Lịch sử ra đời của “hộp đen”

Vừa qua, Hiệp hội hàng không Australia đã đề nghị chính phủ Australia cho phép lấy tên David Warren - người đã phát minh ra chiếc "hộp đen" nhằm ghi lại tất cả mọi diễn biến trong một chuyến bay - để đặt cho phần mở rộng của sân bay quốc tế Canberra, đồng thời hãng hàng không Qantas đã sử dụng từ "Warren" làm tên gọi cho một chiếc máy bay Airbus A380 của mình. Trước đó, năm 2007, David Warren được bình chọn là "top 10 thiên tài sống" trên thế giới.

Từ hai vụ rơi máy bay

Tối ngày 3/3/1953, một máy bay phản lực kiểu Comet (sao chổi) do Tập đoàn De Havilland của Anh quốc chế tạo - là một trong hai chiếc phản lực đầu tiên của Hãng Hàng không Canadian Pacific Airlines với tên gọi "Hoàng hậu Hawaii" sau khi chất đầy hàng hóa, đã cất cánh từ sân bay Karachi, Pakistan để đến Australia. Thế nhưng chỉ chừng mươi phút, nó bất ngờ rơi xuống một con kênh thoát nước rồi va vào bờ kè.

Hậu quả là phi hành đoàn gồm 5 người và 6 hành khách thiệt mạng. Đây là vụ tai nạn gây tử vong đầu tiên trên thế giới đối với loại máy bay phản lực thương mại. Ngay sau đó, Canadian Pacific Airlines ra lệnh đình chỉ bay vô thời hạn chiếc Comet còn lại.

Ngày 2/5/1953, lại một xui xẻo nữa xảy đến cho dòng máy bay Comet khi chiếc Comet 1 của Hãng Hàng không Anh bị rơi xuống Ấn Độ Dương chỉ 6 phút sau khi cất cánh từ Sân bay quốc tế Chandra Bose - nay là Sân bay Netaji Subhash, Ấn Độ, làm 43 người chết.

Ở vụ rơi thứ nhất, các nhà điều tra nghi ngờ do sai lầm của phi công khi điều khiển nhưng ở vụ thứ hai, họ nghiêng về các lỗi kết cấu mà Tập đoàn De Havilland đã mắc phải khi chế tạo chiếc Comet. Tuy nhiên, tất cả những người có thể nói lên sự thật - là những phi công và nhân viên phi hành đoàn thì đều đã chết nên cả hai tai nạn này, mãi mãi vẫn là bí ẩn.

Sự ra đời của chiếc “hộp đen”

Vào thời điểm xảy ra hai tai nạn thảm khốc ấy, David Ronald de Mey Warren là tiến sĩ, làm việc tại Phòng Thí nghiệm nghiên cứu hàng không Melbourne, Australia. Sinh ngày 20/3/1925, đã từng là giảng viên môn Hóa học tại Đại học Sydney, Đại học Hoàng gia London, rồi sau đó là Trưởng khoa Nghiên cứu hàng không thuộc Đại học Melbourne (nay là một phần của Bộ phận Nghiên cứu khoa học công nghệ, quốc phòng Australia), đồng thời là thành viên của Hội Hóa học, Viện Nhiên liệu và Viện Năng lượng Australia. Bên cạnh đó, ông còn là thành viên của Viện Đốt cháy nhiên liệu tên lửa.

Do ở vị trí này, Warren được Hiệp hội Hàng không thế giới bố trí tham gia tổ điều tra nguyên nhân hai vụ tai nạn vì rằng ngành hàng không dân dụng Australia lúc ấy cũng đang chuẩn bị đưa máy bay phản lực Comet vào khai thác. Trò chuyện với các đồng nghiệp, ông nêu lên ý tưởng, rằng nếu có một thiết bị, ghi lại tất cả những cuộc trò chuyện của phi công với đài kiểm soát thì có thể việc tìm hiểu vì sao tai nạn xảy ra sẽ dễ dàng hơn nhiều bởi lẽ vào thời điểm này, các máy bay thương mại đều có gắn bộ phận theo dõi nhưng nó chỉ ghi lại các thông số của một chuyến bay, như độ cao, tốc độ, hướng bay mà thôi.

Cũng cần nhắc thêm rằng vào năm 1939, hai kỹ sư người Pháp là François Hussenot và Paul Beaudouin đã chế tạo ra một công cụ - gọi là Hussenograph - là một đoạn phim dài 8 mét, đặt trong một hộp kín, không ánh sáng, gọi là "hộp đen" nên vì thế, đến nay hai từ "hộp đen" vẫn được ngành hàng không sử dụng. Trong khi bay, hình ảnh buồng lái được ghi lại nhờ một cái gương, nó xoay nhanh hay chậm để thấu kính của chiếc hộp mở ra, thu hình tùy thuộc tốc độ và độ cao của máy bay. Tuy nhiên khi đưa vào sử dụng, Hussenograph chỉ ghi hình được một lần và không ghi được âm thanh của các cuộc nói chuyện.

