Ông Phạm Văn Trọng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tiền Giang đánh giá tình hình khai thác, kinh doanh, vận chuyển trái phép khoáng sản (đặc biệt là cát sông) diễn biến phức tạp. Số vụ phát hiện kiểm tra, xử lý chưa thể hiện hết so với tình hình, diễn biến hoạt động khai thác cát trái phép đang diễn ra. Lãnh đạo UBND tỉnh Tiền Giang yêu cầu tăng cường công tác tổ chức phối hợp đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong khai thác, kinh doanh, vận chuyển cát trái phép.
Giám đốc Công an tỉnh Tiền Giang chỉ đạo Tổ công tác liên ngành lập kế hoạch mở đợt cao điểm nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả đấu tranh, phòng ngừa trong quá trình kiểm tra, xử lý vi phạm trong hoạt động thăm dò, khai thác, kinh doanh, vận chuyển cát, sỏi lòng sông.
Số liệu từ năm 2022 đến nay, Công an tỉnh Tiền Giang và các ngành chức năng đã tập trung kiểm tra, phát hiện, xử lý 208 vụ/369 đối tượng khai thác cát trái phép, vận chuyển khoáng sản không hóa đơn chứng từ, xử phạt gần 18 tỷ đồng, tịch thu 12 phương tiện và tang vật vi phạm là 7.587m³ cát. Tính riêng từ đầu năm 2023 đến nay, Công an tỉnh Tiền Giang đã phát hiện, xử lý 56 vụ/102 đối tượng. Cấp tỉnh phát hiện 32 vụ/55 đối tượng, đã xử lý vi phạm hành chính 6 vụ/9 đối tượng, xử phạt hơn 1,6 tỷ đồng. Cấp huyện phát hiện 24 vụ/47 đối tượng, xử lý vi phạm hành chính 31 vụ/44 đối tượng, xử phạt hơn 2,6 tỷ đồng. Có ngày, Tổ tuần tra thuộc Công an tỉnh Tiền Giang liên tiếp phát hiện, bắt giữ 6 ghe tàu vận chuyển, khai thác cát trái phép.
Cụ thể, lúc 1h ngày 12/3, Phòng Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường phối hợp với Công an huyện Tân Phú Đông tuần tra khu vực sông Cửa Đại thuộc địa phận xã Tân Thạnh, phát hiện tàu sắt do Phạm Quốc Dũng (SN 1977, ngụ huyện Mỏ Cày Nam, tỉnh Bến Tre) điều khiển đang vận chuyển 90m³ cát. Những người trên tàu không xuất trình được hoá đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc số cát nói trên và chưa xuất trình các loại giấy tờ có liên quan đến tàu sắt. Khoảng 50 phút sau, lực lượng tuần tra tiếp tục phát hiện tàu sắt do Tô Vũ Phương (SN 1993, ngụ huyện Mỏ Cày Nam, tỉnh Bến Tre) điều khiển, vận chuyển 110m³ cát. Phương cùng những người đi trên tàu không xuất trình được hoá đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc số cát nói trên. Cũng tại khu vực sông Cửa Đại, tối cùng ngày lực lượng làm nhiệm vụ tiếp tục phát hiện, bắt giữ 4 ghe tàu, 8 đối tượng đang khai thác cát trái phép. Thời điểm kiểm tra, các đối tượng đã khai thác 42m³ cát, 2/8 đối tượng đã bỏ lại phương tiện, nhảy xuống sông bơi vào bờ bỏ trốn.
Đại tá Nguyễn Văn Lộc, Thủ tưởng Cơ quan CSĐT, Phó Giám đốc Công an tỉnh Tiền Giang cho biết: “Tình hình khai thác cát trái phép còn rất phức tạp, việc đấu tranh với loại tội phạm này cũng gặp rất nhiều khó khăn. Dù khó khăn, cơ quan Công an quyết tâm xử lý loại tội phạm này và đã khởi tố 2 vụ án hình sự, đang hoàn thiện hồ sơ khởi tố thêm một vụ án”.
