Trước thềm chuyến thăm chính thức Thái Lan của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Đại sứ Thái Lan tại Việt Nam Urawadee Sriphiromya đã có buổi trả lời phỏng vấn báo chí về ý nghĩa của sự kiện này.
Tầm quan trọng và bối cảnh đặc biệt của chuyến thăm
Đại sứ Thái Lan khẳng định chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mang ý nghĩa vô cùng to lớn và đặc biệt. Đây là chuyến thăm chính thức đầu tiên của nhà lãnh đạo cấp cao nhất Việt Nam tới Thái Lan sau Đại hội Đảng lần thứ XIV và sau khi bộ máy lãnh đạo mới của Việt Nam được kiện toàn.
Đáng chú ý, Thái Lan là quốc gia đầu tiên trong khối ASEAN mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tới thăm trước khi tiếp tục chuyến công du đến các nước khác trong khu vực. Sự kiện diễn ra sau một thời gian dài hai nước chưa có các chuyến trao đổi đoàn ở cấp cao nhất, tạo nên sự mong đợi lớn từ cả phía chính phủ lẫn người dân Thái Lan, đặc biệt là cộng đồng người Thái gốc Việt. Chuyến thăm càng thêm ý nghĩa khi diễn ra đúng vào năm hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao.
Đại sứ Urawadee Sriphiromya nhấn mạnh: “Cột mốc này phản ánh sâu sắc sự tin cậy, tôn trọng lẫn nhau và mối quan hệ hợp tác bền chặt giữa hai quốc gia. Trên cơ sở khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện – cấp độ hợp tác cao nhất của Việt Nam với một quốc gia nước ngoài, chuyến thăm là dịp để lãnh đạo hai bên thảo luận chi tiết các biện pháp cụ thể nhằm đưa quan hệ đi vào chiều sâu, mang lại kết quả thực chất trên mọi khía cạnh”.
Thành tựu cốt lõi và mang tính hành động cao nhất của chuyến thăm lần này chính là việc thảo luận để thông qua Kế hoạch Hành động (Plan of Action - POA) giai đoạn 2026 - 2031. Kế hoạch toàn diện này sẽ là kim chỉ nam phối hợp giữa các cơ quan, ban ngành hai nước nhằm đạt được an ninh, hòa bình và thịnh vượng chung.
Trước một môi trường quốc tế đầy thách thức, việc các nhà lãnh đạo trực tiếp tham vấn về phương thức hỗ trợ lẫn nhau mang lại sự bảo đảm vững chắc cho cả hai phía. Các nội dung nghị sự sẽ tập trung vào giữ vững môi trường hòa bình khu vực, phối hợp dẫn dắt chương trình hành động của ASEAN, cũng như ứng phó các thách thức như an ninh năng lượng, an ninh lương thực và tội phạm xuyên quốc gia. Đại sứ cũng đánh giá cao vai trò đa phương tích cực của Việt Nam thời gian qua, tiêu biểu như việc đăng cai tổ chức Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội), hoàn thành vai trò Chủ tịch Hội nghị Kiểm điểm Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân lần thứ 11, cùng những đóng góp lớn tại UNESCO và Liên hợp quốc.
Những thành tựu vượt bậc trên các trụ cột hợp tác song phương
Nhìn lại chặng đường đã qua, Đại sứ nhận định mối quan hệ song phương chưa bao giờ chặt chẽ như hiện nay. Từ bước đi tiên phong khi Thái Lan là quốc gia đầu tiên thiết lập quan hệ đối tác chiến lược tăng cường với Việt Nam, hai bên đã chính thức nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào năm ngoái.
Nhiều năm qua, Thái Lan luôn nằm trong nhóm 10 quốc gia có vốn đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam. Đặc biệt, năm vừa qua, Thái Lan đã thăng hạng từ vị trí thứ 9 lên vị trí thứ 8. Xu hướng này phản ánh niềm tin mạnh mẽ của cộng đồng doanh nghiệp Thái Lan đối với môi trường đầu tư và các chính sách của chính phủ Việt Nam. Dòng vốn này không chỉ mang lại hiệu quả cho doanh nghiệp Thái Lan mà còn đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế, nâng cao an sinh xã hội cho người dân tại các tỉnh thành của Việt Nam.
