Đây cũng là nội dung được Tổng công ty Công nghệ Công nghiệp Toàn cầu (GTINX) và Tập đoàn Thales (Pháp) tập trung trao đổi tại VRT&CON 2026.
Tọa đàm hạ tầng kết nối thế hệ mới tại triển lãm VRT&CON 2026. Ảnh GTINX
Ngày 8/10 vừa qua, trong khuôn khổ Triển lãm và Hội nghị quốc tế lần thứ hai về Công nghệ Đường sắt hiện đại và Chuỗi cung ứng xây dựng hạ tầng tại Việt Nam (VRT&CON 2026), diễn ra tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (Hà Nội), GTINX (tiền thân là GTEL) và Tập đoàn Thales đã tham gia tọa đàm với chủ đề “Hạ tầng kết nối thế hệ mới: Mạng chuyên dùng, thông tin chỉ huy và năng lực ứng phó thông minh”.
Tại tọa đàm, đại diện hai doanh nghiệp đã giới thiệu các giải pháp công nghệ phục vụ quản lý, vận hành, giám sát và bảo vệ hạ tầng đường sắt; trong đó nhấn mạnh vai trò của công nghệ lưỡng dụng, an ninh mạng và khả năng phối hợp ứng phó trước những nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, an toàn hệ thống giao thông trọng yếu.
Ứng dụng công nghệ lưỡng dụng trong bảo vệ hạ tầng trọng yếu
Trình bày tham luận “Công nghệ lưỡng dụng cho đường sắt: Từ vận hành thông minh đến bảo vệ hạ tầng trọng yếu”, đại diện GTINX cho rằng, phát triển hệ thống đường sắt hiện đại không chỉ đòi hỏi nâng cao năng lực quản lý, khai thác mà còn phải đặc biệt chú trọng yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn, chủ động phòng ngừa và ứng phó với các nguy cơ phát sinh.
Theo đó, công nghệ lưỡng dụng được xem là hướng tiếp cận có thể đáp ứng đồng thời yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và nhiệm vụ bảo đảm an ninh quốc gia.
Các giải pháp giám sát, thông tin liên lạc và kết nối dữ liệu có thể ứng dụng trong quản lý hành khách tại nhà ga, theo dõi tình trạng tuyến đường sắt, phát hiện dấu hiệu xâm nhập trái phép hoặc những tác động bất thường có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn công trình.
Đặc biệt, dữ liệu thu thập từ các hệ thống giám sát có thể hỗ trợ nhận diện, xác minh sự cố, đồng thời kết nối thông tin giữa đơn vị vận hành và các lực lượng liên quan. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp, xử lý tình huống, hạn chế nguy cơ gián đoạn hoạt động khai thác đường sắt.
Đại diện GTINX nhấn mạnh, việc ứng dụng công nghệ phải gắn với yêu cầu thực tiễn, phân định rõ chức năng, trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa các đơn vị; bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật, đúng thẩm quyền và đáp ứng nghiêm ngặt các yêu cầu về an toàn chạy tàu.
Trên cơ sở đó, GTINX đang tập trung nghiên cứu, lựa chọn và từng bước làm chủ các giải pháp công nghệ lưỡng dụng, hướng tới phục vụ phát triển kinh tế - xã hội gắn với nhiệm vụ bảo đảm an ninh quốc gia.
Chủ động bảo đảm an ninh mạng đối với hệ thống đường sắt
Bên cạnh các giải pháp vận hành thông minh, vấn đề bảo đảm an ninh mạng đối với hạ tầng giao thông trọng yếu cũng được đại diện Tập đoàn Thales đề cập tại tọa đàm.
Theo đại diện Thales, quá trình chuyển đổi số, tự động hóa và gia tăng kết nối giữa các hệ thống điều hành, giám sát, khai thác đường sắt đang đặt ra những thách thức mới đối với công tác bảo vệ dữ liệu và duy trì khả năng vận hành an toàn, liên tục.
Tại sự kiện, Thales đã giới thiệu phương pháp “Cybersecured by Design” - bảo đảm an ninh mạng ngay từ khâu thiết kế. Theo đó, các yêu cầu về an ninh, bảo mật được tích hợp xuyên suốt quá trình xây dựng và vận hành hệ thống, thay vì chỉ bổ sung các biện pháp bảo vệ sau khi hạ tầng đã đi vào hoạt động.
Phương pháp này hướng tới bảo vệ đồng bộ các hệ thống công nghệ vận hành (OT), công nghệ thông tin (IT) và Internet vạn vật (IoT). Đối với lĩnh vực đường sắt, những thành phần cần được chú trọng gồm hệ thống tín hiệu điều khiển chạy tàu, giám sát và điều khiển SCADA, viễn thông, phương tiện đường sắt và hệ thống thu vé tự động.
Đáng chú ý, đại diện Thales cũng đề cập những thách thức an ninh mạng trong kỷ nguyên công nghệ lượng tử, khi sự phát triển của máy tính lượng tử trong tương lai có thể ảnh hưởng đến mức độ an toàn của các phương pháp mã hóa hiện nay. Điều này đặt ra yêu cầu chủ động nghiên cứu, chuẩn bị các giải pháp bảo mật phù hợp nhằm ứng phó với những nguy cơ mất an toàn thông tin trong tương lai.
Tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Hoạt động trao đổi chuyên môn tại VRT&CON 2026 tiếp tục cụ thể hóa định hướng hợp tác giữa GTINX và Tập đoàn Thales trong nghiên cứu, phát triển và ứng dụng các công nghệ chiến lược.
Trước đó, ngày 11/9/2026, tại Pháp, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, hai doanh nghiệp đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác, tập trung vào ba lĩnh vực gồm trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lượng tử và an ninh mạng.
Trong bối cảnh hệ thống đường sắt đang được quan tâm đầu tư, phát triển, việc kết hợp giữa công nghệ vận hành thông minh, năng lực giám sát, cảnh báo và các giải pháp bảo đảm an ninh mạng có ý nghĩa quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa, ứng phó với những nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, an toàn hạ tầng trọng yếu, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội gắn với nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia trong tình hình mới.
