Ở Cục Phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc (Bộ Công an) lưu rất nhiều bộ hồ sơ vụ việc liên quan đến các đồng chí Công an xã bị thương và hy sinh khi làm nhiệm vụ đang đề nghị giải quyết chế độ. Nhắc đến những vụ điển hình, các cán bộ của Cục lại đau đáu nỗi niềm. Gia cảnh của các đồng chí Công an xã bị thương, hy sinh như nỗi đau xoáy vào lòng đồng đội trên mặt trận đấu tranh chống tội phạm. Những tờ trình, những lời đề nghị của chính quyền, Công an địa phương và bản thân sự việc xảy ra vẫn chưa làm lay động người làm chính sách.
Vướng mắc xác định "hành động dũng cảm"
Có lẽ dư luận cả nước không thể quên được sự hy sinh anh dũng của đồng chí Nguyễn Đình Long, Công an viên xã Vụ Bổn, huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk trong đêm 26/5/2008. Trong khi ngăn chặn một băng nhóm côn đồ gây thương tích cho người dân, đồng chí Nguyễn Đình Long đã bị đối tượng dùng dao chém gây tử vong.
Đồng chí Long hy sinh để lại cha mẹ già thường xuyên đau ốm cùng hai con nhỏ (một con nhỏ mắc bệnh tim bẩm sinh) và người vợ không có công việc ổn định. Đồng chí Long đã được Bộ trưởng Bộ Công an tặng Bằng khen vì "đã dũng cảm hy sinh trong đấu tranh phòng chống tội phạm, bảo vệ tính mạng cho nhân dân".
Ngày 2/12/2008, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk đã ký tờ trình đề nghị Thủ tướng Chính phủ, Bộ LĐ, TB&XH cấp Bằng Tổ quốc ghi công cho liệt sỹ Nguyễn Đình Long. Thế nhưng, 4 năm qua đồng chí Long vẫn chưa được công nhận liệt sỹ với lý do chưa đủ tiêu chuẩn.
Ngày 14/12/2011, Cục Phong trào toàn dân BVANTQ (Bộ Công an) cũng đã có công văn đề nghị Công an tỉnh Đắk Lắk chủ trì buổi làm việc trực tiếp với Cục Người có công (Bộ LĐ, TB&XH) để xem xét lại trường hợp hy sinh của đồng chí Long và làm thủ tục công nhận liệt sỹ cho đồng chí Long theo quy định. Văn bản này thể hiện rõ tình huống đồng chí Long hy sinh trong khi thi hành nhiệm vụ ngăn chặn hành vi chém người và phá hoại tài sản công dân…
Tiếp theo, sau khi các cơ quan báo chí đăng tải nội dung việc chậm trễ giải quyết chính sách cho đồng chí Long, Sở LĐ,TB&XH tỉnh Đắk Lắk cũng đã đề nghị Công an tỉnh phối hợp làm rõ tình tiết hy sinh của đồng chí Long. Ngày 24/4/2012 Văn phòng Chính phủ đã có văn bản gửi Bộ LĐ,TB&XH, yêu cầu kiểm tra và báo cáo Chính phủ trước ngày 28/5. Vậy là, sau 4 năm xảy ra vụ án, các cơ quan chức năng mới tiếp tục lật lại hồ sơ để xác định lại sự việc.
Cũng giống như trường hợp của đồng chí Long, với tinh thần kiên quyết đấu tranh chống tội phạm, đồng chí Nguyễn Thanh Tâm, Phó trưởng Công an xã Tiến Thắng, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang đã anh dũng hy sinh trong khi làm nhiệm vụ.
Khoảng 17h ngày 25/12/2009, Ban Công an xã Tiến Thắng nhận được tin tại rừng phòng hộ thuộc thôn Song Sơn có một số đối tượng chặt trộm gỗ và đang có hành vi vận chuyển gỗ đi tiêu thụ. Ban Công an xã giao đồng chí Tâm phối hợp cùng lực lượng bảo vệ của Công ty Lâm nghiệp Yên Thế đến hiện trường. Khi tổ công tác đến nơi, phát hiện một số đối tượng đang vận chuyển gỗ, xếp lên 2 xe ngựa. Trong khi đang tiến hành lập biên bản vi phạm, đối tượng Trần Đình Trường cầm một con dao quắm dài hơn 50cm, xông vào dùng dao nhắm hướng một cán bộ trong Tổ công tác để chém. Trước tình huống đó, đồng chí Tâm yêu cầu Trường không được manh động và bỏ dao xuống để làm việc. Thế nhưng tên này vẫn điên cuồng lao vào, dùng dao chém liên tiếp nhiều nhát vào đầu, gáy, chân, tay đồng chí Tâm.