Bất chấp các cú sốc kinh tế toàn cầu, kim ngạch thương mại hai chiều vẫn tăng trưởng liên tục, hiện đã vượt mốc 23 tỷ USD và đang tiến sát mục tiêu 25 tỷ USD do lãnh đạo hai nước đặt ra. Thái Lan giữ vững vị thế là đối tác thương mại số một của Việt Nam trong ASEAN, và ở chiều ngược lại, Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ hai của Thái Lan trong khối.
Bên cạnh kinh tế, giao lưu nhân dân và văn hóa chính là nền tảng vững chắc nhất cho mối quan hệ. Lượng khách du lịch giữa hai nước tăng trưởng mạnh mẽ. Người dân Thái Lan đặc biệt yêu thích đến Việt Nam nhờ sự mến khách và nhiều nét tương đồng văn hóa, và xu hướng người dân Việt Nam chọn Thái Lan làm điểm đến cũng tăng lên.
Đại sứ chia sẻ đầy cảm xúc: “Những doanh nghiệp Thái Lan đã đầu tư vào Việt Nam từ 40 năm trước đều khẳng định với tôi rằng, chưa có thời điểm nào mà hai quốc gia và người dân lại gắn kết gần gũi đến như vậy. Chúng tôi coi nhau như những người thân trong gia đình”.
Song song đó, hợp tác chính trị - an ninh cũng ghi nhận dấu mốc ý nghĩa khi tàu Hải quan Hoàng gia Thái Lan thực hiện chuyến thăm cảng Thành phố Hồ Chí Minh sau 11 năm gián đoạn nhằm chào mừng năm kỷ niệm, phản ánh sự tin cậy chiến lược ngày càng cao giữa hai quốc gia.
Chiến lược “Ba kết nối” và triển vọng phát triển tương lai
Đại sứ Thái Lan nhấn mạnh, tương lai của mối quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện sẽ được định hình và thúc đẩy bởi chiến lược then chốt mang tên “Ba kết nối”, bao gồm: kết nối chuỗi cung ứng, kết nối các nền kinh tế địa phương và kết nối phát triển bền vững.
Trong xu thế dịch chuyển chuỗi cung ứng, hai nước đang thảo luận nhằm hướng sản phẩm truyền thống sang các ngành công nghệ cao như bán dẫn, chíp điện tử, ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng mới. Quá trình này được thúc đẩy bởi tốc độ hoàn thiện hạ tầng của Việt Nam như hệ thống cảng biển nước sâu, tuyến đường sắt Bắc - Nam và các sân bay quốc tế được nâng cấp, xây mới.
Về phát triển bền vững, các doanh nghiệp Thái Lan đang đầu tư xây dựng các khu công nghiệp xanh đạt chuẩn quốc tế tại Việt Nam, đồng bộ từ nguồn điện, tài nguyên nước đến xử lý chất thải nhằm thu hút các dòng đầu tư xanh. Trong lĩnh vực bán lẻ, các tập đoàn lớn của Thái Lan tại Việt Nam đóng vai trò là bệ phóng lớn, hỗ trợ nông sản và sản phẩm Việt Nam tiêu thụ tại thị trường nội địa, đồng thời mở ra cánh cửa xuất khẩu sang chuỗi siêu thị tại châu Âu và thâm nhập vào thị trường Thái Lan.
Mảng năng lượng chứng kiến những bước tiến dài với tổng vốn đầu tư của Thái Lan đạt khoảng 3 tỷ USD, tạo ra công suất 3.000 MW từ các dự án điện mặt trời, điện gió và nhiệt điện tại Việt Nam. Mới đây, một doanh nghiệp nhà nước Thái Lan đã bắt tay với đối tác Nhật Bản nhằm triển khai dự án nhiệt điện than áp dụng công nghệ sạch tiên tiến tại Việt Nam. Triển vọng hợp tác còn được mở rộng sang Fintech, hàng không (phát triển dịch vụ bảo dưỡng, sửa chữa máy bay), và lĩnh vực nghiên cứu, đào tạo về y tế, sức khỏe.
