Làm thế nào để đối phó với “ngáo đá”?

• (NÓNG TRONG TUẦN) Anh vợ “ngáo đá ” đâm tử vong em rể, mạo danh Công an lừa tình và ông chồng hiếp dâm… vợ
• Khống chế đối tượng “ngáo đá ” đốt xe máy và đâm chết em rể

Tiếc thương người nghệ sĩ tài hoa

Mấy ngày qua, các nghệ sĩ và thính giả yêu opera trên cả nước bàng hoàng trước thông tin NSƯT Vũ Mạnh Dũng (SN 1978, trú tại ngõ 609 Bạch Đằng, phường Chương Dương, quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội) đã tử vong bởi những nhát dao oan nghiệt từ người anh vợ trong cơn “ngáo đá”.

Theo thông tin từ cơ quan chức năng, khoảng 22 giờ ngày 18-2, Trung tâm 113 Công an quận Hoàn Kiếm (Hà Nội) nhận được tin báo tại ngõ 609 đường Bạch Đằng có đối tượng “ngáo đá” cầm dao, manh động nên... đã cử ngay tổ công tác xuống hiện trường.

Trước đó, do say rượu và phê ma túy đá, đối tượng Dương Quang Bình (SN 1977, trú tại số 12, ngõ 609 Bạch Đằng) đã đốt chiếc xe máy Yamaha Mio của người anh ruột là anh Dương H.A. Sau đó Bình tiếp tục cầm dao, thách thức người nhà, khóa cửa phía ngoài sân chung, đồng thời trốn sang nhà anh Vũ Mạnh Dũng (em rể của Bình). Thấy Bình trèo sang, anh Dũng ngăn cản, giằng co thì bị đối tượng dùng dao đâm. Ít phút sau, Bình đã bị lực lượng Công an tiếp cận, khống chế. Dù được đưa đi bệnh viện cấp cứu song anh Dũng đã không qua khỏi.

Đối tượng Dương Quang Bình bị Cảnh sát 113 khống chế.

Theo một lãnh đạo UBND phường Chương Dương, đối tượng Dương Quang Bình có 2 tiền sự về hành vi trộm cắp tài sản và từng phải đi cai nghiện bắt buộc. Đến tháng 1-2019, Bình tiếp tục đi cai nghiện theo dạng tự nguyện. Trước tết Nguyên đán, gia đình có xin cho Bình về nhà ăn tết. Không ngờ, chưa kịp đưa anh ta trở lại trung tâm cai nghiện thì xảy ra cơ sự...

Ngày 19-2, Cơ quan CSĐT Công an quận Hoàn Kiếm đã ra quyết định khởi tố vụ án, ra lệnh bắt người trong trường hợp khẩn cấp đối với Bình để điều tra.

NSƯT Vũ Mạnh Dũng hiện đang là giảng viên cộng tác với khoa thanh nhạc của hai trường Đại học Văn hóa nghệ thuật quân đội và Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam, đồng thời là Phó trưởng Đoàn nhạc kịch của Nhà hát Nhạc vũ kịch Việt Nam. Dũng vốn nổi tiếng trong giới nhạc thính phòng - là một solist thuộc dạng "hiếm có khó tìm". Anh có chất giọng baritone (nam trung) rất đẹp. "Ở Việt Nam hiện nay hiếm có giọng opera nào có thể hát trọn vở như Dũng" - nhạc sĩ Phạm Ngọc Khôi chia sẻ.

Cũng ngay sau khi biết tin NSƯT Vũ Mạnh Dũng bị sát hại, rất nhiều nghệ sĩ nổi tiếng bày tỏ lòng tiếc thương với người đồng nghiệp tài hoa mà bạc mệnh...

