Làm sao để bảo vệ bản quyền sách trên không gian mạng?

Nội dung này đã từng được Hiệp hội Xuất bản Đông Nam Á (ABPA) tổ chức hội thảo khoa học quốc tế diễn ra ngày 15/9/2023 tại TP Hồ Chí Minh và còn gây bức xúc, trăn trở lâu dài.

Tại hội thảo, ông Nguyễn Nguyên, Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành - Phó Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam cho biết, vấn nạn sách giả không chỉ ở Việt Nam mà xảy ra ở nhiều quốc gia khác, làm đau đầu cơ quan quản lý. Các đại biểu cho rằng, thực trạng vi phạm bản quyền trên không gian mạng hiện nay ngày càng nhiều, với hình thức đa dạng, hành vi, thủ đoạn ngày càng tinh vi, khó kiểm soát. Đây không phải là vấn đề riêng của mỗi quốc gia, mà là một vấn nạn nhức nhối ở tất cả các quốc gia trong bối cảnh sự phát triển của internet, các phương tiện truyền thông xã hội, của công nghệ, đặc biệt là công nghệ số.

"Việt Nam là một thành viên tích cực của ABPA. Chúng tôi rất ý thức về phát triển ngành xuất bản, trong đó có vấn đề bảo vệ bản quyền, coi bảo vệ bản quyền là một trong hai trụ cột (cùng với phát triển văn hóa đọc) để thúc đẩy xuất bản phát triển", ông Nguyễn Nguyên phát biểu.

Làm sao để bảo vệ bản quyền sách trên không gian mạng? -0
Đại diện các nhà xuất bản cho biết sách giả bán tràn lan trên mạng xã hội và cơ quan chức năng phát hiện nhà sách bán sách giả.

Ông Atty. Dominador D. Buhain, Chủ tịch Hội Xuất bản Philippines cho biết: "Tại Philippines, "những tên cướp" - những kẻ bắt chước và sao chép tràn lan các tác phẩm của người khác bất hợp pháp, đang nhắm mục tiêu vào ngành xuất bản. Để ngăn chặn tình trạng này, chính phủ Philippines cử một cơ quan phụ trách bảo vệ bản quyền. Cơ quan này nhấn mạnh tầm quan trọng của giáo dục ý thức bản quyền và thúc đẩy các khuôn khổ pháp lý tạo ra sự thay đổi lâu dài trong việc giải quyết tình trạng vi phạm bản quyền.

Ông Arys Hilman Nugraha, Chủ tịch Hội Xuất bản Indonesia bày tỏ: "Vi phạm bản quyền sách đã trở thành một vấn nạn lớn trong ngành xuất bản Indonesia. Hơn 75% thành viên của Hiệp hội Nhà xuất bản Indonesia (Ikapi) đã phát hiện sách của họ bị vi phạm bản quyền trên các chợ trực tuyến. Thủ tục khiếu nại và loại bỏ sách lậu khỏi chợ không hề dễ dàng. Các sàn thương mại thậm chí có thể trốn tránh trách nhiệm phân phối các sản phẩm bất hợp pháp. Năm 2019, 11 nhà xuất bản thuộc Ikapi báo cáo sách bị vi phạm bản quyền, thiệt hại lên tới 7,5 triệu USD. Con số thiệt hại thực tế chắc chắn còn lớn hơn khi số lượng thành viên Ikapi năm đó là khoảng 1.600".

Nhà văn "best seller" Nguyễn Nhật Ánh cũng lên án sách lậu, sách giả: "Theo mức độ lộng hành của nó, hiện nay sách giả, sách lậu đã có thể gọi là "quốc nạn". Nó giống một thứ virus, một thứ dịch bệnh liên tục bào mòn sức khỏe văn hóa, sức khỏe tinh thần của cộng đồng. Nhìn xa hơn, nạn sách giả, sách lậu còn làm xấu hình ảnh của đất nước, làm ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh nói chung và kinh doanh văn hóa của Việt Nam nói riêng".

