Trước những thông tin lo ngại về độ an toàn thực phẩm nhập khẩu vào cảng biển Việt Nam có nguồn gốc Nhật Bản, nơi đang có sự cố dò rỉ phóng xạ từ nhà máy điện hạt nhân Fukushima, Chính phủ đã chỉ đạo thành lập Đoàn công tác liên ngành (gồm: Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Khoa học và Công nghệ) thực hiện kiểm tra thực tế.
Ngày 29/3, tại cảng Hải Phòng, Đoàn đã lấy 19 mẫu thuộc lô hàng thực phẩm nhập khẩu từ Nhật của 4 doanh nghiệp: Công ty CP Thương mại Vikotra, Công ty TNHH Tuấn Việt, Công ty CPTM Trung Sơn Hưng Yên, Công ty CP Khai thác dịch vụ thủy sản Hạ Long. Đến nay, Cục An toàn vệ sinh thực phẩm thuộc Bộ Y tế (cơ quan chịu trách nhiệm chính trong Đoàn công tác liên ngành) đủ cơ sở để công bố: các yếu tố đồng vị , mức độ nhiễm bẩn phóng xạ Cs-137 và I-13 trong 19 mẫu thực phẩm đều rất thấp so với tiêu chuẩn an toàn của quốc tế, không có khả năng gây hại đến sức khỏe con người... Tuy nhiên, trên thực tế, trừ việc lấy 19 mẫu thực phẩm hồi cuối tháng 3 vừa qua, đến nay chưa có hoạt động kiểm tra nào khác đối với hàng hóa, thực phẩm nhập khẩu có xuất xứ Nhật Bản.
Một thông tin khác, tính từ thời điểm 20/3/2011, thời điểm có nguy cơ cao về lây nhiễm phóng xạ do sự cố Nhà máy điện hạt nhân Fukushima đến nay, có khoảng 25 mặt hàng là thực phẩm đóng hộp, phụ gia thực phẩm từ Nhật vẫn được các doanh nghiệp nhập khẩu về các cảng lớn tại Việt Nam trong đó có Hải Phòng. Về nguyên tắc thủ tục nhập khẩu vẫn theo tiêu chuẩn cũ (trước khi xảy ra sự cố hạt nhân tại Nhật), nếu đạt yêu cầu vẫn phải thực hiện thông quan.
Còn theo bà Nguyễn Thị Sắn, Phó Chi cục trưởng QLTT Hải Phòng, việc kiểm tra an toàn phóng xạ trên thị trường tự do do Sở Y tế, Sở KHCN đảm nhận, QLTT chỉ phối hợp khi có yêu cầu của các ngành trên. Song, cho đến nay tình hình vẫn như cũ. Trên thực tế, có nhiều mặt hàng là thực phẩm cao cấp nguồn gốc Nhật Bản rất được ưa chuộng, có mặt thường xuyên trong thực đơn các nhà hàng tại Hải Phòng như thịt bò Kobe, cá Sapa.
Điều đáng nói, những mặt hàng này không nhập khẩu theo đường biển, không nằm trong danh mục nhập khẩu tiêu thụ nội địa song vẫn được buôn bán, tiêu thụ tại thị trường Hải Phòng. Theo giới "sành ăn", đây là hàng "xé lẻ" từ các lô tạm nhập tái xuất. Giả sử có thực phẩm Nhật bị nhiễm bẩn phóng xạ, dù có thắt chặt kiểm tra tại các cửa khẩu thì nguy cơ "dò rỉ phóng xạ" từ thực phẩm nhập lậu vẫn là điều rất đáng lo ngại.
Trong thời điểm bùng nổ thông tin, những thông tin liên quan trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe con người luôn rất nhạy cảm. Người dân chỉ có thể an tâm khi các cơ quan chức năng có những phản ứng nhanh nhạy, chính xác, kịp thời và rõ ràng minh bạch. Đề nghị các cơ quan chức năng cần xem xét lại quy chế phối hợp kiểm tra... kiểm tra, xử lý để người tiêu dùng không hoang mang, lo sợ
