Khu vực Tây Nam Bộ gồm 13 tỉnh, thành phố: An Giang, Bạc Liêu, Bến Tre, Cà Mau, Cần Thơ, Đồng Tháp, Hậu Giang, Kiên Giang, Long An, Sóc Trăng, Tiền Giang, Trà Vinh và Vĩnh Long, có đường biên giới giáp với Campuchia dài hơn 300km. Đây là địa bàn có vị trí chiến lược về chính trị, kinh tế, văn hóa, đối ngoại, quốc phòng, an ninh; diện tích tự nhiên gần 41.000km2, dân số trên 18 triệu người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) chiếm khoảng 8,5% gồm: Người Khmer (chiếm 6,9%), người Hoa (chiếm 1,47%), người Chăm (chiếm 0,09%), còn lại là các dân tộc khác như Tày, Nùng, Thái, Mông (chiếm 0,04%).
Trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, giải phóng dân tộc trước đây; trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ngày nay, đồng bào các dân tộc khu vực Tây Nam Bộ nói chung, người có uy tín nói riêng luôn nêu cao tinh thần yêu nước, một lòng, một dạ theo Đảng, theo Bác Hồ, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, cùng đồng bào, chiến sỹ cả nước lập nhiều chiến công xuất sắc, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Hiện nay, khu vực Tây Nam Bộ có hơn 4.000 người có uy tín trong DTTS. Người có uy tín luôn gương mẫu, đi đầu, là trung tâm đoàn kết, vận động nhân dân nêu cao cảnh giác, tham gia đấu tranh với các phần tử xấu, góp phần giữ gìn an ninh, trật tự (ANTT) trên địa bàn. Trong phong trào Toàn dân bảo vệ ANTQ, người có uy tín đã phát huy vai trò nòng cốt, tích cực tuyên truyền vận động bà con đồng bào DTTS thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; phát hiện, đấu tranh với các hoạt động tuyên truyền đạo trái pháp luật; tuyên truyền, tập hợp lực lượng thành lập “Nhà nước Khmer Krôm”. Tham gia hòa giải và giải quyết các vụ việc mâu thuẫn trong dòng họ, dòng tộc, tranh chấp, khiếu kiện trong nội bộ nhân dân; quản lý, giáo dục, giúp đỡ người lầm lỗi tại cộng đồng dân cư; đấu tranh phòng, chống tội phạm, xây dựng ấp, phum, sóc an toàn về ANTT.
Người có uy tín trong DTTS đã trực tiếp cung cấp cho lực lượng Công an hàng nghìn tin có giá trị liên quan đến ANTT, giúp lực lượng chức năng kịp thời giải quyết nhiều vụ việc, góp phần đảm bảo ANTT. Tiêu biểu là người có uy tín tỉnh Cần Thơ, Bạc Liêu, Kiên Giang đã tham gia giải quyết ổn định trên 50 vụ việc liên quan đến đồng bào DTTS. Người có uy tín tỉnh Cà Mau đã tham gia quản lý, giáo dục 4.862 đối tượng ở cộng đồng dân cư, có 3.170 người tiến bộ. Người có uy tín tỉnh Hậu Giang đã phát hiện, ngăn chặn kịp thời hoạt động của một số kẻ xấu tuyên truyền gây chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Người có uy tín tỉnh Sóc Trăng đã tham gia giải quyết có hiệu quả vụ việc phức tạp có liên quan đến dân tộc, tôn giáo xảy ra tại chùa Prey Chop và chùa Tà Sết; ngăn chặn đối tượng “Việt Tân” xâm nhập về địa phương hoạt động năm 2010 và nhiều vụ việc phức tạp khác. Người có uy tín tỉnh Trà Vinh đã tham gia hòa giải ở cơ sở 5.071 trường hợp, cảm hóa, giáo dục 13.939 lượt đối tượng tại cộng đồng dân cư, vận động 47 đối tượng truy nã ra đầu thú, tham gia vây bắt 201 vụ, 387 đối tượng vi phạm pháp luật…
Từ phong trào nêu trên đã xuất hiện nhiều tấm gương tiêu biểu, đặc biệt có hàng trăm tấm gương người có uy tín gương mẫu, tiêu biểu như: Hòa thượng Đào Như (TP Cần Thơ); Hòa thượng Tăng Nô (Sóc Trăng); Hòa thượng Thạch Sok Xane (Trà Vinh); Hoà thượng Danh Nhưỡng, Danh Đổng, Trần Nhíp, Thượng tọa Danh Dỗ, Danh Nhuôl (Kiên Giang); Đại đức Hữu Trung (Cà Mau) đã phát hiện và vận động đồng bào không tin, không nghe theo kẻ xấu; Hòa thượng Danh Thiệp (An Giang) đã tích cực vận động đồng bào Khmer chấp hành tốt chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tham gia công tác bảo đảm ANTT trên địa bàn; Hòa thượng Lý Sa Muoth (Bạc Liêu) tích cực tham gia xây dựng mô hình “Tổ tự quản dòng tộc”; bà Nguyễn Thị Kim Chi, dân tộc Chăm ngụ tại thành phố Long Xuyên (An Giang), ông Hứa Kim Hảo, dân tộc Hoa, ông Nguyễn Văn Đông, dân tộc Khmer (Long An)… đã có nhiều đóng góp cho hoạt động từ thiện, xã hội và phong trào Toàn dân bảo vệ ANTQ ở địa phương... Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực vẫn còn những tồn tại, thiếu sót cần khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả công tác phát huy vai trò người có uy tín trong vùng Tây Nam Bộ.
