Mở cửa mua sắm công, “sân chơi” mới đầy cạnh tranh

Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) có hiệu lực từ ngày 14-1-2019 cũng là lúc Việt Nam mở cửa chào mời nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực đấu thầu mua sắm công. 

Thực tế đó cho thấy, doanh nghiệp (DN) Việt phải đối diện với nguy cơ cạnh tranh hết sức khốc liệt với các gói thầu mua sắm Chính phủ ngay trên sân nhà...

Khi Hiệp định CPTPP có hiệu lực, đối với các nhà thầu, nội dung đặc biệt quan tâm của CPTPP chính là quy định về mua sắm Chính phủ. Bởi ngoài việc mở cửa thị trường các nước thành viên có tổng GDP lên tới 10.200 tỷ USD, thì sức ép cạnh tranh trong lĩnh vực này cũng đã cận kề ngay trên sân nhà. 

Bà Nguyễn Thị Thu Trang - Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập (VCCI) khẳng định: “Với Hiệp định CPTPP, lần đầu tiên Việt Nam đưa ra những cam kết trong lĩnh vực mà trước đây Việt Nam chưa từng cam kết. Cụ thể, như cam kết về mua sắm công. Từ trước đến nay, việc mua sắm Nhà nước dùng tiền như thế nào, mua của ai, theo cách thức như thế nào hoàn toàn thuộc về quyết định của Nhà nước, không có nước nào can thiệp vào chuyện này. 

Nhưng trong CPTPP, thì Việt Nam cam kết ràng buộc với các đối tác là sẽ tiến hành mua sắm công theo những cách thức, những tiêu chuẩn mà đã cam kết với đối tác. Điều đó là một bước tiến vô cùng quan trọng vì mua sắm công là khu vực đầu tư, mua sắm cực kỳ lớn của bất kỳ nền kinh tế nào”. 

Doanh nghiệp Việt Nam có đủ năng lực thực hiện các công trình quy mô lớn.
Doanh nghiệp Việt Nam có đủ năng lực thực hiện các công trình quy mô lớn.

Tới thời điểm CPTPP, Việt Nam chưa cho bất kỳ nhà cung cấp hay nhà thầu nước ngoài nào tham gia vào thị trường để cung cấp các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ công của Việt Nam. 

Tuy nhiên, giải đáp thắc mắc một số DN, là tại sao vẫn thấy có một số nhà thầu Trung Quốc, nhà thầu của một số nước ở thị trường Việt Nam trong thời gian qua, bà Trang cho rằng: Theo pháp luật về đấu thầu thì trong trường hợp chúng ta sử dụng nguồn vốn vay, sử dụng nguồn vốn ODA hay sử dụng nguồn vốn ưu đãi khác của quốc tế, chúng ta phải theo yêu cầu của người cho vay, hoặc người cung cấp khoản ưu đãi đó. 

Nói về những lợi ích và thách thức của việc mở cửa thị trường mua sắm công, các chuyên gia cho rằng: Thách thức lớn đối với DN trong nước, đó là hiện nay, trong mua sắm Chính phủ của Việt Nam đang áp dụng chính sách khuyến khích dùng các sản phẩm, hàng hóa trong nước sản xuất trong đấu thầu. Tuy nhiên, nguyên tắc cơ bản trong cam kết của CPTPP là không phân biệt đối xử. 

Chủ đầu tư có nghĩa vụ đối xử với nhà thầu, hàng hóa của Việt Nam cũng như nhà thầu và hàng hóa của các nền kinh tế CPTPP một cách công bằng. Điều này khiến các DN sản xuất hàng hóa, thiết bị trong nước sẽ không còn lợi thế đó nữa, do có sự cạnh tranh mạnh mẽ từ các nhà sản xuất quốc tế. 

Ngoài ra, với CPTPP, các nhà thầu Việt cũng có cơ hội để tham gia, thắng thầu tại các gói thầu, dự án của các nước thành viên nội khối, nhưng trên thực tế hiện nước ta không có nhiều DN, nhà thầu có đủ năng lực để có thể cạnh tranh được với các nhà thầu lớn trong khối CPTPP.

