Những viên con nhộng chứa ma túy
Thời gian gần đây, tội phạm ma túy xuyên quốc gia ngày càng tinh vi và khó lường. Các đối tượng sẵn sàng nghĩ ra đủ chiêu để qua mặt lực lượng chức năng: từ gia cố vách ngăn hành lý, trà trộn ma túy trong linh kiện điện tử đến “hóa phép” thành thực phẩm chức năng hay các sản phẩm tiêu dùng tưởng chừng vô hại. Mỗi vụ việc đều là một màn thử thách trí tuệ và kinh nghiệm cho lực lượng kiểm soát.
Chỉ trong thời gian ngắn, lực lượng hải quan liên tiếp phát hiện nhiều vụ vận chuyển lớn: Từ hành khách Hàn Quốc mang 3,6kg ma túy từ Qatar, hành khách Thái Lan giấu 5kg cocain trong ống bánh kẹo nhập khẩu từ Đông Phi ở sân bay quốc tế Nội Bài, đến vụ nữ hành khách quốc tịch Thái Lan vận chuyển 4,5kg ma túy (cocain) giấu tinh vi trong hành lý. Đối tượng bay từ Nam Mỹ, quá cảnh Việt Nam để đi nước thứ ba nhằm né tránh kiểm soát nhưng đã bị phát hiện kịp thời. Trước đó, ngày 20/1/2026, Hải quan khu vực II cũng phát hiện gần 4,4kg cần sa được ngụy trang trong khăn bông nhập khẩu. Điểm chung của các vụ việc là thủ đoạn ngày càng khó lường: lợi dụng quá cảnh quốc tế, thời gian lưu trú ngắn và cách cất giấu tinh vi để qua mặt kiểm soát.
Tại sân bay quốc tế Nội Bài, các đối tượng thậm chí chuyển sang “ngụy trang mềm” - nén ma túy thành những viên con nhộng nhỏ, giấu trong bim bim, thực phẩm chức năng hoặc hộp kẹo. Điển hình, ngày 25/2, từ nghi vấn qua soi chiếu, lực lượng chức năng kiểm tra hành lý một hành khách Hàn Quốc và phát hiện 3,6kg cocain được giấu trong các hộp snack với hình dạng bất thường.
Tiếp đó, ngày 15/3, Công an cửa khẩu cảng hàng không quốc Nội Bài và Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài đã triển khai các biện pháp nghiệp vụ; phối hợp với Đội Kiểm soát hải quan - Chi cục Hải quan Khu vực I và Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an TP. Hà Nội giám sát, kiểm tra người và hành lý đối với Y.P (SN 1980, quốc tịch Thái Lan) là hành khách trên chuyến bay ET678 từ Đông Phi đến Nội Bài. Kết quả kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện đối tượng mang theo 7 ống nhựa hình trụ đựng bánh kẹo nhập khẩu, bên ngoài ghi nhãn hiệu LINDOR. Qua kiểm tra, phát hiện bên trong chứa bột ma túy được nén thành các viên dạng hình con nhộng, quấn băng dính, có tổng trọng lượng khoảng 5 kg.
Theo Công an cửa khẩu Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, thủ đoạn cất giấu ma túy của đối tượng trong vụ án rất tinh vi. Để tránh sự phát hiện của lực lượng chức năng, bột ma túy được nén thành các viên dạng hình con nhộng, quấn bằng băng dính, đựng trong 7 ống nhựa hình trụ. Số ma túy này được giấu vào các ống đựng bánh kẹo nhập khẩu, bên ngoài ghi nhãn hiệu LINDOR…. Tất cả được dựng trong túi xách tay nilon màu đỏ có chữ AFRICA DUTY nhằm che giấu cơ quan chức năng.
Ông Nguyễn Văn Hiệu, Tổ trưởng Tổ hành lý nhập, Hải quan Cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài (Chi cục Hải quan Khu vực I), cho biết: “Hai vụ việc vừa qua bắt nguồn từ những nghi vấn rủi ro, các tuyến bay trọng điểm và dấu hiệu bất thường trong hành lý, đồ dùng của hành khách. Lực lượng Hải quan phối hợp với các đơn vị chức năng tại cửa khẩu tiến hành kiểm tra thực tế 100%. Quá trình từ soi chiếu đến mở từng gói đồ đã xác nhận rằng các hình ảnh nghi vấn trên máy soi hoàn toàn có cơ sở. Đặc biệt, sau khi test trực tiếp, chúng tôi phát hiện trong các hộp bim bim, hộp thực phẩm chức năng là các viên con nhộng chứa cocain, một minh chứng rõ ràng cho thủ đoạn ngụy trang tinh vi của đối tượng”, ông Hiệu chia sẻ.