Qua công tác rà soát, cơ quan chức năng đã đưa 142 đối tượng, lên danh sách gần 100 phương tiện vào diện trọng điểm, nghi vấn có biểu hiện vi phạm pháp luật trong hoạt động khai thác cát trái phép. Trên cơ sở tham mưu của Công an tỉnh, UBND tỉnh Tiền Giang đã ban hành kế hoạch tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật trong hoạt động khai thác, vận chuyển kinh doanh cát sỏi lòng sông và cửa biển.
Đặc biệt là các địa bàn trọng điểm, gồm: xã Tân Thanh, Hòa Hưng, Hòa Khánh (huyện Cái Bè), khu vực cách cầu Mỹ Thuận 800m về phía hạ nguồn, vàm Cái Thia; xã Tam Bình, Ngũ Hiệp, Tân Phong (huyện Cai Lậy), xung quanh khu vực Bến đò Cây Dương, cầu Hiệp Đức, xung quanh cồn Tân Phong, cồn Ngũ Hiệp; xã Kim Sơn, Bình Đức, Phú Phong (huyện Châu Thành); xung quanh cồn Thới Sơn (TP Mỹ Tho); xã Bình Ninh, Xuân Đông (huyện Chợ Gạo); xã Vĩnh Hựu, Bình Tân (huyện Gò Công Tây), đoạn từ phà Rạch Vách đến cống Vàm Giồng và phà Tân Long giáp ranh Gò Công Đông; xã Tân Thới, Phú Thạnh, Tân Phú (huyện Tân Phú Đông), khu vực bến phà Bình Ninh, bến phà Vàm Giồng, bến phà Rạch Vách, bến phà Tân Long; sông Soài Rạp, sông Vàm Cỏ (huyện Gò Công Công) giáp với TP Hồ Chí Minh.
Kế hoạch lần này nhằm kéo giảm, từng bước giải quyết triệt để vi phạm; cụ thể hóa nhiệm vụ, trách nhiệm, tạo sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả giữa các sở, ngành, địa phương trong việc quản lý, kiểm tra, xử lý vi phạm. Tăng cường tổ chức đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm và giải quyết dứt điểm các “tụ điểm” phức tạp về hoạt động khai thác cát trái phép.
Kiểm điểm trách nhiệm người đứng đầu, lãnh đạo, cá nhân và cán bộ phụ trách lĩnh vực, địa bàn khi để xảy ra tình trạng khai thác, vận chuyển, kinh doanh khoáng sản cát lòng sông diễn biến phức tạp. Nghiên cứu, rà soát, tham mưu UBND tỉnh Tiền Giang để kiến nghị các Bộ, ngành Trung ương sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật phù hợp với tình hình hiện nay, không để tội phạm lợi dụng hoạt động.
Giám đốc Công an tỉnh Tiền Giang chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ, Công an các địa phương chủ động nắm tình hình, tăng cường kiểm tra, xử lý tại các điểm phức tạp về khai thác, vận chuyển, tập kết kinh doanh cát, sỏi trái phép. Xử lý kịp thời các đối tượng khai thác, tập kết; các đối tượng mua bán cát không có nguồn gốc; các phương tiện vận chuyển không đăng ký, đăng kiểm. Lập chuyên án đấu tranh, khởi tố các vụ việc có dấu hiệu của tội phạm hình sự trong hoạt động khai thác, kinh doanh, vận chuyển cát, sỏi. Công an tỉnh Tiền Giang lập đường dây nóng và công khai số điện thoại để nhân dân biết và tố giác kịp thời các hoạt động, khai thác, tập kết cát, sỏi trái phép…
Tái diễn nạn khai thác cát trái phép trên sông Ô Lâu 
Lập đoàn kiểm tra khai thác cát làm sạt lở sông Krông Nô 