“Mặc dù có nhiều thách thức, nhưng CPTPP cũng đã mang lại cho DN, nhà thầu không ít cơ hội. Đó là khi chúng ta đi sang các nước CPTPP sẽ được tiếp cận với khối khách hàng là Nhà nước - khối khách hàng cực kỳ lớn”, bà Trang thông tin.

Ông David Hà, Nhà nghiên cứu độc lập về đầu tư công, mua sắm công (Việt kiều Canada) cho biết thêm: “Đấu thầu mua sắm công ở mỗi nước là rất lớn, chiếm đến khoảng 20% GDP của họ”. 

Theo các chuyên gia, nguyên tắc chung trong CPTPP là các thông tin về đấu thầu, lựa chọn nhà thầu phải được công khai, minh bạch, đây là điều kiện thuận lợi trong việc đấu thầu mua sắm công tại Việt Nam. Bởi, kim ngạch nhập khẩu máy móc hằng năm của nước ta hàng tỷ USD, chủ yếu là các thị trường Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản... 

Khi mở cửa CPTPP, các gói mua sắm công của Việt Nam khắt khe hơn về tiêu chuẩn chất lượng nên sẽ không còn nhập máy móc ở những thị trường dễ dãi, đặc biệt là những loại máy móc Trung Quốc đã qua sử dụng. 

Cũng chính tiêu chí công khai, minh bạch, cũng sẽ loại trừ được tận gốc nạn phong bì, lợi ích nhóm, cái “bắt tay” dưới gầm bàn, là cơ hội để các nhà thầu Việt hoàn toàn có thể hòa nhập và cạnh tranh một cách sòng phẳng.

Mở cửa thị trường mua sắm công vừa tạo sức ép vừa là cơ hội cho nhà thầu Việt bước ra thị trường thế giới. Theo ông Vũ Tiến Lộc – Chủ tịch VCCI, một trong những yếu tố quan trọng để nhà thầu Việt có thể giành thắng lợi trên “sân chơi” mới đầy tiềm năng và cạnh tranh này là phải linh hoạt, chủ động nắm bắt các quy định, cam kết, thông tin về thị trường, về đối thủ trong nội khối CPTPP…  

Để hỗ trợ cho DN, nhà thầu trong nước, Chính phủ cần tiếp tục cải cách, hoàn thiện chính sách, tạo một môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, thông thoáng.

Thúy Hà

Các tin khác

Cảnh báo về một số sản phẩm bị thu hồi, ảnh hưởng người tiêu dùng

Cảnh báo về một số sản phẩm bị thu hồi, ảnh hưởng người tiêu dùng

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia vừa phát đi cảnh báo về một số sản phẩm, hàng hóa bị thu hồi tại nước ngoài trong tháng 6/2026 do không bảo đảm an toàn cho người sử dụng. Các sản phẩm này có khả năng lưu thông tại Việt Nam, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng.

Hải quan đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số

Hải quan đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số

Các ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) tiếp tục được ngành Hải quan triển khai hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng quản lý nhà nước, hỗ trợ công tác chuyên môn nghiệp vụ và tạo thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan.

Phát hiện mẫu thuốc ACTISÔ không đạt chất lượng

Phát hiện mẫu thuốc ACTISÔ không đạt chất lượng

Ngày 30/6, thông tin từ Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng cho biết, đã yêu cầu một nhà thuốc tại xã Đức Trọng niêm phong toàn bộ số thuốc cổ truyền ACTISÔ của Công ty Cổ phần Dược Lâm Đồng vì không đạt yêu cầu chất lượng chỉ tiêu giới hạn cho phép về thể tích theo tiêu chuẩn cơ sở.