Theo ông Hiệu, phát hiện ma túy không chỉ dựa vào máy soi mà còn phụ thuộc rất lớn vào kinh nghiệm của cán bộ. Mỗi ca trực, cán bộ hải quan liên tục “học hình”, phân tích dữ liệu soi chiếu, chia sẻ tình huống thực tế để nhận diện dấu hiệu bất thường. “Như vụ việc 3,6 kg cocain, chỉ từ chi tiết nhỏ như một hộp bim bim có cấu trúc lạ, không giống hàng thông thường, chúng tôi đã yêu cầu kiểm tra trực quan và phát hiện ma túy trong các viên nén con nhộng”, ông Hiệu nói.
Ông Nguyễn Văn Hiệu cho rằng, hai vụ việc gần đây cho thấy các đối tượng nghiên cứu rất kỹ, liên tục thay đổi phương thức vận chuyển. Tuy nhiên, thông qua phân tích hành trình, quốc tịch, tần suất di chuyển và những bất thường trong hành lý từ các tuyến bay trọng điểm, lực lượng hải quan đã chủ động kiểm tra 100% và kịp thời phát hiện vi phạm. Không chỉ dựa vào kinh nghiệm, Hải quan Nội Bài còn ứng dụng mạnh công nghệ phân tích dữ liệu để xây dựng kịch bản rủi ro, kết nối hệ thống thông tin hành khách theo thời gian thực và khai thác danh sách PNR từ hãng hàng không, đặc biệt với các chuyến bay từ khu vực rủi ro cao như châu Phi, Nam Mỹ hay một số nước châu Âu. Song song đó, đơn vị duy trì đào tạo nội bộ thường xuyên, cập nhật liên tục kho dữ liệu hình ảnh về ma túy và các thủ đoạn mới, giúp cán bộ nâng cao “độ nhạy” trong soi chiếu.
Theo lực lượng chức năng, nếu trước đây ma túy được giấu trong vali 2-3 đáy, thì nay chuyển sang nén thành viên nhộng, trộn trong bim bim, thực phẩm chức năng, hộp thịt hộp hay lọ kẹo socola. Các tuyến bay từ châu Phi, Nam Mỹ, Đức… được đánh giá có rủi ro cao.
Đáng chú ý, nhiều đối tượng tìm cách né tránh kiểm soát bằng cách không mang hành lý ký gửi, chỉ đeo ba lô hoặc túi xách như những khách du lịch bình thường. Tuy nhiên, nhờ hệ thống quản lý rủi ro, phân tích tuyến bay, quốc tịch và các biểu hiện bất thường, lực lượng chức năng vẫn khoanh vùng và kiểm tra 100% khi có nghi vấn.
Ông Nguyễn Văn Hiệu nhớ lại, vụ hành khách từ Đông Phi đến Nội Bài ngày 15/3: “Điều đặc biệt là người này không có hành lý ký gửi, chỉ mang theo một ba lô và một túi hàng miễn thuế, như một khách du lịch bình thường. Nhưng chính những chi tiết tưởng chừng vô hại ấy lại bật lên dấu hiệu bất thường qua con mắt dày dạn kinh nghiệm và quá trình soi chiếu kỹ lưỡng. Chúng tôi phát hiện 7 ống nhựa hình trụ, tổng trọng lượng khoảng 5kg, chứa ma túy”, ông Hiệu cho hay.
Ông Hiệu nhấn mạnh, nhờ việc “học hình” mỗi ngày, cán bộ hải quan có thể nhận ra sự khác biệt giữa hình ảnh sản phẩm trên bao bì và thực tế bên trong, hoặc những bất thường về trọng lượng, hình dáng. Chính sự kết hợp giữa công nghệ soi chiếu hiện đại và kinh nghiệm thực tiễn tích lũy hằng ngày đã giúp lực lượng kịp thời bóc gỡ những thủ đoạn ngày càng tinh vi của tội phạm ma túy.
Không chỉ “nóng” trên đường hàng không, tuyến biên giới đất liền phía Bắc cũng ghi nhận nhiều vụ ma túy lớn bị triệt phá. Điển hình, Hải quan khu vực X phối hợp với Công an và Bộ đội Biên phòng bắt giữ 3 đối tượng, thu gần 35kg ma túy cùng vũ khí; tại Sơn La phát hiện thêm một đối tượng tàng trữ 103 viên hồng phiến. Mới đây, Chi cục Hải quan khu vực IX phối hợp với Công an tỉnh Quảng Trị và Biên phòng Lao Bảo triệt phá đường dây vận chuyển ma túy từ biên giới về nội địa. Ngày 23/3/2026, tại xã Tân Lập, lực lượng chức năng bắt giữ 2 đối tượng (sinh năm 2003), thu giữ 7 túi nilon chứa khoảng 7kg tinh thể trắng nghi ma túy đá trên ô tô 4 chỗ. Tiếp đó, ngày 24/3 tại Điện Biên, Chi cục Hải quan khu vực VII cùng Bộ đội Biên phòng và Công an tỉnh Điện Biên bắt Giàng A Đông (sinh năm 2003, trú tại Sơn La) khi đang vận chuyển 60.000 viên ma túy tổng hợp (khoảng 5,4kg). Đối tượng khai nhận vận chuyển thuê để lấy tiền công. Các đối tượng ngụy trang ma túy trong bao tải, đóng thành bánh, bọc nhiều lớp nhằm qua mắt kiểm tra. Tuy nhiên, bằng kinh nghiệm và sự cảnh giác, lực lượng Hải quan đã kịp thời phát hiện, thu giữ toàn bộ tang vật.
