Mánh khóe gian dối khi cung cấp thông tin hải quan

Theo Cục Điều tra chống buôn lậu, thực hiện ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo Tổng cục Hải quan về tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát với mặt hàng thiết bị y tế phòng chống dịch COVID- 19, Cục Điều tra chống buôn lậu đã chủ trì, phối hợp với Cục Hải quan Hà Nội phát hiện, theo dõi và khám xét một lô hàng test COVID-19 có dấu hiệu nhập lậu, vi phạm pháp luật hải quan. Lô hàng được vận chuyển từ Hàn Quốc về Việt Nam qua sân bay quốc tế Nội Bài, Hà Nội.

Kết quả khám xét phát hiện hơn 85.000 test nhanh COVID- 19 các loại có xuất xứ Hàn Quốc, trị giá ước tính trên 8 tỷ đồng. Theo quy định, mặt hàng test COVID - 19 là mặt hàng nhập khẩu có điều kiện, phải có giấy phép của Bộ Y tế. Tuy nhiên, các đối tượng đã sử dụng thủ đoạn khai báo hàng hóa chung chung, khai báo sai tên hàng hóa để nhập lậu.

Hay trước đó, trên tuyến đường biển, năm 2021, Cục Quản lý rủi ro đã cung cấp thông tin về 16 lô hàng trọng điểm và 5 DN rủi ro cao cho Cục Điều tra chống buôn lậu, thông tin về 3 lô hàng trọng điểm cho Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Cái Mép (Cục Hải quan Bà Rịa - Vũng Tàu)… Trong đó, Cục Quản lý rủi ro đã cung cấp thông tin về 5 lô hàng tiêu dùng trọng điểm cho Cục Điều tra chống buôn lậu xử lý, qua hình ảnh soi chiếu phát hiện nghi vấn và tồn quá 90 ngày tại cảng Hải Phòng. Kết quả khám xét, lực lượng Hải quan đã phát hiện số lượng lớn hàng hóa nhập khẩu (NK) không khai báo, hàng hóa NK có điều kiện, hàng cấm trong 4 lô hàng như mỹ phẩm, thực phẩm, rượu, dầu gội, đồ gia dụng, quần áo mới, quần áo cũ đã qua sử dụng, hàng điện tử đã qua sử dụng…

Tại cảng Cái Mép, Cục Quản lý rủi ro chuyển giám sát trực tuyến một lô hàng chứa động cơ đã qua sử dụng. Lô hàng này đã được điều chỉnh 2 lần (từ người nhận hàng tại Việt Nam sang DN tại Campuchia; sau đó điều chỉnh người nhận hàng tại Campuchia sang DN tại Lào) để hợp thức hóa hàng quá cảnh là động cơ đã qua sử dụng.

Cũng qua phân tích đánh giá rủi ro, xác định trọng điểm, lực lượng Hải quan các cấp đã phát hiện nhiều vụ gian lận xuất xứ, khai báo sai, NK hàng hóa không đáp ứng điều kiện; phải kiểm tra chuyên ngành mà không có thông báo kết quả kiểm tra chuyên ngành… Điều đáng nói, có DN khai báo là nhập nguyên liệu gia công sản xuất xuất khẩu từ Trung Quốc nhưng lại NK hàng thành phẩm ghi "Made in Vietnam". Điển hình vụ phát hiện lô hàng cập cảng Cát Lái của Công ty TNHH hàng thủ công XIN DONG YA Việt Nam, khai báo là nguyên liệu gia công sản xuất xuất khẩu từ Trung Quốc.

Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tế, toàn bộ hàng hóa là 194.700 chiếc túi xách thân thiện với môi trường, mới 100%, trên thùng carton ghi "Made in Vietnam". Tương tự, lô hàng cập cảng Hải Phòng của Công ty TNHH gốm sứ Khánh Thái khai báo là mặt hàng bình gốm nhưng không có nhãn gốc, tổng trị giá hàng vi phạm là 652 triệu đồng, phạt tiền 55 triệu đồng. Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh cũng đã phát hiện 80 container vi phạm.

Để đảm bảo việc đánh giá tuân thủ, xếp hạng rủi ro kịp thời, chính xác trong khi các chỉ tiêu thông tin phục vụ hệ thống tự động đánh giá, kế hoạch thu thập xử lý thông tin, trong năm 2022, Tổng cục Hải quan đã yêu cầu các cục hải quan tỉnh, thành phố tập trung thực hiện thu thập, xử lý thông tin người khai hải quan có trụ sở đóng theo địa bàn. Theo đó, kế hoạch cũng đã đặt ra mục tiêu thu thập, cập nhật vào hệ thống 100% các chỉ tiêu thông tin đáp ứng yêu cầu tự động đánh giá tuân thủ, phân loại rủi ro đối với người khai hải quan trên hệ thống nghiệp vụ.

Theo đó, về biện pháp, cách thức thực hiện, các đơn vị đẩy mạnh việc ứng dụng số hóa các thông tin trao đổi, cung cấp. Mặt khác, về xử lý thông tin sau khi thu thập, các đơn vị cần tăng cường phối hợp với các cơ quan thuế, Công an, quản lý thị trường, các cơ quan quản lý liên quan trên địa bàn để tiến hành xác minh, thẩm định độ tin cậy của thông tin người khai hải quan cung cấp trong trường hợp thông tin có dấu hiệu khai báo sai lệch, không đúng thực tế.

Kế hoạch thu thập xử lý thông tin năm 2022 nêu rõ chế tài đối với các DN không hợp tác, không cung cấp thông tin hoặc cung cấp thông tin không chính xác, có dấu hiệu gian dối. Ngoài các biện pháp phối hợp với cơ quan thuế trên địa bàn xác minh, Cục Quản lý rủi ro yêu cầu các cục hải quan tỉnh, thành phố chỉ đạo công chức cập nhật tình trạng không hợp tác của DN vào Hệ thống CRMS. Theo đó, thông tin này sẽ trực tiếp tác động đến phân loại rủi ro, đánh giá mức độ tuân thủ của DN.