Chặn thực phẩm bẩn từ biên giới đến bàn ăn

Chặn thực phẩm bẩn từ biên giới đến bàn ăn

Liên tiếp các vụ phát hiện, bắt giữ thực phẩm nhập lậu, hết hạn sử dụng, không rõ nguồn gốc cho thấy thực phẩm bẩn vẫn là mối đe dọa lớn đối với sức khỏe cộng đồng. Thực trạng này đòi hỏi các giải pháp đồng bộ, từ kiểm soát biên giới đến quản lý lưu thông và nâng cao ý thức tiêu dùng.

Giá vàng trồi sụt, người mua “canh lỗ”

Giá vàng sụt giảm mạnh

Giá vàng thế giới lại thủng mốc 4.000 USD/ounce, đã kéo giá vàng giảm tới 2 triệu đồng mỗi lượng ngay khi mở cửa.

Giá vàng tuột mốc 160 triệu đồng/lượng

Từ 1/7, bán vàng miếng phải nộp thuế

Theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, từ 1/7/2026, thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng phải chịu thuế thu nhập cá nhân với mức thuế suất 0,1%.

Công an Đồng Nai quyết liệt xử lý hàng giả, hàng nhái

Công an Đồng Nai quyết liệt xử lý hàng giả, hàng nhái

Không chỉ tăng cường kiểm tra, phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Công an TP Đồng Nai còn đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp; từng bước xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và doanh nghiệp chân chính.

Phát hiện hơn 7 tấn chân gà đông lạnh quá hạn sử dụng

Phát hiện hơn 7 tấn chân gà đông lạnh quá hạn sử dụng

Cơ quan Công an và Quản lý thị trường ở Đồng Nai tiến hành kiểm tra và phát hiện hơn 7 tấn chân gà không rõ nguồn gốc, hết hạn sử dụng, vi phạm quy định về an toàn thực phẩm tại một công ty chuyên sản xuất chân gà rút xương.

28 bộ, cơ quan và 19 địa phương giải ngân đầu tư công thấp

28 bộ, cơ quan và 19 địa phương giải ngân đầu tư công thấp

Trong khi nhiều bộ ngành giải ngân đầu tư công thấp, Chính phủ đã chính thức phê duyệt phương án chấm điểm các bộ, cơ quan trung ương và địa phương về thực hiện, nhằm nâng cao trách nhiệm, ý thức, tính chủ động chấp hành kỷ luật, kỷ cương hành chính và tinh thần chủ động của tổ chức, cá nhân trong thực hiện nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công.

Khẳng định tầm vóc, bản lĩnh và tinh thần Việt

Khẳng định tầm vóc, bản lĩnh và tinh thần Việt

Dù chịu nhiều yếu tố bất lợi từ địa chính trị thế giới, mục tiêu tăng trưởng 2 con số vẫn được Đảng và Chính phủ đặt quyết tâm hoàn thành. Những tín hiệu lạc quan về tăng trưởng cho thấy chúng ta đang đi đúng hướng.

Chuyển đổi xanh để vươn ra biển lớn

Chuyển đổi xanh để vươn ra biển lớn

Không còn là “chiếc áo khoác trang trí”, tiêu chuẩn ESG (môi trường - xã hội - quản trị) đang định hình lại luật chơi thương mại toàn cầu. Đây là yếu tố sống còn, là “tấm hộ chiếu” bắt buộc để Việt Nam vươn ra biển lớn, bứt phá tăng trưởng trong kỷ nguyên mới.

 “Nem nướng Khánh Hòa làm từ thịt chuột” là tin giả mạo

“Nem nướng Khánh Hòa làm từ thịt chuột” là tin giả mạo

Từ kết quả xác minh bước đầu, cơ quan chức năng xác định thông tin đăng tải trên mạng xã hội TikTok cho rằng nem nướng Khánh Hòa chế biến từ thịt chuột là tin... giả mạo, đồng thời khuyến cáo người sử dụng mạng xã hội cần phải cẩn trọng, không nên bình luận, chia sẻ những tin xấu, độc, giả mạo, không đúng sự thật là vi phạm pháp luật.