Các kết quả này cho thấy công tác kiểm soát đang được triển khai quyết liệt, góp phần chặn nguồn cung từ sớm, từ xa và giữ vững an ninh trật tự. Thực hiện chỉ đạo tăng cường chống buôn lậu, Hải quan cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài đã áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro, tập trung vào hành khách và chuyến bay trọng điểm, đồng thời phối hợp hãng hàng không rà soát danh sách hành khách từ các khu vực có nguy cơ cao như Hồng Kông, châu Phi, Nam Mỹ, Đức, Bỉ, Hà Lan, Đài Loan, Hàn Quốc. Những kết quả trên cho thấy công tác kiểm soát ma túy đã được triển khai đồng bộ, quyết liệt ngay từ tuyến đầu, góp phần ngăn chặn nguồn cung từ bên ngoài, giữ vững an ninh trật tự.
Ngăn chặn ma túy xuyên quốc gia ngay từ cửa khẩu
Chỉ trong 2 tháng đầu năm 2026 (từ 15/12/2025 đến 14/2/2026), lực lượng Hải quan đã phát hiện và bắt giữ 35 vụ, 42 đối tượng liên quan đến ma túy. Trong đó, cơ quan Hải quan chủ trì 9 vụ, thu giữ gần 165 kg ma túy các loại, gồm: cần sa, heroin, cocain, ketamine, ma túy tổng hợp và các loại khác. Con số này cho thấy quyết tâm siết chặt kiểm soát, chủ động chặn đứng các đường dây ma túy xuyên quốc gia ngay từ cửa khẩu.
Chia sẻ với PV, ông Đặng Văn Đức, Phó Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Cục Hải quan cho biết, thực tiễn đấu tranh cho thấy, tội phạm ma túy tiếp tục diễn biến phức tạp, các đối tượng thường lợi dụng đặc điểm lưu chuyển nhanh của các tuyến bay quốc tế, sử dụng vỏ bọc hành khách nhập cảnh hoặc quá cảnh để vận chuyển ma túy xuyên quốc gia. Phương thức, thủ đoạn cất giấu, vận chuyển ngày càng tinh vi, đa dạng, gây nhiều khó khăn cho công tác kiểm soát của các lực lượng chức năng.
Để ngăn chặn hiệu quả, ông Đức cho rằng, không thể chỉ xử lý từng vụ đơn lẻ mà phải đánh trúng toàn bộ đường dây, kiểm soát từ sớm, từ xa, đồng thời tăng cường phối hợp quốc tế. Thách thức lớn là các mắt xích phân tán, linh hoạt, đòi hỏi lực lượng chức năng nâng cao năng lực phân tích, dự báo rủi ro. Hải quan đang chuyển sang cách tiếp cận chủ động, ứng dụng công nghệ hiện đại, phân tích dữ liệu và quản lý rủi ro. Đồng thời tăng cường phối hợp với Công an, Bộ đội Biên phòng và các cơ quan chức năng nước ngoài, tham gia các cơ chế hợp tác quốc tế để phát hiện và bóc gỡ đường dây từ gốc.
Ông Đặng Văn Đức nhấn mạnh, phòng chống ma túy không thể là nhiệm vụ của riêng một lực lượng mà cần xây dựng phòng tuyến nhiều lớp, từ cửa khẩu đến nội địa, từ kiểm soát thực địa đến chia sẻ dữ liệu. Khi các lực lượng phối hợp chặt chẽ và thông tin được cập nhật kịp thời, việc đánh trúng các mắt xích quan trọng trong đường dây mới đạt hiệu quả. Trong thời gian tới, Hải quan sẽ tiếp tục nâng cao năng lực phân tích, dự báo, ứng dụng công nghệ, tăng cường hợp tác quốc tế và phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng để phát hiện, ngăn chặn hiệu quả các hành vi buôn lậu và vận chuyển ma túy qua biên giới, góp phần bảo đảm an ninh trật tự và an toàn xã hội.
Phá tụ điểm "hàng đá" trong khu dân cư, thu giữ hơn 1,2kg ma tuý 