Đại diện Công ty TNHH Văn hóa sáng tạo First News - Trí Việt, ông Nguyễn Văn Phước chia sẻ, sách giả được bán tràn lan trên mạng xã hội, trên một số sàn thương mại điện tử. Người mua sách chú ý, sách giả, chất lượng xấu, in mờ, nhiều trang ko đọc được, với giá rẻ hơn nhiều so với sách thật. Khi giới thiệu hình ảnh trên sàn là sách thật, khi giao hàng cho khách toàn là sách giả!.

"Sự việc nghiêm trọng thật sự, đi trên luật pháp, được bảo kê làm ảnh hưởng nghiêm trọng ngành xuất bản Việt Nam", ông Nguyễn Văn Phước bức xúc chia sẻ.

Về giải pháp, Chủ tịch Hội Xuất bản Indonesia cho biết, năm 2020, Chính phủ nước này đã đồng ý cho thành lập Đội đặc nhiệm xử lý vi phạm bản quyền đối với các sản phẩm kinh tế sáng tạo. Lực lượng đặc nhiệm này bao gồm đại diện của Bộ Du lịch và Kinh tế sáng tạo, Hiệp hội Nhà xuất bản Indonesia (Ikapi), Cơ quan Nghiên cứu và Hình sự của Cảnh sát quốc gia Indonesia, Bộ Truyền thông và Công nghệ thông tin…

Thông qua các cơ sở của lực lượng đặc nhiệm đã giúp quá trình xử lý việc bán sách lậu trở nên dễ dàng hơn. Ikapi và các thành viên tham gia Chương trình Liên minh thương hiệu, nơi quy trình khiếu nại về vi phạm bản quyền đơn giản hơn và chỉ mất một ngày.

Chủ tịch Hội Xuất bản Philippine cho hay, quyền sở hữu trí tuệ của Philippines (IPOPHL, cơ quan chính phủ phụ trách bản quyền) giúp tất cả các nhà xuất bản và nghệ sĩ sáng tạo bảo vệ bản quyền của họ. Với các quy định mới sắp được áp dụng, chủ sở hữu bản quyền cuối cùng sẽ có thể yêu cầu IPOPHL ra lệnh chặn các trang web vi phạm bản quyền. Nếu trang web liên quan được xác nhận là có hành vi vi phạm bản quyền thông qua đánh giá kỹ lưỡng của Văn phòng thực thi quyền IP, IPOPHL sẽ yêu cầu sở hữu trang web trí tuệ (ISP) hành động theo các yêu cầu này.

"Chúng ta đều đi đến thống nhất rằng, vấn nạn này cần sớm được ngăn chặn để bảo vệ quyền tác giả, giá trị, công sức của việc sáng tạo giá trị tri thức và cũng chính là bảo vệ bạn đọc. Nhưng muốn làm được điều này cần có sự chung tay phối hợp đấu tranh của tất cả các quốc gia. Hiệp hội Xuất bản Đông Nam Á (ABPA) cần phải đi tiên phong trong vấn đề này", ông Phạm Minh Tuấn, Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Xuất bản Đông Nam Á nhiệm kỳ 2022 - 2023 phát biểu.

Nguyễn Cảnh

Các tin khác

Giải pháp tháo gỡ nguồn cung vật liệu ngăn đầu cơ, găm hàng ở Huế

Giải pháp tháo gỡ nguồn cung vật liệu ngăn đầu cơ, găm hàng ở Huế

Thiếu nguồn vật liệu xây dựng (VLXD) đang trở thành “điểm nghẽn” ảnh hưởng đến tiến độ nhiều công trình xây dựng lớn tại TP Huế. Thực trạng này là một phần nguyên nhân khiến việc giải ngân vốn đầu tư công chưa đạt tiến độ, đồng thời ảnh hưởng đến việc triển khai các dự án ngoài ngân sách và khả năng thu hút đầu tư…

Giá vàng tăng vọt

Giá vàng tăng vọt

Giới đầu tư đẩy mạnh mua vào trên thị trường quốc tế trong bối cảnh nhiều thông tin tích cực hỗ trợ đã đẩy giá vàng tăng lên mức cao nhất trong vòng 9 tuần.