Theo NSƯT Trần Lực, anh rất ấn tượng với tài năng và đạo đức của Dũng. Nhớ lại kỷ niệm cùng làm vở opera “Người tạc tượng”, Dũng đóng vai chính, đồng thời là trợ lý số 1 của anh trong suốt quá trình dựng vở. "Ngoài việc hoàn thành xuất sắc vai diễn của mình, Dũng còn chăm lo tới các thành viên trong đoàn ca. Khi xếp lịch tập, Dũng luôn nghĩ tới các đồng nghiệp, tránh các giờ mọi người bận dạy thêm, biểu diễn thêm... để mọi người toàn tâm hoàn thành vai diễn. Vở “Người tạc tượng” vì thế thành công mỹ mãn. Khi biết tin NSƯT Dũng bất ngờ ra đi, tôi rất "sốc" - Trần Lực chia sẻ.

Nghệ sĩ opera Đào Tố Loan cũng vô cùng đau xót trước cái chết của NSƯT Dũng. Nhà của Loan khá gần nhà của nghệ sĩ Mạnh Dũng nên cô biết tin rất sớm. "Anh ấy ra đi thật rồi. Đau xót quá! Có những nỗi đau xót không thể cất thành lời. Anh ấy ra đi quá đột ngột khiến mọi người đều đau đớn, bàng hoàng", Đào Tố Loan bày tỏ.

Trong mắt cô, Vũ Mạnh Dũng là một người anh, người đồng nghiệp hiền lành, tử tế và đức độ, có ý chí. "Anh Dũng hát đôi với tôi nhiều lắm. Anh là người khiêm tốn và tử tế, hay giúp đỡ mọi người. Bản tính của anh vô cùng thiện lương. Trong chuyên môn thì anh ấy rất giỏi, với gia đình thì rất tuyệt vời, yêu thương vợ con lắm", Đào Tố Loan tâm sự.

Solist tài hoa Vũ Mạnh Dũng bị người anh rể “ngáo đá” sát hại.

Chiều ngày 20-2 rất đông người hâm mộ, bạn bè đã đến Nhà tang lễ quốc gia để nhìn mặt nghệ sĩ lần cuối và đưa anh đến nơi an nghỉ cuối cùng.

Một điều đáng báo động là những vụ giết người (thậm chí nhiều người) mà nguyên nhân bắt nguồn từ ma túy đá xảy ra liên tiếp trong các năm gần đây. Điển hình như vụ đối tượng Hoàng Văn Chín (SN 1976, trú tại thôn Lương Bình 2) dùng dao sát hại 5 người (trong đó có vợ của Chín) tại xóm Lương Bình 2, xã Sơn Phú (huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên) vào ngày 16-2-2020.

Trước đó, sáng 5-3-2018, ca sĩ Châu Việt Cường bị ảo giác tưởng bạn gái bị ma nhập. Ca sĩ này đã nhét rất nhiều tỏi vào mồm bạn gái khiến nạn nhân tử vong. Tại huyện Kỳ Sơn (Nghệ An) người chồng cầm dao truy sát vợ rồi giết con gái 3 tuổi. Sau khi sát hại con, đối tượng dùng dao chém hàng chục nhát vào đầu mình để tự tử...

Ứng phó với những kẻ “ngáo đá”

Theo một điều tra viên Phòng CSĐT tội phạm về ma túy Công an TP Hà Nội, đa phần nạn nhân bị đối tượng ngáo đá sát hại đều bất ngờ trước hành vi của các đối tượng. Họ không lường trước được rằng, ma túy đã biến người chồng, người anh, người yêu... của mình trở thành con quỷ dữ, có thể gây ra những tội ác đặc biệt man rợ.

Cũng theo điều tra viên này, ma túy đá là một loại ma túy tổng hợp, trong đó có chủ yếu là chất Methamphetamin. Khi con nghiện sử dụng ma túy đá, chất Methamphetamin đi thẳng vào não, lâu dần làm phát sinh bệnh tâm thần phân liệt, làm biến đổi suy nghĩ của con người và biến một người lương thiện thành một kẻ hung hãn. Người sử dụng ma túy đá trong thời gian dài sẽ rất dễ có nguy cơ đột quỵ do hiện tượng thiếu máu não, tăng nhịp cơ tim gây ra.

