Già làng giỏi dân vận
Ông Giàng A Sáu là một già làng có uy tín ở thôn Đồng Ruộng, xã Kiên Thành, huyện Trấn Yên. Thôn có hơn 40 hộ dân, 220 nhân khẩu chủ yếu là bà con dân tộc Mông. Theo lời già làng Sáu, thôn Đồng Ruộng có lịch sử định cư gần nửa thế kỷ, ban đầu một số hộ gia đình người Mông di cư từ Hồng Ca đến, sau “đất lành chim đậu”, nhiều người ở Suối Giàng, huyện Văn Chấn, Mỏ Vàng, huyện Văn Yên đã đến đây dựng nhà, lập bản. Cũng như người Mông ở các địa phương khác, các gia đình ở Đồng Ruộng đều sắm cho mình ít nhất một khẩu súng tự chế, nhà nào nhiều đàn ông thì mỗi người một khẩu. Súng tự chế được bà con sử dụng để săn bắn, bảo vệ mùa màng, phục vụ trong lễ tang hoặc cưới hỏi (nhằm mục đích gây tiếng nổ báo hỉ hoặc xua đuổi ma quỷ).
Chính vì vậy, khi những cán bộ Công an huyện Trấn Yên xuống thôn triển khai kế hoạch vận động nhân dân giao nộp VKVLN trong đó có súng tự chế ban đầu bà con có rất nhiều tâm tư. Ông Sổng A Thào, Trưởng ban Công tác mặt trận thôn Đồng Ruộng cho biết: "Vận động bà con bỏ những cái gắn bó như thói quen, như tập quán không dễ dàng. Mình là đảng viên, là cán bộ phải làm gương nhưng nói sao để người dân tự giác thực hiện thì kết quả mới bền vững được”. Điều lo ngại của A Thào là có cơ sở nhưng Công an huyện Trấn Yên đã đến gặp ông Giàng A Sáu, sau khi được cán bộ đả thông tư tưởng, ông Sáu đã vui vẻ nhận lời tham gia vào cuộc vận động. Nói là làm, hôm sau ông triệu tập cuộc họp dân toàn thôn. Bằng uy tín của mình, lại nói đúng cái “lý” của người Mông nên hầu hết bà con “ưng cái bụng” ủng hộ chủ trương thu hồi VKVLN (trọng tâm là súng tự chế).
Bà con dân tộc Mông huyện Mù Cang Chải, Yên Bái tự giác giao nộp súng tự chế cho lực lượng Công an.
Ông Giàng A Sáu chia sẻ, trong cuộc họp thì bà con “gật đầu” nhưng có không ít người thực hiện không triệt để; có người khai báo không sở hữu súng, lại có người chỉ nộp tượng trưng 1, 2 khẩu rồi đem lên rừng cất giấu. Ông Giàng A Sáu cùng cán bộ Công an lặn lội lên tận lán nương của những người “ngoan cố” để tiếp tục tuyên truyền, vận động... Mưa dầm thấm lâu, ban đầu thì hơn 15 hộ giao nộp súng tự chế, 1 tháng sau thì 100% các gia đình ở thôn Đồng Ruộng đã giao nộp tổng cộng 72 khẩu súng tự chế cho cán bộ. Cuộc vận động ở Đồng Ruộng đã thành công nhờ tiếng nói và sự giúp đỡ của già làng...
Vượt lên luật tục
Yên Bái có hơn 70 xã, thị trấn vùng cao và 63 xã đặc biệt khó khăn. Đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 53,69%, trong đó chủ yếu là 4 dân tộc: Tày, Dao, Mông và dân tộc Thái. Ở vùng cao Tây Bắc nói chung, Yên Bái nói riêng từ bao đời nay súng tự chế là vật dụng không thể thiếu, gắn bó như con dao, cái cuốc với đồng bào dân tộc thiểu số. Xung quanh việc lưu hành và sử dụng loại vũ khí này có nhiều vấn đề lợi bất cập hại. Súng tự chế là một trong những thủ phạm chính tàn sát thú rừng, phá huỷ môi trường, đặc biệt nguy hiểm khi nó trở thành phương tiện gây án của bọn tội phạm.
Thiếu tướng Đặng Trần Chiêu, Giám đốc Công an tỉnh Yên Bái cho biết, trước thực tế đó năm 2008, Công an tỉnh Yên Bái đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành kế hoạch vận động thu hồi VKVLN trên địa bàn. Để tập trung cho đợt ra quân này, Công an tỉnh Yên Bái đã tăng cường 4 đợt với 234 cán bộ, chiến sĩ xuống 42 địa bàn trọng điểm, phức tạp về an ninh, trật tự. Lực lượng tăng cường đã thực hiện “4 cùng” với dân, làm tốt công tác tuyên truyền, đặc biệt chú trọng công tác tranh thủ cán bộ đảng viên, già làng, trưởng bản, người có uy tín trong dòng họ để tuyên truyền, vận động nhân dân theo phương châm "vừa tuyên truyền, vừa thuyết phục, lôi kéo" thực hiện giao nộp VKVLN. Ông Thào A Páo ở bản Lả Khắt, xã Nậm Khắt, huyện Mù Cang Chải - một người từng nhiều năm giữ đến 3 khẩu súng tự chế trong nhà, qua vận động đã tự giác giao nộp chia sẻ: “Ban đầu thì gia đình tôi cũng không muốn giao nộp vì phong tục người Mông phải có khẩu súng treo trong nhà, đám ma, đám cưới đều phải có tiếng súng báo hiệu…, nhưng cán bộ tuyên truyền chúng tôi hiểu rõ vấn đề và đã tự giác giao nộp”.
Qua báo cáo của Công an tỉnh Yên Bái, sau hơn 5 năm triển khai cuộc vận động, nhân dân đã tự giác giao nộp hơn 4.100 khẩu súng các loại (trong đó có 3.115 khẩu súng tự chế, 62 khẩu súng quân dụng...), 254 công cụ hỗ trợ, 25 quả lựu đạn, 44 vũ khí thô sơ, 680kg vật liệu nổ, 1.485m dây cháy chậm, 932 kíp nổ và 3.425 đạn các loại...
Cuộc vận động thu hồi súng tự chế ở Yên Bái đã thu được những kết quả cao, nhưng cái được lớn nhất từ cuộc vận động này chính là làm chuyển biến nhận thức của người dân, từ bỏ luật tục chấp hành luật pháp. Trường hợp ông Hà Quang Khải, một người có uy tín trong dân tộc Tày ở thôn Ao Sen, xã Đồng Khê, huyện Văn Chấn là một ví dụ. Ông có công lớn trong việc vận động bà con trong thôn giao nộp súng tự chế, bẫy thú và vũ khí thô sơ khác. Cách đây chưa lâu, chính ông Khải khi đi rừng đã vô tình phát hiện một số lượng lớn VKVLN tại khu vực Đèo Ách, huyện Văn Chấn. Ông báo cáo kịp thời cho lực lượng Công an xử lý 362kg thuốc nổ, 900m dây cháy chậm, 900 kíp nổ an toàn...
| Hiện nay, số người có uy tín trong vùng dân tộc, tôn giáo trên địa bàn toàn tỉnh Yên Bái có 458 người, gồm 10 dân tộc, trong đó chủ yếu là người dân tộc Mông, Tày, Dao, Thái. Những năm qua người có uy tín đã tham gia và có những đóng góp quan trọng trong phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ, giữ gìn ANTT địa bàn. |
