Về sự cần thiết xây dựng và ban hành nghị định mới thay thế Nghị định số 99/2022/NĐ-CP về đăng ký biện pháp bảo đảm, Bộ Tư pháp cho biết, trong thời gian qua, Đảng và Chính phủ đã có những chủ trương, chính sách mới về hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường hiệu lực, hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, về đổi mới toàn diện việc giải quyết thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công không phụ thuộc địa giới hành chính; hướng tới cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, cá nhân hóa và dựa trên dữ liệu.
Cụ thể như Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 của Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “2 con số”; Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; Nghị quyết số 68/NQ-TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các Luật có liên quan, Nghị quyết số 66/2025/NQ-CP ngày 26/3/2025 của Chính phủ về Chương trình cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh...
Về cơ sở pháp lý, cơ quan chủ trì soạn thảo cho biết, trong thời gian qua, một số luật liên quan đã được sửa đổi, bổ sung trong đó có các quy định về tài sản liên quan đến đăng ký biện pháp bảo đảm như Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2025, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ năm 2025, Luật Công nghiệp công nghệ số năm 2025, Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 9/9/2025 của Chính phủ về việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam quy định về tài sản số, tài sản mã hóa, giao dịch, chuyển nhượng tài sản mã hóa… Từ đó dẫn đến một số quy định về thẩm quyền đăng ký, mô tả tài sản bảo đảm tại Nghị định số 99/2022/NĐ-CP cần được hoàn thiện để đảm bảo sự thống nhất, đồng bộ với pháp luật liên quan.
Một số luật, nghị quyết của Quốc hội được ban hành có những quy định mới liên quan và tác động đến một số nội dung cơ bản trong đăng ký biện pháp bảo đảm như Luật Giao dịch điện tử năm 2023 quy định về chữ ký điện tử của tổ chức (Điều 22); Nghị quyết số 254/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai quy định, trường hợp đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất thì được cập nhật biến động vào cơ sở dữ liệu đất đai mà không phải xác nhận trên giấy chứng nhận đã cấp; Nghị định số 69/2024/NĐ-CP quy định về tài khoản định danh điện tử quy định, tổ chức, cá nhân sử dụng tài khoản định danh điện tử để thực hiện thủ tục hành chính…
Về cơ sở thực tiễn, qua triển khai công tác kiểm tra, theo dõi thi hành pháp luật, qua tổng kết thực tiễn thi hành Nghị định số 99/2022/NĐ-CP cho thấy, thực tiễn thi hành Nghị định này cũng bộc lộ những bất cập, hạn chế. Cụ thể, Nghị định số 99/2022/NĐ-CP chưa tạo đầy đủ cơ chế pháp lý cho việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, đổi mới toàn diện việc giải quyết thủ tục hành chính trong bối cảnh thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo. Một số quy định của Nghị định số 99/2022/NĐ-CP chưa đầy đủ, chưa cụ thể nên trong thực tiễn áp dụng còn phát sinh vướng mắc hoặc còn có cách hiểu, áp dụng chưa thống nhất,
Bên cạnh đó, Nghị định số 99/2022/NĐ-CP chưa bao quát đầy đủ quy định về kết nối, chia sẻ dữ liệu về đăng ký biện pháp bảo đảm giữa cơ quan đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan khác liên quan.
Từ các căn cứ nêu trên, theo Bộ Tư pháp, việc nghiên cứu, xây dựng Nghị định của Chính phủ về đăng ký biện pháp bảo đảm (thay thế Nghị định số 99/2022/NĐ-CP là cần thiết.
