- Tôi nhớ không nhầm, doanh nghiệp của ông ban đầu được biết đến chỉ là chủ đầu tư DA du lịch và xử lý rác chứ chẳng liên quan gì đến điện gió?
- Ông Tô Hoài Dân: Đúng thế. Công ty chúng tôi ra đời năm 2000, có trụ sở tại Cà Mau. Ban đầu, chúng tôi đầu tư, thực hiện DA Khu du lịch Khai Long và Khu du lịch Đất Mũi. Tiếp đó, chúng tôi thực hiện DA xây dựng nhà máy xử lý rác thải cũng tại Cà Mau.
Năm 2010, trước thực tế cung - cầu ngành điện đang mất cân đối, và hưởng ứng chủ trương của Thủ tướng Chính phủ hướng tới lĩnh vực đầu tư năng lượng sạch, chúng tôi đã mạnh dạn đầu tư phát triển Nhà máy điện gió tỉnh Bạc Liêu. Đây là nhà máy điện gió đầu tiên tại ĐBSCL, có tổng công suất 99,2MW, bao gồm 62 trụ turbine gió. Để bắt tay vào thực hiện DA có quy mô (hơn 5.200 tỉ đồng) nhưng hết sức mới mẻ này, trước đó, tôi đã dành khá nhiều thời gian để khảo sát, nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi,…
- Điện gió Bạc Liêu đã góp vào lưới điện Quốc gia thế nào rồi, thưa ông?
- Kể từ tháng 8/2013, tức sau hơn 30 tháng tập trung thi công, chúng tôi đã đủ điều kiện và được phép hòa vào lưới điện Quốc gia với công suất 16MW (10 turbine gió). Tính đến thời điểm này, 10 turbine đã phát lên lưới điện Quốc gia trên 20.000 MW (tương đương 20 triệu KWh điện). Công suất phát bình quân các turbine từ 30% đến 35%. Giai đoạn 1 đã được kiểm toán với giá trị đầu tư là 1.024 tỷ đồng.
Khi dự án hoàn thành (giai đoạn 2), 62 turbine gió của chúng tôi sẽ góp vào lưới điện Quốc gia khoảng 320 triệu KWh điện/năm, góp phần ổn định an ninh năng lượng, tăng tỉ phần năng lượng tái tạo. DA còn giảm lượng khí phát thải nhà kính khoảng 190.000 tấn CO2/năm, góp phần bảo vệ môi trường...
- Giai đoạn 2 còn đến 52 trụ turbine, một khối lượng công việc khổng lồ. Việc triển khai đã đến đâu rồi thưa ông?
- Giai đoạn 2 của DA có tổng mức đầu tư 4.193 tỷ đồng. Tới nay, công tác chuẩn bị đầu tư đã hoàn tất. Hiện gói thầu móng trụ (trị giá 524 tỷ đồng) đang triển khai 7 móng, trong đó móng 11 và 12 đã đổ xong bê tông bản chống lún; móng 15 và 16 đã đóng hoàn thành phần cọc, móng 35 đang triển khai đóng cọc. Gói thầu cung cấp 52 bộ thiết bị turbine (giá trị gần 2.000 tỷ đồng), chúng tôi đã ký hợp đồng cung cấp thiết bị với Tập đoàn GE (Hoa Kỳ). Hiện GE đang sản xuất và dự kiến vào tháng 1/2015 sẽ giao hàng. Các gói thầu khác đang triển khai thi công với tiến độ khá tốt… Hiện chúng tôi đang thương thảo, ký hợp đồng cung cấp cần cẩu (600 và 275 tấn) phục vụ bảo hành, bảo dưỡng; tiếp tục tổ chức đấu thầu thi công các gói thầu: cầu công tác, đường điện 110kV, đường điện 22kV trên không. Với tiến độ như hiện nay, dự kiến vào cuối quý IV/2015, 52 turbine gió còn lại sẽ được vận hành khai thác.
- Ông đánh giá thế nào về tiềm năng phát triển điện gió của Việt Nam, trong đó có khu vực ĐBSCL?
- Năng lượng gió là loại năng lượng thân thiện nhất với môi trường. Theo khảo sát gần đây của tổ chức GTZ, tại ĐBSCL, mà nhất là các tỉnh Bạc Liêu, Sóc Trăng, Trà Vinh, Bến Tre... thì tiềm năng gió ở vùng ven biển, ngoài khơi rất cao và dễ khai thác, thuận lợi cho việc đầu tư các nhà máy điện gió tương tự như Điện gió Bạc Liêu.
