Xin ý kiến cấp có thẩm quyền tỷ lệ sở hữu nhà của tổ chức, cá nhân nước ngoài
Trình Quốc hội dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) sáng 22/10, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho hay, dự thảo luật gồm 13 Chương, 130 Điều, giảm 68 Điều so với quy định của Luật Nhà ở năm 2023, trong đó, rà soát phân quyền, phân cấp triệt để cho chính quyền địa phương (20/21 thủ tục thuộc thẩm quyền địa phương, chỉ còn 1 thủ tục cho thuê nhà ở công vụ thuộc thẩm quyền của Bộ Xây dựng).
"Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) phát triển 4 nhóm nhà ở và chính sách áp dụng tương ứng đối với từng nhóm nhà ở gồm: Nhà thương mại; nhà ở cho thuê; nhà ở công vụ; nhà ở chính sách để thể chế hóa quan điểm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Thông báo số 64-TB/VPTW của Văn phòng Trung ương", Bộ trưởng Bộ Tư pháp thông tin.
Dự thảo bổ sung Chương mới về phát triển nhà ở cho thuê, trong đó quy định về: Đối tượng được thuê; hình thức phát triển thông qua vốn nhà nước, vốn ngoài nhà nước; yêu cầu đối với dự án và thủ tục đầu tư dự án; chính sách ưu đãi chủ đầu tư dự án; giá cho thuê nhà ở; quản lý nhà ở cho thuê.
Sửa đổi, bổ sung quy định về sở hữu nhà ở tại Việt Nam của tổ chức, cá nhân nước ngoài để phù hợp với Nghị quyết số 21-NQ/TW và dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), trong đó bỏ quy định sở hữu nhà ở riêng lẻ của tổ chức, cá nhân nước ngoài.
Qua thẩm tra, Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp (UBPLTP) đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục thể chế hoá đầy đủ các chủ trương, định hướng, yêu cầu tại Nghị quyết số 21 và Thông báo số 64 của Văn phòng Trung ương để có các cơ chế, chính sách tương ứng.
Có biện pháp kiểm soát chặt chẽ, minh bạch các trường hợp được hưởng chính sách ưu tiên về nhà ở, không để xảy ra tình trạng trục lợi chính sách; ngăn chặn tình trạng đầu cơ nhà ở; "hạn chế tối đa việc phân lô bán nền tại khu vực đô thị, đặc biệt các đô thị lớn"; "không cho phép người nước ngoài nhận chuyển nhượng, chuyển nhượng quyền sử dụng đất dưới mọi hình thức, trừ trường hợp là người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài"; "có cơ chế ưu đãi khuyến khích phát triển nhà ở cho thuê với giá phù hợp đáp ứng nhu cầu nơi ở của nhân dân"...
Về quy định tỷ lệ sở hữu nhà ở của tổ chức, cá nhân nước ngoài, UBPLTP cho rằng, quy định về tỷ lệ số lượng căn hộ trong một toà nhà chung cư mà tổ chức, cá nhân nước ngoài được mua, thuê mua, nhận tặng cho, nhận thừa kế và sở hữu là nội dung nhạy cảm, liên quan đến yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh và quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam.
"Do đó, để bảo đảm thận trọng, đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo xin ý kiến cấp có thẩm quyền về nội dung này và quy định cụ thể trong luật tỷ lệ được phép sở hữu nhà của tổ chức, cá nhân nước ngoài mà không giao Chính phủ quy định", Chủ nhiệm UBPLTP Phan Chí Hiếu nêu.
Hoàn thiện quy định đối tượng được thuê nhà ở, tháo gỡ điểm nghẽn quản lý, sử dụng nhà chung cư
Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) chỉnh lý giá cho thuê để đảm bảo các ưu đãi của Nhà nước đối với nhà ở cho thuê được chuyển hóa thành ưu đãi giá thuê cho người thuê nhà ở tại Điều 43 dự thảo luật theo hướng: "Giá cho thuê do chủ đầu tư thỏa thuận với bên thuê và xác định trên nguyên tắc tính đủ chi phí thu hồi vốn đầu tư xây dựng, kinh phí bảo trì, chi phí vận hành, thuế phí, lệ phí theo quy định, chi phí hợp lý, hợp lệ khác, lợi nhuận theo phương án kinh doanh và không vượt quá khung giá do UBND cấp tỉnh quy định".
Dự thảo sửa đổi, bổ sung quy định về quản lý sử dụng nhà chung cư nhằm nâng cao chất lượng quản lý vận hành nhà chung cư, hạn chế tranh chấp khiếu nại (quy định cụ thể về sở hữu chung, sở hữu riêng, chỗ để xe, trách nhiệm, quyền hạn của Ban quản trị, chủ đầu tư, chủ sở hữu, người sử dụng và đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư)...
Về nội dung này, UBPLTP đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy định về đối tượng được thuê nhà ở cho thuê, các đối tượng ưu tiên được thuê nhà ở để bảo đảm xác định đối tượng thụ hưởng chính sách một cách phù hợp, đặc biệt đối với các dự án được đầu tư xây dựng bằng vốn Nhà nước, bảo đảm phù hợp mục tiêu của chính sách là giải quyết nhu cầu nhà ở của các đối tượng khó khăn về nhà ở và tiết kiệm nguồn lực ngân sách nhà nước.
Tiếp tục rà soát, đề xuất chính sách bảo đảm tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn, đặc biệt là những bất cập trong quản lý, sử dụng nhà chung cư như: Vấn đề trục lợi chính sách của Ban quản trị, tranh chấp giữa Ban quản trị nhà chung cư và cư dân; tranh chấp về phần sở hữu chung - sở hữu riêng của nhà chung cư...
Dự thảo luật cũng chỉnh lý quy định đất để phát triển nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân để đảm bảo thực tiễn theo hướng: "Đất quốc phòng, an ninh đã được quy hoạch đưa ra khỏi đất quốc phòng, an ninh hoặc quỹ đất quốc phòng, an ninh không còn nhu cầu sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh để phát triển nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân".
Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) chỉnh lý nội dung quy định về bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm tại Điều 68 dự thảo Luật theo hướng: "Sau thời hạn 5 năm, kể từ ngày đã thanh toán đủ tiền mua nhà ở, bên mua nhà ở xã hội được bán lại nhà ở này cho đối tượng thuộc trường hợp được mua nhà ở xã hội theo quy định của luật này nếu đã được cấp giấy chứng nhận. Việc nộp thuế thu nhập cá nhân thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế".