Kết quả nêu trên cho thấy, những năm qua, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm chăm lo đầu tư xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh khu vực Tây Nam Bộ; triển khai nhiều chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội, mang lại hiệu quả thiết thực, làm thay đổi căn bản diện mạo nông thôn vùng đồng bào các DTTS, góp phần xóa đói, giảm nghèo, từng bước ổn định và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân; giữ gìn, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của các dân tộc; tạo sự tin tưởng, phấn khởi của đồng bào các dân tộc đối với Đảng, Nhà nước và công cuộc xây dựng quê hương, đất nước. Bên cạnh đó, Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an đã luôn quan tâm, chỉ đạo công tác đảm bảo ANTT vùng Tây Nam Bộ, chú trọng công tác phát huy vai trò của người có uy tín tại cơ sở. Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ; Công an các tỉnh khu vực Tây Nam Bộ đã tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai thực hiện nhiều biện pháp đảm bảo ANTT, trong đó đặc biệt chú trọng công tác phát huy vai trò người có uy tín trong phong trào Toàn dân bảo vệ ANTQ. Công an các tỉnh khu vực Tây Nam Bộ đã chú trọng việc thường xuyên cung cấp cho người có uy tín những thông tin cần thiết về chủ trương, chính sách của Đảng, tình hình chính trị, kinh tế, xã hội, ANTT; hướng dẫn kỹ năng, kinh nghiệm vận động quần chúng; tạo điều kiện thu hút người có uy tín tham gia các tổ chức tự quản về ANTT ở cơ sở và trực tiếp tham gia giải quyết các vụ việc phức tạp về ANTT; tổ chức các hội nghị trao đổi kinh nghiệm, biểu dương, khen thưởng những điển hình tiên tiến, người có uy tín có thành tích xuất sắc trong lao động, sản xuất, tham gia phòng chống tội phạm, giữ gìn ANTT; tổ chức cho người có uy tín đi tham quan, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm vận động quần chúng tham gia bảo vệ ANTQ. Quan tâm thực hiện các chính sách đối với người có uy tín; tổ chức gặp mặt, tặng quà nhân dịp lễ, Tết; giúp đỡ về vật chất, tinh thần và thăm hỏi, động viên người có uy tín và thân nhân khi ốm đau, gặp khó khăn… qua đó đã phát huy cao nhất vai trò của người có uy tín tại cơ sở
Trong thời gian tới, tình hình khu vực Tây Nam Bộ vẫn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ mất ổn định, đời sống đồng bào các DTTS còn nhiều khó khăn, ảnh hưởng không nhỏ đến công tác đảm bảo ANTT trên địa bàn. Vì vậy, việc tiếp tục phát huy vai trò của người có uy tín trong đồng bào DTTS vùng Tây Nam Bộ đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả phong trào Toàn dân bảo vệ ANTQ là rất quan trọng, các đơn vị Công an tại khu vực Tây Nam Bộ cần thực hiện tốt những nhiệm vụ trọng tâm sau:
Tiếp tục tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương thực hiện có hiệu quả các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương Đảng, Chính phủ như: Nghị quyết số 28 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới; Kết luận số 28 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo an ninh, quốc phòng vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2020; Chỉ thị số 09 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với phong trào Toàn dân bảo vệ ANTQ trong tình hình mới; Chỉ thị số 06 của Thủ tướng Chính phủ về phát huy vai trò người có uy tín trong đồng bào DTTS trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; Quyết định số 2214/QĐ-TTg ngày 14/11/2013 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Tăng cường hợp tác quốc tế hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số”.
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành, các đoàn thể và nhân dân về vị trí, vai trò của người có uy tín trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Thường xuyên sơ, tổng kết rút kinh nghiệm, củng cố, nhân rộng các mô hình hay, điển hình tiên tiến; kịp thời biểu dương, khen thưởng tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc để động viên, thúc đẩy phong trào.
Công tác vận động, phát huy vai trò của người có uy tín phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, gắn với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị ở từng địa bàn, từng đơn vị, giải quyết kịp thời những vấn đề phát sinh về ANTT ngay từ cơ sở. Quan tâm, chăm lo, giúp đỡ người uy tín cả về vật chất và tinh thần; đồng thời chú trọng bồi dưỡng kiến thức quốc phòng - an ninh, cung cấp thông tin tình hình về ANTT và trao đổi kinh nghiệm, kỹ năng vận động quần chúng, kịp thời giải quyết các quyền, lợi ích hợp pháp của đồng bào DTTS nói chung và người có uy tín nói riêng để tạo sự tin tưởng, gắn bó người có uy tín đối với Đảng và chính quyền các cấp. Tạo mọi điều kiện để người có uy tín tham gia nhiều hơn, tốt hơn vào việc phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và đảm bảo ANTT. Tích cực phát hiện, bồi dưỡng và đào tạo lớp người có uy tín kế cận phù hợp, đáp ứng được yêu cầu trong sự nghiệp xây dựng vào bảo vệ Tổ quốc.
Trong quá trình vận động, phát huy vai trò người có uy tín phải biết lựa chọn, động viên, khai thác thế mạnh của từng người một cách linh hoạt, trong từng hoàn cảnh cụ thể nhằm đem lại hiệu quả theo yêu cầu công tác đảm bảo ANTT. Đồng thời, phải có kế hoạch bảo vệ người có uy tín và gia đình họ, không để kẻ địch và phần tử xấu đe dọa, lôi kéo, tác động. Trong công tác vận động, phát huy vai trò người có uy tín, phải chú ý quán triệt các yêu cầu về công tác đối ngoại của Đảng và Nhà nước