Đặc biệt, khi sử dụng ma túy đá với liều lượng và cấp độ cao, người dùng sẽ bị mất ngủ, chán ăn từ 3-7 ngày liên tục, nhạy cảm với âm thanh, tiếng ồn, nói nhiều, khả năng tập trung kém, diễn đạt không logic, nặng hơn sẽ nôn ọe, chóng mặt, có cảm giác sâu bò dưới da... Giai đoạn nghiêm trọng sẽ dẫn tới hoang tưởng ảo giác, lo sợ, bị kích động, lên cơn loạn thần hay các triệu chứng dễ nhận thấy như ảo thị, ảo giác như môi khô, mắt đỏ, đi loạng choạng, nói một mình, sợ bị đuổi đánh, sợ có người theo dõi. Những phản ứng này rất dễ dẫn tới các hành vi nguy hiểm như phóng xe nhanh gây tai nạn, cào rách mặt mũi, phi người từ trên cao xuống đất và thậm chí là dùng hung khí giết người!

Để tránh bị đối tượng “ngáo đá” tấn công, khống chế, cần phải nhận biết được các dấu hiệu của người đang bị “ngáo đá”. Có thể nhận biết nhanh qua các dấu hiệu cơ bản như: đồng tử mắt nở rộng, mắt đảo qua đảo lại liên tục; đi vệ sinh, rửa tay liên tục; liên tục uống nước; mồ hôi có mùi khai; quầng thâm trên mắt rất rõ; da nhăn nheo, nhiều mụn trứng cá, lở loét trên cơ thể; men răng mỏng, miệng hôi, hơi thở có mùi nặng; hay bị chảy máu cam... Đặc biệt, khi bị “ngáo đá”, đối tượng có những hành vi bất thường, mất kiểm soát như: nói lảm nhảm; la hét; đập phá; leo trèo; hung hãn...

Còn theo chuyên gia tâm lý tội phạm, TS Đoàn Văn Báu, người dân cần trang bị kiến thức để ứng phó với những kẻ ngáo đá. Ví dụ như khi phát hiện người thân trong gia đình đang phê ma túy, nếu đối tượng còn kiểm soát được hành vi, cần phải trợ giúp đối tượng, trấn an, cho đối tượng uống nhiều nước để làm giảm tác dụng gây ảo giác của ma túy đá. Nếu nhận thấy đối tượng có biểu hiện bất thường, hành vi hung hãn cần phải sơ tán người già, trẻ em ra khỏi nhà, đến nơi an toàn, nhờ hàng xóm hoặc lực lượng chức năng khống chế để kịp thời ngăn chặn hành vi gây nguy hiểm của đối tượng bị “ngáo đá”.

Đối tượng Hoàng Văn Chín sát hại 5 người sau khi phê ma túy.

Khi đang di chuyển trên đường bằng phương tiện xe máy, phát hiện có người “ngáo đá” di chuyển đến gần, nếu nhận thấy có thể tránh được nên chạy xe tránh xa đối tượng, tránh hiếu kỳ dừng lại xem. Nếu nhận thấy khó tránh đối tượng hoặc khó có cơ hội tránh, cần phải tấp xe vào lề, rút chìa khóa, di chuyển ra xa đối tượng để an toàn.

Trong trường hợp di chuyển bằng ôtô, nếu đối tượng tiến đến gần, nhận thấy không thể tránh được, cần kiểm tra bấm khóa cửa xe. Nếu đối tượng đập phá xe, không nên vội vàng mở cửa xe ra xem hoặc xung đột với đối tượng, cần bình tĩnh ngồi trong xe quan sát đặc điểm nhân dạng đối tượng, đánh giá tính chất, mức độ nếu nhận thấy đủ khả năng khống chế đối tượng mới rời khỏi xe để khống chế đối tượng, hô hào người dân trợ giúp.