Trước tác động của biến đổi khí hậu, hai nước cùng hướng tới mục tiêu giảm phát thải ròng bằng không. Hai bên chú trọng chia sẻ kinh nghiệm quản lý tài nguyên nước, phối hợp thông qua các cơ chế khu vực như Hợp tác Mekong - Lan Thương hay Ủy ban Sông Mekong (MRC) mà Việt Nam đang đảm nhiệm vai trò Chủ tịch, đồng thời thúc đẩy các giải pháp giải quyết khói bụi xuyên biên giới và nông nghiệp thông minh.
Tầm quan trọng của quan hệ song phương đối với khu vực ASEAN
Trong thế giới đầy thách thức, từ sự cạnh tranh siêu cường cho đến các cuộc xung đột địa chính trị tại Trung Đông, vai trò phối hợp giữa Việt Nam và Thái Lan có ý nghĩa quyết định đối với tương lai của ASEAN. Hai nước chia sẻ lập trường tương đồng: quyết tâm thúc đẩy một khu vực hòa bình, ổn định, thịnh vượng trên tinh thần thượng tôn pháp luật và giữ vững sự đoàn kết, thống nhất của khối.
Hai quốc gia lựa chọn cách tiếp cận cân bằng trong quan hệ với các nước lớn nhằm giữ cho khu vực tránh xa các xung đột, tập trung nguồn lực vào phát triển kinh tế - xã hội. Với tư cách là quốc gia sáng lập ASEAN, Thái Lan luôn nỗ lực thúc đẩy khối nói chung một tiếng nói và giải quyết các bất đồng bằng biện pháp hòa bình, trùng khớp với định hướng tăng trưởng bền vững của Việt Nam. Thái Lan hiện đảm nhận vai trò điều phối của ASEAN về hợp tác phát triển bền vững, trong khi Việt Nam triển khai quyết liệt các chính sách hỗ trợ chuyển đổi sang kinh tế xanh và số hóa. Sự kết nối hạ tầng giao thông, chuỗi cung ứng và cam kết bảo đảm an ninh hàng hải theo luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS, sẽ tạo lập môi trường đầu tư tối ưu cho toàn khu vực.
Một đóng góp mang dấu ấn lớn của Việt Nam cho cấu trúc khu vực là sáng kiến Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) do Việt Nam khởi xướng, mở rộng không gian đối thoại cho các học giả, viện nghiên cứu và khu vực tư nhân, hoàn toàn thích ứng với tinh thần can dự mang tính xây dựng của ASEAN.
Đại sứ Thái Lan dành sự trân trọng đặc biệt khi nói về vai trò của thủ đô Hà Nội: “Tôi luôn khẳng định niềm tin của mình rằng Hà Nội chính là một trung tâm ngoại giao. Thủ đô của các bạn là một thành phố quốc tế, là nơi diễn ra nhiều sự kiện ngoại giao lớn và quy tụ các phái đoàn ngoại giao quốc tế. Việc tổ chức các diễn đàn như AFF hay kết nối mạng lưới thành phố thông minh (UN Smart City Network) tại Hà Nội là cơ hội tuyệt vời để các nhà lãnh đạo đô thị chia sẻ kinh nghiệm, cùng nhau giải quyết các thách thức chung của thời đại”.
Chuyến thăm chính thức Thái Lan của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chắc chắn sẽ gặt hái được những thành quả tốt đẹp, làm sâu sắc thêm tình hữu nghị bền chặt lâu đời giữa hai dân tộc và đưa mối quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Thái Lan tiến lên những nấc thang mới, đóng góp vào một ASEAN tự cường và thịnh vượng, Đại sứ bày tỏ.