Tiến sĩ Spillder, một người bạn của Warren cho biết năm 1934, cha Warren qua đời vì một tai nạn máy bay ở eo biển Bass với lý do được giải thích là "thời tiết xấu". Những năm sau đó, thỉnh thoảng ông vẫn bị ám ảnh bởi cái chết này và Warren luôn muốn biết những gì đã xảy ra vào thời điểm cuối cùng ngay trước khi máy bay đâm đầu xuống biển.

Rồi một sự tình cờ xảy đến: Trong một lần tham quan hội chợ, Warren nhìn thấy một chiếc máy ghi âm do người Đức sản xuất, chỉ to bằng bàn tay. Một ý tưởng lóe lên trong đầu Warren, rằng liệu có thể lắp một thiết bị tương tự trong phòng lái để ghi lại tất cả những cuộc trò chuyện giữa phi công và đài kiểm soát, cũng như ghi lại các dữ liệu liên quan đến chuyến bay hay không.

Thiết bị này đủ chắc chắn để chịu đựng sự va đập, chịu được nhiệt độ cao trong một thời gian dài khi máy bay rơi hoặc bốc cháy. Thế nhưng, lúc trình bày suy nghĩ của mình với Phòng Thí nghiệm nghiên cứu hàng không Melbourne, Warren chỉ nhận được những cái nhìn tò mò và những cái lắc đầu. Không nản chí, ông viết một số bài báo, gửi cho vài tạp chí chuyên ngành hàng không nhưng những bài báo này chẳng bao giờ thấy xuất hiện.

Chiếc Comet1 của Hàng không Anh trước chuyến bay định mệnh.
Chiếc Comet1 của Hàng không Anh trước chuyến bay định mệnh.

Dù vậy, Warren vẫn không bỏ cuộc. Ông lặng lẽ chế tạo một chiếc máy bao gồm một sợi thép đã được từ hóa và một đĩa ghi âm bằng than, tương tự như những chiếc đĩa hát thịnh hành thời bấy giờ rồi đặt tên cho nó là "Memory Flight Unit". Khi có dòng điện đi qua, sợi thép sẽ ghi lại tất cả mọi âm thanh lên đĩa than thông qua một micro và cứ 4 tiếng, nó lại tiếp tục ghi lại từ đầu.

Warren giải thích: "Các nguyên nhân dẫn đến tai nạn máy bay thường chỉ xảy ra trong vài mươi phút. Với thời gian 4 tiếng, thiết bị này hoàn toàn có thể ghi lại việc trao đổi của phi công với đài kiểm soát, giúp cho ta biết chuyện gì đã xảy ra".

Thế nhưng, một lần nữa, "Memory Flight Unit" của Warren lại chỉ nhận được sự hoài nghi vì thời đó, Australia không xảy ra một vụ tai nạn máy bay phản lực thương mại nào. Các quan chức phụ trách ngành hàng không Australia cho rằng "thiết bị này ít có giá trị thực tế đối với ngành hàng không dân dụng", còn các phi công thuộc lực lượng không quân thì khó chịu bởi ý nghĩ "có một gã gián điệp được giấu trong buồng lái".

Cuối cùng, vận may cũng đến với Warren và có lẽ là với cả ngành hàng không thế giới: Gần giữa năm 1954, một quan chức cao cấp của Cục Hàng không Anh đến thăm  Phòng Thí nghiệm nghiên cứu hàng không Melbourne, và được nghe về phát minh của Warren, quan chức này đã đề nghị Warren mang "Memory Flight Unit" sang London.

Sau một số thử nghiệm, "Memory Flight Unit" đã xuất hiện trên thị trường thiết bị hàng không Anh với hình dạng một chiếc hộp nhỏ màu đỏ, mà Warren đặt tên là "Red Egg” - Quả trứng đỏ. Nó tạo ra ấn tượng mạnh đến nỗi Đài BBC đã thực hiện hẳn một chương trình, giới thiệu về thiết bị này.

