Hiện, Hải Phòng có 12 tuyến xe buýt với 121 xe hoạt động chủ yếu theo trục từ nội thành ra ngoại thành với tổng chiều dài 389km. Nếu tính theo lượng dân cư phân bố, tỷ lệ sẽ là 1,8 xe/1.000 dân, thấp hơn nhiều so với Hà Nội (3,45 xe/1.000 dân) và TP HCM (4,3 xe/1.000 dân). Lượng xe thấp, các tuyến xe cũng thấp theo, và vì thế không thể đáp ứng được nhu cầu của người dân.
Tuy nhiên, điều đáng lo ngại hơn là chất lượng xe buýt Hải Phòng đang xuống cấp tới mức báo động. Trong số 121 xe, tới 35 xe hư hỏng một cách tệ hại. Số còn lại, ngoại thất trông vừa xấu vừa ọp ẹp, nội thất lại càng ghê hơn, ghế rách, chỗ ngồi không vệ sinh, độ ồn cao, chạy rung giật… càng làm “mất điểm” trong mắt người dân.
Rồi nữa, khác với các thành phố khác, cự ly trung bình của các tuyến buýt ở Hải Phòng dài tới 32,4km, chủ yếu hướng ra ngoại thành. Chính vì vậy, mới chỉ đáp ứng nhu cầu rất hẹp như công nhân lao động từ ngoại thành vào nội thành làm việc theo khung giờ nhất định.
Các đối tượng công chức, học sinh, sinh viên di chuyển bằng xe buýt cũng chỉ lác đác. Tuyến trong nội đô rất lẻ tẻ, thiếu sự kết nối, tính liên thông và hướng tuyến không hấp dẫn người dân, số lượng khách đi xe bình quân chỉ đạt… 19,5 người/chuyến, trong khi xe buýt Hà Nội hay TP HCM luôn trong tình trạng quá tải.
Được biết, thực hiện chủ trương: “xã hội hóa xe buýt”, năm 2005-2006 các doanh nghiệp tại Hải Phòng ồ ạt đầu tư mua sắm xe, mở các tuyến. Nhưng đến nay số lượng ngày một… teo tóp đi! Một số tuyến xe buýt đã phải dừng hoạt động. Trong đó, điển hình nhất là sự cố hỏng cầu Bính (cách đây đã 3 năm chưa được sửa chữa), tuyến xe buýt số 4: Bưu Điện - Minh Đức và tuyến xe số 12: Phà Rừng - Minh Đức - Quán Toan đã phải cắt giảm tần suất. Riêng tuyến số 7: Cống Trắng - TX Uông Bí (Quảng Ninh) phải ngừng hoạt động.
Điều đáng tiếc dẫn đến các doanh nghiệp không mặn mà với vận tải xe buýt còn ở chỗ thiếu sự quan tâm của cơ quan quản lý. Nhà chờ, điểm dừng, vạch sơn hoàn toàn do doanh nghiệp tự đầu tư. Không những thế, với cơ chế tự chủ, “lãi ăn lỗ chịu”, tình trạng vé xe buýt có tuyến lại quá cao. Thế nên mới có chuyện vé buýt tuyến Hải Phòng - Đồ Sơn tới mức 17.000 đồng/vé.
Vậy mà doanh nghiệp vận tải này luôn trong tình trạng lỗ nặng. Mức trợ giá xe buýt cho người dân của Hải Phòng cũng thấp, chỉ đạt 510 đồng/hành khách/lượt. Trong khi Hà Nội là 1.072 đồng, TP HCM là 1.800 đồng, Vĩnh Phúc là 2.100 đồng, Bắc Ninh là 1.384 đồng…
Thực trạng trên như lời cảnh báo cho cơ quan quản lý chức năng phải khẩn trương mở rộng số xe, số tuyến đồng bộ với hệ thống hạ tầng giao thông, tạo sự liên thông và phủ mạng lưới trên toàn thành phố