Nếu nhận thấy đối tượng quá hung hãn, nên cố thủ trong xe chờ trợ giúp hoặc có cơ hội thoát đi. Khi đang đi bộ, gặp đối tượng bị “ngáo đá” có thể tránh sang hướng khác, nếu có trẻ em cùng đi, cần phải lo an toàn cho trẻ em trước, tránh thật xa đối tượng, tuyệt đối tránh hiếu kỳ đứng xem hành vi của đối tượng hoặc mạo hiểm đến gần đối tượng. Nếu đang ở nơi công cộng như nhà hàng, siêu thị..., gặp đối tượng “ngáo đá”, cần di chuyển đến nơi an toàn, tránh xa đối tượng, không hiếu kỳ đứng xem, không đứng xen vào đám đông hiếu kỳ.

Trường hợp bất ngờ bị đối tượng khống chế, không kịp chạy thoát, chống trả, cần phải nương theo, làm theo yêu cầu của đối tượng, phải trấn tĩnh không được la hét, gào khóc sẽ càng làm cho đối tượng bị kích động dễ có hành vi nguy hiểm gây thương tích. Khi đối tượng có biểu hiện bình tĩnh hơn, cần phải nhẹ nhàng hỏi han xem đối tượng có nhu cầu gì, cần trợ giúp gì.

Lúc này nên quan tâm đến đối tượng nhiều hơn, không nên cầu xin đối tượng tha cho mình mà cần hỏi han về đối tượng, để đối tượng tâm sự, nói ra yêu cầu, làm cho đối tượng bình tĩnh trở lại, chờ cơ hội chạy thoát hoặc chờ lực lượng chức năng ứng cứu. Nếu nhận thấy có cơ hội có thể chắc chắn thoát ra được, không gây nguy hiểm với bản thân mới chống trả để thoát thân hoặc khống chế đối tượng, ngược lại khi nhận thấy không an toàn tuyệt đối không nên có hành vi chống trả hoặc bỏ chạy.

Nếu người thân bị đối tượng “ngáo đá” khống chế là trẻ em, trong trường hợp này thông thường nạn nhân là trẻ em sẽ khóc thét, vùng vẫy làm cho đối tượng càng trở nên mất bình tĩnh dễ dẫn đến hành vi manh động. Do đó, người thân đi cùng với trẻ em cần phải bình tĩnh, một mặt năn nỉ xin đối tượng đừng làm hại con em mình, sẵn sàng làm con tin thay cho con em.

Mặt khác, cần phải trấn tĩnh cho trẻ em là nạn nhân, có thể nói với nạn nhân những câu để trấn an như: “Không sao con ạ! Chú chỉ đùa với con thôi!”, “Có ba ở đây, ba sẽ luôn ở bên con”, “Con ngoan nào, con đừng khóc, chú chỉ đùa với con thôi!”... để tạo niềm tin cho trẻ, làm cho trẻ bình tĩnh lại.

Người thân phải thực sự bình tĩnh, thuyết phục, năn nỉ đối tượng “ngáo đá”, nếu nhận thấy đối tượng lơi lỏng, có thể giải thoát cho con em mình thì mới ra tay. Khi nhận thấy không an toàn tuyệt đối thì không nên có những hành vi manh động để tránh kích thích đối tượng. Lực lượng chức năng ở nơi công cộng như công an, bảo vệ... cần phải phong tỏa hiện trường, tránh đám đông tụ tập, hiếu kỳ kích thích làm cho đối tượng càng manh động.

Cần phải cử người thương thuyết với đối tượng, nên chọn người thương thuyết là nữ giới hoặc người lớn tuổi, có kinh nghiệm thương thuyết, nếu là cán bộ, chiến sĩ công an, cần mặc thường phục để thương thuyết. Bên cạnh đó, cần phải kín đáo bố trí lực lượng ứng cứu, bắt giữ hung thủ trong thường hợp hung thủ manh động hoặc mất cảnh giác.