Không lâu sau đó, Hàng không Pháp và Canada bắt đầu cho lắp đặt Quả trứng đỏ trên tất cả các máy bay của họ. Riêng nước Mỹ vẫn dè dặt bởi thời điểm đó, kỹ sư James Ryan cũng sáng chế một máy ghi dữ liệu chuyến bay nhưng  nó không có khả năng ghi lại các cuộc đàm thoại. Tuy nhiên, sau khi chiếc máy bay đánh chặn siêu thanh S2Y Sea Dart gặp tai nạn trong khi cất cánh bay thử nghiệm từ mặt nước vào cuối năm 1954 khiến phi công thiệt mạng, qua phân tích dữ liệu ghi lại trong "Quả trứng đỏ", Không quân Mỹ tìm ra nguyên nhân từ tuốcbin phản lực nên đầu năm 1955, ngành hàng không Mỹ bắt đầu lắp đặt Quả trứng đỏ.

Hiện tại, “Quả trứng đỏ” đã được Hiệp hội Hàng không thế giới thống nhất gọi bằng cái tên "hộp đen" nhưng hiện tại, nó được sơn màu đỏ hoặc màu da cam để dễ nhận diện trong trường hợp máy bay rơi. Qua thời gian, nó đã được cải tiến rất nhiều, gồm 2 phần chính là thiết bị ghi âm buồng lái (CVR) và thiết bị ghi dữ liệu chuyến bay (FDR)

CVR được nối với 4 micro đặt trong buồng lái, trên đầu cơ trưởng, cơ phó và kỹ sư cơ khí phi hành đoàn để ghi lại những âm thanh chẳng hạn như lời nói, tiếng bật công tắc, tiếng gõ cửa, tiếng chân người di chuyển... FDR được nối với các thiết bị cảm ứng đặt ở nhiều nơi trên máy bay để ghi lại những thông tin về thời gian, áp suất, tốc độ, độ cao, hướng bay, tay lái, nhiên liệu... CVR có thể ghi dữ liệu suốt 2 giờ; FDR suốt 25 giờ.

Hộp đen được thiết kế đặc biệt giúp nó chịu được va đập với lực lên đến 3.400Gs, sức ép 227kg/6,5cm2, nhiệt độ 1.1000C, cũng như ngâm trong nước biển từ 24 đến 30 ngày mà không thấm nước, không gỉ sét. Trên hộp đen còn có một thiết bị giúp định vị khi nó rơi xuống nước (ULB). Thiết bị này có 2 "mắt thần", khi nước ngập đến mắt thần, thiết bị sẽ phát ra sóng âm thanh ở 37,5kHz với tần suất 1 lần/giây trong suốt 30 ngày.

Từ năm 1960 đến nay, hầu như tất cả các vụ rơi máy bay do lỗi phi công, lỗi kỹ thuật, thời tiết hoặc do khủng bố, các nhà điều tra đều tìm được nguyên nhân nhờ vào chiếc "hộp đen"

Vũ Cao (tổng hợp)

Các tin khác

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Từng mang về những dấu son lịch sử cho thể thao nước nhà với 2 tấm huy chương Olympic của Hoàng Anh Tuấn và Trần Lê Quốc Toàn, cử tạ Việt Nam nhiều năm qua luôn được xem là môn thể thao thế mạnh.

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Giữa dòng chảy sôi động của thị trường âm nhạc hiện nay, vẫn còn không ít những sản phẩm gây chú ý bằng yếu tố phản cảm, dung tục, thậm chí lệch chuẩn về nội dung và hình ảnh. Khi ranh giới giữa sáng tạo nghệ thuật và chiêu trò câu view bị xóa nhòa thì câu hỏi đặt ra không chỉ cho ý thức của người làm nghề, trách nhiệm của cơ quan quản lý, mà còn là sự tỉnh táo của công chúng trong việc tiếp nhận và chọn lọc giá trị văn hóa…

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Trong hành trình hướng đến ASIAD 20, bắn súng Việt Nam đang dần phát đi những tín hiệu tích cực cả về lực lượng lẫn thành tích. Từ sân chơi quốc nội đến đấu trường châu lục, các xạ thủ không chỉ duy trì phong độ mà còn tạo ra những điểm nhấn đáng chú ý. Đặc biệt, sự xuất hiện của những nhân tố trẻ cùng sự ổn định của các gương mặt chủ lực đang mở ra hy vọng cho một tương lai xán lạn của bắn súng Việt Nam.

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Phát trực tiếp (livestream) đang bị một bộ phận người dùng lợi dụng để tìm kiếm lượt xem (câu view), nhận tiền ủng hộ, tặng (donate) bằng những nội dung nguy hiểm, phản cảm, thậm chí, vi phạm pháp luật. Từ các trò hù dọa người đi đường, trẻ em đến việc tụ tập, sử dụng hung khí theo “thử thách” của người xem, cho thấy xu hướng lệch chuẩn này đang lan rộng và tiềm ẩn nhiều hệ lụy.

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.