đắc Vinh, Thường trực Ủy ban đề nghị quy định tại dự thảo luật trách nhiệm của Bộ Y tế quy định định mức kinh tế - kỹ thuật chuẩn cho từng kỹ thuật, Bộ Tài chính quy định giá của dịch vụ kỹ thuật lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người dựa trên định mức kinh tế - kỹ thuật đã ban hành, làm cơ sở xác định giá thống nhất, minh bạch, khắc phục "khoảng trống pháp lý", tính đúng, tính đủ giá dịch vụ, tạo hành lang cho Quỹ bảo hiểm y tế thanh toán, hỗ trợ và tạo điều kiện về nguồn lực cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Nghiên cứu bổ sung quy định trường hợp thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, đối tượng yếu thế, hoàn cảnh đặc biệt khó khăn được ngân sách nhà nước hỗ trợ chi phí theo quy định...
Về nguy cơ mua bán người, mua bán mô, bộ phận cơ thể người, dự thảo luật đã quy định tăng độ tuổi của người hiến khi còn sống, đồng thời quy định tất cả các trường hợp hiến khi còn sống phải được thực hiện thông qua sự điều phối của Trung tâm Điều phối quốc gia, trừ trường hợp hiến cho thành viên trong gia đình.
Bên cạnh đó, việc lấy bộ phận cơ thể ở người sống chỉ được tiến hành sau khi người hiến được tư vấn đầy đủ về các nguy cơ, ảnh hưởng đối với sức khỏe khi hiến bộ phận cơ thể và được đánh giá về tâm lý, xã hội và việc đáp ứng các điều kiện quy định.