Do thương tích quá nặng, đồng chí Tâm tử vong ngay tại chỗ. Cũng đã 3 năm trôi qua sau khi hồ sơ đề nghị các cơ quan có thẩm quyền công nhận danh hiệu liệt sỹ cho đồng chí Tâm. Lý do đồng chí Tâm không được công nhận liệt sỹ cũng vẫn là "hồ sơ không thể hiện rõ yếu tố dũng cảm".
Ở Hà Tĩnh, trường hợp anh Hoàng Đình Kỳ, Trưởng Công an xã Kỳ Hòa, huyện Kỳ Anh, hy sinh từ năm 2000 đến nay chưa được công nhận liệt sỹ đang là nỗi đau trong lòng người thân và đồng đội của anh. Do mạnh tay chống lâm tặc, anh đã bị chúng dùng bộc phá trả thù. Không những anh Kỳ mất đi mà cô con gái 6 tuổi của anh cũng bị cướp đi sinh mạng và 3 người khác bị thương. Người dân địa phương xót xa trước cái chết của cha con anh và còn xót xa hơn khi biết rằng anh Kỳ chưa được công nhận liệt sỹ.
Sự "máy móc" vô tình
Trong Nghị định 54/2006/NĐ-CP thể hiện một trong những tiêu chuẩn được hưởng chính sách cho người có công là: "Dũng cảm đấu tranh chống lại hoặc ngăn chặn các hành vi gây nguy hiểm cho xã hội là tội phạm được quy định trong Bộ luật Hình sự. Dũng cảm làm công việc cấp bách, nguy hiểm phục vụ quốc phòng, an ninh; dũng cảm cứu người, cứu tài sản của Nhà nước và nhân dân". Vậy, đối chiếu những vụ việc chúng tôi đã nêu ở trên, xét về cả lý và tình thì các trường hợp Công an xã bị thương và hy sinh đều xứng đáng được hưởng chế độ thương binh, liệt sỹ. Không có cớ gì mà Cục Người có công, Bộ LĐ,TB&XH áp dụng văn bản máy móc để bỏ đi quyền lợi của những người đã cống hiến xương máu vì sự bình yên cho nhân dân.
Thượng tá Nguyễn Viết Phú, Trưởng phòng 3, Cục Phong trào toàn dân BVANTQ (Bộ Công an) trăn trở: "Chế độ chính sách đối với lực lượng Công an xã hiện có nhiều bất cập, tác động đến đời sống, tâm tư, nguyện vọng và nhiệt tình công tác của Công an xã. Do vậy, việc tuyển dụng người vào lực lượng Công an xã gặp rất nhiều khó khăn, ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả công tác xây dựng tổ chức và hiệu quả hoạt động của Công an xã. Từ khi thực hiện Pháp lệnh Công an xã (2008) đến nay, cả nước có hơn 500 Phó trưởng Công an xã và Công an viên tự bỏ việc và xin thôi việc. Trong khi đó, tình hình tội phạm và các vi phạm pháp luật khác ở địa bàn nông thôn đang gia tăng và ngày càng diễn biến phức tạp".
Mức lương của lực lượng Công an xã là rất thấp. Những người tham gia Công an xã chủ yếu công tác bằng lòng nhiệt tình và trách nhiệm với xã hội. Bởi vậy, việc công nhận chế độ được hưởng chính sách người có công cho những Công an bị thương, hy sinh khi làm nhiệm vụ là trách nhiệm của cơ quan chức năng. Việc làm đó là vô cùng cần thiết và là nguồn động viên tinh thần lớn lao cho người thân, gia đình những người làm nghề Công an bán chuyên trách này.
| - Toàn quốc hiện có 9.056 Ban Công an xã với tổng biên chế là 107.009 người. Trong đó có 9.056 Trưởng Công an xã, 11.279 Phó trưởng Công an xã. Hiện nay còn 41 địa phương chưa bố trí được Công an viên thường trực ở xã hoặc đã bố trí nhưng còn thiếu. Tình trạng bố trí Công an viên thường trực khó khăn và bố trí thêm Phó trưởng Công an xã, Công an viên ở thôn thuộc xã trọng điểm phức tạp về ANTT, xã loại 1, loại 2 như quy định của Nghị định 73/CP của Chính phủ là tương đối phổ biến ở các địa phương hiện nay. - Từ năm 1999 đến tháng 5/2012, cả nước có 61 trường hợp Công an xã hy sinh mới có 22 trường hợp được công nhận liệt sỹ; 431 Công an xã bị thương trong khi thi hành nhiệm vụ thì chỉ có 59 trường hợp được công nhận là thương binh. |