Trong chuyến công tác ngược vùng cao tỉnh Hà Giang mới đây, chúng tôi đã có dịp dừng chân tại huyện Yên Minh - một huyện vùng cao nằm cách thị xã Hà Giang hơn 150km. Dù đã hơn 3 năm trôi qua, song sự bàng hoàng của người dân ở nơi đây về các vụ trọng án và chiếm đoạt trẻ em gây hoang mang dư luận một thời vẫn chưa nguôi.
Theo đánh giá của Công an huyện Yên Minh, từ tháng 12/2006 đến tháng 9/2007, trên địa bàn huyện đã xảy ra 5 vụ giết người, chiếm đoạt trẻ em: trong đó 7 người bị giết; 4 người khác bị thương. Tổng số bé trai bị bắt đi là 9 bé. Vào thời điểm này, một không khí hoang mang bao trùm lên khắp các ngả đường trên địa bàn vùng cao Yên Minh. Người dân luôn sống trong cảnh lo sợ. Đáng chú ý, có không ít gia đình cư trú tại khu vực giáp biên vì lo sợ tai họa ập đến với mình nên đã tức tốc chuyển đi nơi khác để sinh sống.
Qua nắm tình hình, lực lượng Công an huyện cùng các đơn vị hữu quan đã xác định được thủ đoạn loại tội phạm manh động này đó chính là việc các đối tượng sau khi "tăm tia", phát hiện các hộ gia đình giáp biên, xa khu dân cư có bé trai tuổi từ 6 tháng tuổi đến 6 tuổi, sẽ lên kế hoạch ập vào uy hiếp, chiếm đoạt trẻ...
Trên cơ sở phân tích thủ đoạn, phương thức gây án của các đối tượng, Công an huyện đã tham mưu cho thường trực Huyện ủy chỉ đạo các lực lượng chức năng chuyên trách phối hợp vận dụng, diễn tập mô hình bảo vệ an ninh quốc phòng, phòng chống tội phạm ở cơ sở có tên: "Tiếng mõ an ninh, chiếc gậy an toàn".
Để mô hình nhanh chóng đi vào thực tế, sau cuộc họp phổ biến tại chi bộ, các trưởng thôn có nhiệm vụ phổ biến rộng rãi tới toàn thể người dân sinh sống trong thôn, bản của mình về đặc điểm, phương thức thủ đoạn loại tội phạm giết người, chiếm đoạt trẻ em này. Từ đó, hướng dẫn tổ chức cho người dân cùng với lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng tham gia vào mô hình phòng chống tội phạm: "Tiếng mõ an ninh, chiếc gậy an toàn".
Lực lượng Công an huyện Yên Minh, Đồn Biên phòng 185 tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức phòng, chống tội phạm cho người dân trên địa bàn.
Theo đó, mỗi hộ dân tự sắm cho mình 1-2 chiếc gậy (còn gọi là gậy an toàn), cùng chiếc mõ làm bằng tre (mõ an ninh) trong nhà với mục đích khi thấy động, các đối tượng gây án xuất hiện, bên cạnh sử dụng chiếc gậy an toàn chống trả, sẽ gõ mõ báo động cho các hộ dân liền kề lui tới hỗ trợ, truy bắt các đối tượng.
Thượng tá Nguyễn Ngọc Linh - Trưởng Công an huyện Yên Minh cho biết: Tại một số thôn bản, do đặc thù các hộ dân nằm cách xa nhau, nên trong quá trình triển khai mô hình "Tiếng mõ an ninh, chiếc gậy an toàn", lực lượng chức năng đã hướng dẫn, tập huấn cho số hộ dân công tác phát hiện, truy bắt tội phạm.
Cũng theo Thượng tá Nguyễn Ngọc Linh, sau khi thí điểm tại một số xã trọng điểm giáp biên có nguy cơ xuất hiện loại tội phạm này cao như: Páo Cờ Tủng, Na Khê… tới nay, huyện đã triển khai mô hình trên tới tất cả 18 xã, thị trấn với 282 thôn bản. Đánh giá của UBND huyện Yên Minh cho thấy, sau khi triển khai mô hình tự quản trên, tới nay trên địa bàn không xảy ra các vụ trọng án.
Được biết, mô hình "Tiếng mõ an ninh, chiếc gậy tự quản" của huyện Yên Minh đến nay đã được nhân rộng tới nhiều huyện vùng cao, giáp biên của tỉnh Hà Giang.
Theo Công an huyện Yên Minh, đến nay, huyện đã triển khai mô hình "Tiếng mõ an ninh, chiếc gậy an toàn" tới 18 xã, thị trấn với 327 cuộc, trên 282 thôn bản. Sau khi triển khai, loại tội phạm giết người chiếm đoạt trẻ em đã không còn. Tệ nạn xã hội giảm đáng kể. Chưa hết, qua phong trào này, quần chúng nhân dân đã phát hiện 44 vụ trộm cắp, thu hồi nhiều tài sản