Ngày 9/10, trong chương trình thăm chính thức Lào, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã tới thăm và làm việc với Công ty Star Telecom (công ty liên doanh giữa Tập đoàn Viettel và công ty Lao Asia Telecom thuộc Bộ Quốc phòng Lào), tại thủ đô Viêng Chăn.
Tại buổi làm việc, Thủ tướng ghi nhận Unitel đã trở thành một trong những doanh nghiệp viễn thông và công nghệ số hàng đầu tại Lào, duy trì tăng trưởng trong bối cảnh thị trường viễn thông truyền thống dần bão hòa.
Tuy nhiên, trọng tâm của cuộc làm việc không chỉ là nhìn lại những kết quả Unitel đã đạt được. Thủ tướng đặt ra yêu cầu lớn hơn cho giai đoạn tiếp theo: Unitel cần chuyển từ một nhà cung cấp dịch vụ sang doanh nghiệp kiến tạo hệ sinh thái và nền tảng số, đồng hành cùng Chính phủ Lào giải quyết những bài toán phát triển của đất nước.
Nếu nhiệm vụ của Unitel trong giai đoạn đầu là đưa sóng viễn thông tới người dân, nhiệm vụ trong chặng đường mới là biến hạ tầng ấy thành các dịch vụ số có thể đi vào từng trường học, bệnh viện, doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
Từ những cuộc gọi đầu tiên đến dịch vụ số
Khi Unitel bắt đầu hoạt động, tỷ lệ người dân Lào tiếp cận dịch vụ di động mới ở mức khoảng 18%. Địa hình nhiều đồi núi, dân cư phân tán và hạ tầng còn hạn chế khiến việc mở rộng mạng lưới tới những khu vực xa trung tâm trở thành một bài toán không dễ giải quyết.
Sau 17 năm, Unitel đã xây dựng hạ tầng mạng lưới với trên 5.600 trạm phát sóng cùng hơn 43.000 km cáp quang, đưa dịch vụ viễn thông tới các khu vực nông thôn, miền núi và những địa bàn xa xôi. Tháng 11/2024, doanh nghiệp tiếp tục thương mại hóa 5G, bổ sung một lớp hạ tầng mới cho các dịch vụ dữ liệu tốc độ cao.
Nhưng số lượng trạm phát sóng hay chiều dài cáp quang mới phản ánh một phần thay đổi. Trên nền kết nối đó, Unitel đã bắt đầu phát triển các dịch vụ phục vụ trực tiếp đời sống người dân.
Laos Edu hỗ trợ quản lý trường học và giúp phụ huynh theo dõi việc học của con qua điện thoại. Laos Health mở thêm kênh đặt lịch, tư vấn và tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân, nhất là tại những khu vực xa trung tâm. U-Money đưa thanh toán không tiền mặt tới những địa bàn mà mạng lưới ngân hàng truyền thống còn hạn chế.
Đây là bước chuyển từ việc bán dung lượng và kết nối sang giải quyết những nhu cầu cụ thể trong giáo dục, y tế và tài chính. Một trạm phát sóng vì thế không chỉ giúp người dân thực hiện cuộc gọi, mà còn có thể trở thành điểm khởi đầu để họ tiếp cận những dịch vụ thiết yếu.
Vai trò của Unitel cũng được thể hiện qua các chỉ số kinh tế – xã hội. Hoạt động của doanh nghiệp đang tạo việc làm và thu nhập trực tiếp, gián tiếp cho khoảng 27.000 người. Riêng năm 2025, Unitel đóng góp 32,9 triệu USD vào ngân sách Nhà nước Lào, đưa tổng mức đóng góp lũy kế lên khoảng 654,9 triệu USD.
Hơn 41 triệu USD khác đã được dành cho các chương trình an sinh xã hội, gồm cung cấp Internet miễn phí cho trường học, hỗ trợ giáo dục, y tế và người dân chịu ảnh hưởng bởi thiên tai.
Theo Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel Tào Đức Thắng, doanh thu trong chín tháng đầu năm 2026 tăng khoảng 30%, lợi nhuận tăng 6,8% và mức đóng góp ngân sách tăng 15,3% so với cùng kỳ. Những con số này cho thấy doanh nghiệp vẫn duy trì được đà tăng trưởng ngay cả khi dư địa của dịch vụ viễn thông truyền thống không còn lớn như trước.
Năm nhiệm vụ cho chặng đường mới
Từ nền tảng đã hình thành, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị Unitel tập trung vào năm nhiệm vụ trong giai đoạn tiếp theo.
