Sinh ra trên vùng đất Hòa Tú, một vùng đất giàu truyền thống cách mạng của huyện Mỹ Xuyên (Sóc Trăng), chưa đầy 16 tuổi, anh Nguyễn Văn Tiên đã tham gia vào lực lượng dân quân du kích địa phương, mong muốn góp phần mình vào công cuộc kháng chiến của dân tộc, giải phóng quê hương khỏi sự cai trị của kẻ thù. Lúc đó, anh Tiên còn rất trẻ, dễ thương nên chỉ huy không cho anh đi đánh giặc mà cử đi học lớp y tá, sau đó anh được điều về công tác tại Ban dân y huyện Mỹ Xuyên. Tại đây, biết nhiệm vụ của mình là chăm sóc, bảo vệ sức khỏe của đồng chí, đồng đội nên anh Ba Tiên (tên thân mật của Đại tá Nguyễn Văn Tiên) cố gắng hết sức để hoàn thành nhiệm vụ.
Nhưng ước mơ được cầm súng trực tiếp chiến đấu với quân thù vẫn âm ỉ cháy trong lòng anh. Ước mơ đó cuối cùng cũng thành hiện thực khi anh được điều công tác tại Đội trinh sát vũ trang (thuộc Ban an ninh huyện Mỹ Xuyên), đó là đầu năm 1973, lúc này anh vừa tròn 18 tuổi. Những ngày ở đây, anh cùng đồng đội đã tổ chức nhiều trận đánh oanh liệt, tiêu diệt và làm bị thương hàng trăm tên địch, thu hàng trăm khẩu súng các loại, bức rút hàng chục đồn bót giặc… khiến kẻ thù khiếp vía khi nghe đến tên anh và đơn vị của anh.
Bên ly trà nóng, anh Ba Tiên kể cho chúng tôi nghe nhiều trận đánh, nhiều kỷ niệm khó quên trong những năm tháng kháng chiến gian khổ, hào hùng của mình. Điều khiến chúng tôi khâm phục, anh là người mưu trí, dũng cảm, có cách đánh sáng tạo, luôn làm cho kẻ thù bất ngờ không lường trước được. Với cách đánh đó, anh cùng các đồng đội của mình đã trừ khử, bắt sống nhiều tên ác ôn tại địa phương từng gây nhiều nợ máu với nhân dân…
Năm 1972, kẻ thù tổ chức nhiều cuộc càn quét, ngăn chặn sự tiến công của cách mạng, gây khó khăn cho phong trào của chúng ta. Trước tình hình đó, đơn vị của anh Ba Tiên được giao nhiệm vụ diệt ác, phá kềm, đánh thọc sâu vào lòng địch để ngăn chặn các hoạt động đánh chiếm của chúng.
Năm 1973, anh cùng đồng đội cải trang đi thẳng vào khu chợ Kinh (xã Hòa Tú 2) bắt sống tên chủ ấp ác ôn, thu một khẩu súng AR15 ngay khi trời hửng sáng và lúc đó chợ cũng đã đông người.
Một lần khác, anh được cấp trên giao nhiệm vụ vào khu trung tâm chợ Trà Cuông (xã Thạnh Quới) trừ khử tên trưởng phòng vệ, kiêm an ninh của quận Phú Lộc (nay thuộc huyện Thạnh Trị, Sóc Trăng). Đây là một tên đã gây ra nhiều tội ác với nhân dân địa phương khi y phá vỡ nhiều cơ sở cách mạng của ta, gây thiệt hại lớn cho phong trào. Sau khi điều nghiên, biết tên này thường hay lân la ra chợ vào mỗi buổi sáng, anh Ba Tiên lên kế hoạch trừ khử.
Một buổi sáng, anh ra chợ đi một vòng thì phát hiện đối tượng cũng đang trên đường ra chợ, ngay lập tức anh rút súng hạ gục hắn tại chỗ, đồng thời rút tờ giấy ghi bản án tử hình của cách mạng đối với y để xuống đó rồi rút đi một cách êm thấm. Khi bọn lính phát hiện, bắn như vãi đạn đuổi theo anh thì đã muộn, anh đã rút về đơn vị an toàn.
Một lần khác, anh và một đồng đội đột nhập vào nhà tên Trưởng ấp, liên toán trưởng phòng vệ kiêm an ninh của huyện Mỹ Xuyên, tiêu diệt y theo yêu cầu của cấp trên khiến cho bọn lính ở đây không kịp trở tay…
Ngoài ra, anh Tiên cùng các đồng đội của mình tham gia nhiều trận đánh, tiêu diệt hàng chục tên ác ôn, chiếm nhiều đồn giặc… gây cho địch tổn thất nặng nề, làm cho bọn chúng hoang mang, nhất là khi nghe nhắc đến tên Đội trinh sát vũ trang và tên anh Ba Tiên.
Sau khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, anh Nguyễn Văn Tiên cùng các đồng đội tiếp tục lập nhiều chiến công xuất sắc, bảo vệ trật tự an toàn cuộc sống của nhân dân, như truy quét đánh tan bọn phản động đội lốt tôn giáo gây bạo loạn, âm mưu lật đổ chính quyền… bắt 50 tên phản động.
Tháng 10/1987, anh Nguyễn Văn Tiên được bổ nhiệm giữ chức vụ Phó trưởng Công an thị xã, nay là Công an TP Sóc Trăng. Năm 1989, anh Tiên chỉ huy và trực tiếp bắt 6 tên cướp có vũ trang, thu 6 súng, hàng trăm viên đạn cùng 3 ghe máy. Đây là băng cướp chuyên hoạt động trên các tuyến đường sông ở miền Tây, từng giết người cướp của gây hoang mang cho người dân trong vùng. Với những thành tích đã đạt được, năm 2000, anh Nguyễn Văn Tiên vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.
Cuối năm 2009, anh Nguyễn Văn Tiên được thăng quân hàm Đại tá và được điều về giữ chức vụ Trưởng phòng CSBV Công an tỉnh Sóc Trăng cho đến nay