Trong những năm qua, Chính phủ Việt Nam rất chú trọng phát triển nguồn năng lượng sạch từ tiềm năng gió. Theo Quy hoạch phát triển điện lực Quốc gia giai đoạn 2011-2020 có xét đến năm 2030, đã được Thủ tướng phê duyệt, việc phát triển nguồn năng lượng tái tạo (trong đó có điện gió) sẽ được đặc biệt ưu tiên đưa nguồn điện gió từ 1.000 MW năm 2020 lên khoảng 6.200 MW vào năm 2030. Ngoài ra còn rất nhiều cơ chế, chính sách đặc thù để tạo điều kiện thuận lợi hỗ trợ cho các nhà đầu tư.
- Là nhà đầu tư đầu tiên mạnh dạn xem Bạc Liêu như là “đất lành” để “đậu” dự án “khủng”. Và tuy đã chuẩn bị khá kỹ càng, song nghe nói bên cạnh thuận lợi, ông cũng gặp không ít khó khăn?
- Khó khăn lớn nhất mà tôi gặp phải bởi đây là DA phong điện đầu tiên tại Việt Nam và khu vực Châu Á được đầu tư xây dựng các trụ turbine gió trên vùng đất bãi bồi ven biển có địa hình, địa chất tương đối phức tạp và chịu ảnh hưởng thời tiết khắc nghiệt mưa, bão, sóng to, gió lớn kết hợp chế độ thủy triều không ổn định. Toàn bộ quá trình xây dựng, lắp đặt được thực hiện trên biển phụ thuộc nhiều vào thời tiết và đòi hỏi yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động.
Dự án có qui mô công suất và vốn đầu tư lớn, công nghệ mới và kỹ thuật phức tạp, các nhà thầu trong nước chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc thi công xây dựng, lắp đặt, do đó không thể tránh khỏi các phát sinh chưa lường hết được trong quá trình thi công. Đường dây 110 kV có tổng chiều dài khoảng 17 km nên việc giải tỏa, đền bù cũng không đơn giản...
Còn thuận lợi, trước hết về mặt thiên nhiên ưu đãi. Khu vực ven biển Bạc Liêu có tốc độ gió tương đối tốt (trung bình từ 6,5 - 7,2 m/s, những tháng cao điểm lên tới 10m/s) và đón được các hướng gió chính. Theo khảo sát của tổ chức thế giới, Bạc liêu có tiềm năng phát triển điện gió vào khoảng 300-500MW. Về đất đai, Bạc liêu là tỉnh có bờ biển dài 56 km, vùng đất bãi bồi không có dân cư sinh sống, điều này rất thuận lợi cho vận chuyển tâp kết vật tư, thiết bị để xây dựng và mở rộng nhà máy. DA của chúng tôi được xây dựng tại bãi bồi ven biển, rất phù hợp với việc trồng và bảo vệ rừng phòng hộ. Về hạ tầng, đường điện 110kV Sóc Trăng - Bạc Liêu do nhà nước đầu tư trước đó rất thuận lợi cho việc đấu nối điện của DA chúng tôi vào lưới điện Quốc gia. Về lao động, nơi đây có nguồn lao động dồi dào, thuận lợi cho việc sử dụng để thực hiện DA.
Điều hết sức đặc biệt mà cũng là nguồn cổ vũ, động viên lớn để chúng tôi tập trung trí lực cho DA đảm bảo tiến độ đề ra chính là sự quan tâm sâu sát của Chính phủ, các Bộ ngành TW, sự hỗ trợ giúp đỡ đồng thuận cao của Tỉnh ủy mà nhất là đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Võ Văn Dũng, lãnh đạo UBND tỉnh Bạc Liêu, các Sở, Ban ngành, sự tài trợ vốn kịp thời của Ngân hàng phát triển Việt Nam (VDB)…
- Hiệu quả về mặt kinh tế thì ông đã nói rồi, thế còn hiệu quả xã hội quanh nơi ông “cắm” 62 trụ turbine gió?
- Ngoài việc làm tăng nguồn thu ngân sách, tạo công ăn việc làm cho người dân địa phương, giải quyết vấn đề an sinh xã hội, DA còn mở ra cơ hội cho phát triển du lịch. Từ khi công trình bắt đầu khởi động, và đặc biệt là từ lúc 10 trụ turbine hoàn thành, có rất đông du khách tới tham quan, tìm hiểu. Nhiều người dân địa phương giờ có thói quen hễ làm gì làm, chốc chốc lại nhìn lên mấy cánh quạt… xem quay nhanh, quay chậm. Hồi trước hễ thấy gió mạnh là lo nơm nớp, giờ thấy gió mạnh, bà con và cả lãnh đạo tỉnh Bạc Liêu gọi điện chúc mừng thành công của chúng tôi… Dân miền Tây giờ gọi tôi chết danh là “Dân điện gió”.
