Nhuận Trạch là một trong 8 xã vùng trung tâm kinh tế thương mại của huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình, giáp ranh với xã Hòa Sơn, xã Cư Yên và thị trấn Xuân Mai, huyện Chương Mỹ (Hà Nội). Diện tích tự nhiên 898 ha, dân số toàn xã có 1.169 hộ với 5.072 nhân khẩu với 2 dân tộc Kinh và Mường cùng sinh sống. Nghề nghiệp chính của nhân dân trong xã là sản xuất nông nghiệp.
Hiện toàn xã đang quản lý 56 người đã chấp hành xong án phạt tù, trong đó tù tha 46 người, án treo 10 người với nhiều tội danh như: Tội phạm ma túy, đánh bạc, trộm cắp. Thực tế cho thấy, nếu không quản lý, giáo dục tốt, không tạo điều kiện cho họ có cơ hội hoàn lương hòa nhập cộng đồng thì nguy cơ tái phạm rất cao. Bởi đa số những người chấp hành xong án phạt tù khi trở về địa phương gặp rất nhiều khó khăn trong cuộc sống cả về vật chất lẫn tinh thần, nhất là sức ép đến từ dư luận xã hội, nhiều người đã bị chính người thân của mình và những người xung quanh phân biệt, kỳ thị dẫn đến họ chán nản, thiếu tự tin, dễ dẫn đến vi phạm pháp luật.
Được sự giúp đỡ của Công an huyện Lương Sơn, cấp ủy, chính quyền và Công an xã Nhuận Trạch đã triển khai xây dựng mô hình "Quản lý, giáo dục, giúp đỡ người lầm lỗi". Mô hình ra đời từ năm 2010.
Ông Hoàng Hải Hậu, Chủ tịch UBND xã Nhuận Trạch đúc kết: "Để mô hình có sức lan tỏa, thu hút mọi tầng lớp nhân dân ủng hộ, bên cạnh việc làm tốt công tác tuyên truyền, chúng tôi giao "chỉ tiêu" giáo dục, giúp đỡ từng đối tượng cụ thể cho các ban, ngành và cán bộ, đảng viên". Lực lượng Công an xã nhận giáo dục, cảm hóa, giúp đỡ 6 người trong diện chấp hành xong án phạt tù, người sau cai nghiện ma túy hòa nhập tốt với cộng đồng; Ủy ban MTTQ xã giáo dục, giúp đỡ được 4 người; Hội Cựu chiến binh giáo dục, giúp đỡ được 1 người; Đoàn thanh niên giáo dục, giúp đỡ được 2 người; Hội Phụ nữ nhận giúp đỡ 13 người, trong đó đã có 4 người tiến bộ; Hội Nông dân nhận giúp đỡ 7 người, đã có 2 người tiến bộ v.v...
Sau gần 3 năm triển khai thực hiện mô hình "Quản lý, giáo dục, giúp đỡ người lầm lỗi" trên địa bàn xã Nhuận Trạch đã đạt kết quả khả quan. Trong số 56 người có quá khứ lầm lỗi trở về địa phương, có 48 người hòa nhập tốt với cộng đồng (chiếm 83%), trong đó có 24 người thực sự tiến bộ (chiếm 41,5%); 13 người tiêu biểu xuất sắc vươn lên làm kinh tế giỏi có thu nhập hằng năm từ 50 triệu đến 100 triệu đồng; một số người tham gia tích cực công tác đoàn thể xã hội ở xã và thôn, xóm.
Điển hình như ông Nguyễn Minh Ngọc ở xóm Đồng Sầm, sau khi trở về địa phương được nhân dân giúp đỡ tích cực tiến bộ được bà con tin tưởng bầu làm Trưởng thôn và nay là Phó Chủ tịch MTTQ xã. Anh Bùi Văn Cường, ở xóm Đồng Sy được Hội Phụ nữ xã giúp đỡ bảo lãnh cho vay vốn làm kinh tế, đến nay đã có cuộc sống ổn định thuộc diện gia đình có thu nhập khá. Anh Bùi Xuân Cừ ở xóm Đồng Bưng từ một người có quá khứ lầm lỗi trở về địa phương được sự giúp đỡ của Hội Nông dân, Hội Phụ nữ xã và bà con nhân dân đã thoát nghèo vươn lên, được cấp ủy, chính quyền địa phương và bà con nhân dân tín nhiệm bầu làm Công an viên.
Anh Bùi Xuân Cừ trải lòng: "Tôi đã từng có quá khứ lầm lỗi, chính nhờ sự giúp đỡ đó đã giúp chúng tôi bớt mặc cảm, tự ti và có ý chí vươn lên trong cuộc sống". Nhờ thực hiện mô hình còn có nhiều người có quá khứ lầm lỗi đã trở thành công dân có ích cho xã hội như: Ông Đỗ Đình Hồng, Nguyễn Văn Thái, Nguyễn Mạnh Sử (thôn Suối Sếu); Hoàng Văn Thiều, Hoàng Văn Ký, Nguyễn Chí Tâm (thôn Cầu Sơn); Hoàng Văn Thường, Phạm Viết Vang (thôn Đồng Sầm); Trần Thanh Phương (thôn Đồng Sy); Đỗ Huy Vượng (thôn Đồng Chanh)…
Ông Hoàng Hải Hậu, Chủ tịch UBND xã Nhuận Trạch cho biết: "Giúp đỡ bằng tình thương yêu là phương châm mà xã Nhuận Trạch luôn vận dụng trong công tác quản lý giáo dục người lầm lỗi tại cộng đồng. Tuyệt đối tránh thái độ kì thị, thiếu thiện cảm, hay coi họ là những đối tượng "hết thuốc chữa". Cán bộ các ngành, đoàn thể nên dành thời gian gần gũi động viên họ tránh xa con đường sai trái và có hướng trợ giúp phù hợp với từng người như giới thiệu việc làm, bảo lãnh cho vay vốn sản xuất, hướng cho họ tham gia các hoạt động xã hội".
Với biện pháp, cách làm sáng tạo trong việc xây dựng và tổ chức thực hiện có hiệu quả mô hình "Quản lý, giáo dục, giúp đỡ người lầm lỗi", xã Nhuận Trạch được Bộ Công an tặng Bằng khen và UBND tỉnh Hòa Bình chọn làm mô hình điểm để nhân rộng trên địa bàn toàn tỉnh và cũng là đơn vị được chọn để làm điểm trong thực hiện tiêu chí số 19 trong bộ tiêu chí Chương trình quốc gia xây dựng nông thôn mới