Trước hết, doanh nghiệp phải tiếp tục kinh doanh hiệu quả, bền vững và tuân thủ pháp luật sở tại; coi Lào là quê hương thứ hai và gắn sự phát triển của doanh nghiệp với lợi ích lâu dài của đất nước, người dân Lào.
Thứ hai, Unitel cần giữ vai trò tiên phong trong chuyển đổi số, trở thành đối tác công nghệ tin cậy của Chính phủ Lào. Vai trò này không dừng ở việc cung cấp đường truyền mà mở rộng sang xây dựng chính phủ số, kinh tế số, xã hội số và tham gia giải quyết những bài toán quốc gia bằng công nghệ.
Thứ ba, doanh nghiệp cần đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và ứng dụng những công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và điện toán đám mây. Các lĩnh vực tài chính số, thương mại điện tử, logistics số và nền tảng số được xác định là những không gian tăng trưởng mới.
Đây cũng là yêu cầu chuyển đổi rõ nhất: từ cung cấp từng dịch vụ riêng lẻ sang kiến tạo một hệ sinh thái có khả năng kết nối dữ liệu, nền tảng và nhu cầu của nhiều nhóm người dùng.
Thứ tư, Unitel cần chú trọng phát triển nhân lực tại chỗ, giúp đội ngũ người Lào từng bước làm chủ công nghệ và năng lực quản trị. Cán bộ Việt Nam làm việc tại Lào không chỉ thực hiện nhiệm vụ chuyên môn mà còn là cầu nối văn hóa, góp phần xây dựng sự tin cậy giữa hai bên.
Thứ năm, tăng trưởng phải đi cùng trách nhiệm xã hội. Những chương trình dành cho giáo dục, y tế, người nghèo và người dân vùng sâu, vùng xa cần tiếp tục được duy trì để thành quả chuyển đổi số có thể đến với nhiều nhóm dân cư hơn.
Thước đo cho chặng đường tiếp theo vì vậy không chỉ là Unitel có thêm bao nhiêu thuê bao hay trạm phát sóng. Điều quan trọng hơn là doanh nghiệp giúp Chính phủ Lào giải quyết được bao nhiêu bài toán, người dân được tiếp cận thêm những dịch vụ nào và đội ngũ sở tại làm chủ công nghệ đến đâu.
Giá trị vượt ra ngoài một doanh nghiệp
Star Telecom là liên doanh giữa Viettel, doanh nghiệp trực thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam, và Lao Asia Telecom, doanh nghiệp trực thuộc Bộ Quốc phòng Lào. Vì vậy, sự phát triển của Unitel không chỉ mang ý nghĩa kinh doanh mà còn gắn với quan hệ hợp tác giữa hai Đảng, hai Nhà nước, hai Chính phủ, hai quân đội và nhân dân hai nước.
Từ một doanh nghiệp mới gia nhập thị trường, Unitel đã vươn lên vị trí dẫn đầu về viễn thông tại Lào. Việc hai phía cùng đặt kỳ vọng doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuyển đổi số cho thấy hợp tác Việt Nam – Lào đang được mở rộng từ đầu tư hạ tầng sang phát triển công nghệ, nền tảng và nhân lực.
Tại buổi làm việc, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel Tào Đức Thắng khẳng định Tập đoàn sẽ tiếp tục dành nguồn lực cần thiết để Unitel ứng dụng và làm chủ các công nghệ hiện đại. Bên cạnh viễn thông, doanh nghiệp sẽ mở rộng sang dịch vụ số, thương mại điện tử, tài chính và logistics, tìm kiếm động lực tăng trưởng dài hạn tại thị trường Lào.
Mười bảy năm trước, bài toán đặt ra là làm sao để một cuộc gọi có thể đến được những bản làng xa xôi. Trong chặng đường mới, câu hỏi lớn hơn là hạ tầng ấy có thể giúp người dân tiếp cận dịch vụ tốt hơn, giúp doanh nghiệp vận hành hiệu quả hơn và giúp Chính phủ nhìn thấy, giải quyết vấn đề nhanh hơn hay không.
Đó cũng là ý nghĩa của yêu cầu chuyển từ “cung cấp dịch vụ” sang “kiến tạo hệ sinh thái số”: không chỉ đưa công nghệ vào Lào, mà cùng người Lào biến công nghệ thành năng lực phát triển của chính đất nước.