- Từ những thành công bước đầu, ông có thể chia sẻ kinh nghiệm đã đúc kết được với các nhà đầu tư khác đang ôm giấc mộng “tỷ phú gió”.
- Tôi cho rằng, việc quan trọng đầu tiên là cần lựa chọn các nhà tư vấn giỏi, có kinh nghiệm trong lĩnh vực năng lượng gió để tư vấn lập DA ngay từ đầu. Tuy nhiên cũng cần tận dụng tối đa nguồn nhân lực trong nước có kinh nghiệm tư vấn để giảm thiểu chi phí và làm chủ công nghệ.
Việc lựa chọn các nhà cung cấp thiết bị turbine gió có công nghệ cao, đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, có dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật tốt, có công suất phù hợp điều kiện địa chất, địa hình vùng ven biển và chế độ gió tại các địa điểm đầu tư xây dựng dự án là rất quan trọng và cần thiết; việc thiết kế móng trụ turbine là rất quan trọng, đảm bảo chất lượng tuổi thọ công trình, có tính đến kịch bản nước biển dâng, đồng thời tiết kiệm chi phí và thời gian xây dựng nhất có thể.
Quản lý DA phải có đội ngũ cán bộ kỹ thuật, chuyên gia giỏi, cán bộ quản lý có trình độ, năng lực, kinh nghiệm, có nhiệt huyết, am hiểu lĩnh vực chuyên môn cũng như đoàn kết, nhất trí, hỗ trợ nhau trong quá trình thực hiện DA. Quá trình thi công các móng trụ turbine gió ngoài biển có địa hình và chế độ thủy triều phức tạp, đòi hỏi phải có nhà thầu có năng lực, kinh nghiệm, có đội ngũ cán bộ kỹ thuật tốt và công nhân lành nghề, đã từng thi công các công trình tương tự trên biển, và nhà thầu phải có năng lực tài chính và biện pháp tổ chức thi công tốt, tối ưu để phù hợp địa hình là điều kiện tất yếu.
Cần nhận thức sâu sắc rằng triển khai phát triển điện gió luôn gắn liền với bảo vệ và phát triển môi trường đặc biệt là rừng phòng hộ.
Để tối ưu hóa hiệu quả vận hành của nhà máy điện gió cần đào tạo đội ngũ kỹ thuật viên vận hành và bảo trì turbine có tay nghề cao, tìm hiểu và xây dựng chuỗi cung cấp cho các linh phụ kiện của turbine gió, liên tục làm việc với nhà cung cấp để đưa ra các giải pháp công nghệ nâng cao hiệu suất và tính ổn định của nhà máy…
- Nghe nói DN của ông vừa được đề xuất làm đầu mối cho DA điện gió tiếp theo trong nước, ông có thể tiết lộ thêm điều này?
- Mới đây, với thỏa thuận hợp tác giữa ngân hàng US EXIM (Hoa Kỳ) và VDB, Công ty của tôi đã được đề xuất làm làm đầu mối cho DA Trung tâm điện gió ĐBSCL tại các tỉnh: Bạc Liêu, Sóc Trăng, Trà Vinh với tổng vốn đầu tư khoảng 25.000 tỷ đồng.
- Thành công bước đầu của DA điện gió Bạc Liêu đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc mở ra hướng thu hút các nhà đầu tư vào lĩnh vực điện gió nói chung tại Việt Nam và các DA điện gió sắp được triển khai tại ĐBSCL, góp phần trong việc phát triển nguồn năng lượng sạch, tái tạo tại Việt Nam theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Thay mặt độc giả Chuyên đề ANTG Cuối tháng, xin chúc mừng ông “Dân điện gió”.
| Trò chuyện với PV Chuyên đề ANTG Cuối tháng, ông Võ Văn Dũng - Ủy viên TW Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Bạc Liêu, cho rằng: “Dự án động lực này mang nhiều ý nghĩa, trong đó góp phần tạo ra chính sách của Nhà nước đối với các dự án điện sạch tương tự như thế này. Dự án là sự tự hào không riêng của Bạc Liêu, các tỉnh ĐBSCL mà là của cả nước”. |