Hủy tạm hoãn xuất cảnh ngay khi đủ điều kiện

Hủy tạm hoãn xuất cảnh ngay khi đủ điều kiện

Cục Thuế yêu cầu cơ quan thuế các cấp trước khi áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh phải rà soát chính xác nghĩa vụ thuế, thông tin người nộp thuế. Khi người nộp thuế đáp ứng điều kiện, việc hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh phải được thực hiện ngay.

Phát hiện hơn 53.000 phụ tùng ô tô vi phạm pháp luật mang nhãn Asahi

Phát hiện hơn 53.000 phụ tùng ô tô vi phạm pháp luật mang nhãn Asahi

Qua xác minh quảng cáo phụ tùng ô tô nhãn Asahi trên website thương mại điện tử, lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) Hà Nội phát hiện Công ty TNHH Hòa Thắng Group sử dụng trái phép thông tin của nhiều thương hiệu lớn. Kiểm tra doanh nghiệp và đại lý phân phối, lực lượng chức năng phát hiện hơn 53.600 phụ tùng ô tô có dấu hiệu vi phạm về nhãn hàng hóa, thương mại điện tử, quảng cáo và sở hữu trí tuệ.

Tạm giữ lái xe tải vận chuyển hơn 14.000 bao thuốc lá lậu

Tạm giữ lái xe tải vận chuyển hơn 14.000 bao thuốc lá lậu

Ngày 6/8, Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang đang tạm giữ đối tượng T.V.K. (SN 1973, trú phường Rạch Giá, tỉnh An Giang) về hành vi vận chuyển hàng cấm là thuốc lá điếu nhập lậu.

Kích hoạt sức mua nội địa, tạo động lực tăng trưởng kinh tế

Kích hoạt sức mua nội địa, tạo động lực tăng trưởng kinh tế

Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 7 tháng năm 2026 đạt hơn 4.555 nghìn tỷ đồng, tăng 13,1% so với cùng kỳ. Đà tăng của thị trường nội địa được thúc đẩy bởi sức mua phục hồi cùng các chương trình xúc tiến thương mại như "Sức sống hàng Việt", góp phần kết nối cung - cầu và mở rộng đầu ra cho hàng Việt.

Hàng lậu khối lượng lớn qua biên giới Quảng Trị: Vì sao "voi" chui lọt... "lỗ kim"?

Hàng lậu khối lượng lớn qua biên giới Quảng Trị: Vì sao "voi" chui lọt... "lỗ kim"?

Ngày 5/8/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Trị đã khởi tố vụ án "Vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới" theo khoản 3 Điều 189 Bộ luật Hình sự, đồng thời bắt tạm giam Nguyễn Đình Phùng (SN 1991, trú xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị). Diễn biến này hé lộ một đường dây vận chuyển hàng lậu qua tuyến biên giới Việt – Lào với quy mô đặc biệt lớn.

Giá vàng tăng mạnh

Giá vàng tăng mạnh

Giới đầu tư nhận định nếu Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hòa bình, giá dầu cũng như nhiều loại hàng hóa khác sẽ giảm mạnh, khi đó giá vàng có thể tăng với tốc độ nhanh hơn.

Nỗ lực tiết giảm chi phí để giảm giá sách giáo khoa

Nỗ lực tiết giảm chi phí để giảm giá sách giáo khoa

Năm học 2026–2027 là năm đầu tiên học sinh cả nước sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) xuất bản, in ấn, phát hành. Ngay sau khi Bộ GD&ĐT ban hành Quyết định chọn bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống” là bộ sách dùng chung toàn quốc, NXBGDVN đã chuẩn bị mọi mặt, sẵn sàng cho mọi công tác đón chào năm học mới.