Lại lo khi gameshow nhí vào mùa…

Hè đến cũng là thời điểm những gameshow nhí trên truyền hình vào mùa. Sự nở rộ những gameshow nhí đã tạo ra nhiều sân chơi, mang đến cơ hội cho trẻ em có năng khiếu nghệ thuật được thử sức và tỏa sáng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều tranh cãi xoay quanh việc có nên để trẻ em tham gia vào các gameshow giải trí hay không, nhất là khi các chương trình "gắn mác" nhí nhưng lại được xây dựng không chỉ hướng tới khán giả nhí, sử dụng quá nhiều chiêu trò gây sốc, thậm chí gây tổn thương đến các em.

"Không biết đêm nay vì sao tôi buồn"…

Ba Đài truyền hình "đi đầu" trong việc sản xuất gameshow có lượng người xem lớn nhất cả nước là VTV3 (Đài Truyền hình Việt Nam), HTV7 (Đài Truyền hình TP.Hồ Chí Minh), Đài Truyền hình Vĩnh Long đã lần lượt giới thiệu những chương trình dành cho khán giả nhí mùa hè này. Phần lớn trong số đó là những chương trình tìm kiếm tài năng trong lĩnh vực nghệ thuật, nhiều nhất là âm nhạc.

Gần đây nhất, đầu tháng 5 vừa qua, Chương trình "Thần tượng âm nhạc nhí - Việt Nam Idol kid" 2017 đã lên sóng VTV3 vào tối thứ 6 hàng tuần. Qua bốn tập phát sóng, những gương mặt nhí tài năng của mùa giải năm nay đã "lộ diện". Trẻ em hát ca khúc người lớn là "vấn đề muôn thuở" mà dường như bất kỳ chương trình tìm kiếm tài năng ca hát nhí nào cũng gặp phải, trong đó có "Thần tượng âm nhạc nhí" 2017. Những ca khúc như "Chiếc khăn Piêu", "Bóng cây Kơnia", "Ôi quê tôi", "Tàu anh qua núi"… được các cô bé, cậu bé chưa đầy 10 tuổi hát một cách hồn nhiên.

Trong tập mới nhất, lên sóng hôm 26-5 vừa qua, cậu bé Quang Linh đến từ Hà Tĩnh đã trình diễn ca khúc nổi tiếng "Đèn khuya" của nhạc sĩ Lam Phương. Có khán giả gọi Quang Linh là "Hoàng tử bolero" bởi em đã trình diễn xuất sắc một ca khúc nhạc bolero.

Tuy nhiên, rất nhiều khán giả lên tiếng nói rằng, việc Ban Tổ chức để một cậu bé hát ca khúc "Đèn khuya" vốn dành cho người lớn, với ca từ đầy tính tự sự như "Không biết đêm nay vì sao tôi buồn/Buồn vì trời mưa hay bão trong tim/Đã mấy thu qua tôi vẫn đi tìm/Để rồi buồn ơi nghe tiếng mưa đêm…" là không phù hợp với chương trình trẻ em.

"Hoàng tử Bolero" biểu diễn ca khúc "Đèn khuya" của nhạc sĩ Lam Phương trong chương trình "Thần tượng âm nhạc nhí".
"Hoàng tử Bolero" biểu diễn ca khúc "Đèn khuya" của nhạc sĩ Lam Phương trong chương trình "Thần tượng âm nhạc nhí".

Mặc dù có thể mạnh ở dòng nhạc được cho là không phù hợp với trẻ em nhưng chắc chắn, Quang Linh sẽ là nhân tố "đáng gờm" của mùa giải năm nay, giống như Hồ Văn Cường, quán quân "Thần tượng âm nhạc nhí" 2016. Một nhân tố nữa cũng sẽ được nhà sản xuất khai thác mạnh ở khía cạnh đời tư là em Nguyền Đàm Minh Hiền, 9 tuổi, đến từ Hà Nội.

Theo lời kể của mẹ Nguyền Đàm Minh Hiền thì em bị mắc bệnh ROP (bệnh võng mạc ở trẻ sinh non) khiến đôi mắt bị hỏng. Tuy sở hữu giọng hát không thực sự xuất sắc nhưng Nguyền Đàm Minh Hiền sẽ là thí sinh gây xúc động cho khán giả mà nhà sản xuất không thể bỏ qua. Ngoài ra, cô bé Bảo An với nhiều MV ca khúc trẻ em thu hút hàng chục triệu lượt view trên youtube cũng rất được chú ý ở mùa giải năm nay.

Lên sóng VTV3 sau "Thần tượng âm nhạc nhí" mùa thứ hai vài ngày, "Sinh ra để tỏa sáng" cũng vấp phải không ít phản ứng của dư luận khi để các bé trở thành huấn luyện viên cho các nghệ sỹ và để các nghệ sỹ trẻ ngồi ở hàng ghế Ban giám khảo chấm thi các bậc tiền bối tham gia chương trình. Sau "Thần tượng âm nhạc nhí" và "Sinh ra để tỏa sáng", VTV3 sẽ phát sóng "Giọng hát Việt nhí - The Voice Kid" vào cuối tháng 7.

"Ông lớn" HTV7 mang đến món ăn mới với chương trình "Thần tượng tương lai" (phát sóng từ đầu tháng 3-2017). Cuộc thi dành cho trẻ em yêu thích thể loại âm nhạc mang âm hưởng dân ca, trữ tình, truyền thống quê hương. Ngoài ra, "Gia đình song ca", dành cho các bé từ 8-15 tuổi cũng sẽ lên sóng vào chủ nhật hàng tuần trên HTV7, từ ngày 2-7. Với Truyền hình Vĩnh Long, ngoài phiên bản nhí của "Tiếu lâm tứ trụ", "Tuyệt đỉnh song ca" (đều lên sóng từ đầu tháng 5) thì gameshow "Sao nối ngôi" sẽ lên sóng thứ 5 hàng tuần từ 24-8 tới đây.

Chuyện muôn thuở từ gameshow nhí

Có thể thấy rằng, các sân chơi nhí ngày càng đa dạng, được mở rộng trên nhiều lĩnh vực, độ tuổi được "nới" cho cả các em mới 4,5 tuổi tham gia. Dường như các chương trình gameshow dành cho người lớn nào "ăn khách" thì kéo theo đó sẽ là phiên bản dành cho trẻ em. Thị trường gameshow dành cho trẻ em được coi là "mảnh đất màu mỡ" cho các nhà sản xuất.

Chương trình dành cho trẻ em luôn đảm bảo được lượng rating không đơn thuần vì yếu tố mới lạ mà khi con em xem chương trình thì các bậc phụ huynh cũng không thể đứng ngoài cuộc. Bên cạnh đó là để quảng cáo những sản phẩm cho trẻ em. Lợi nhuận cao là yếu tố "thôi thúc" các nhà sản xuất khai thác các gameshow nhí. Để chương trình hấp dẫn và có lợi thế cạnh tranh với hàng loạt các gameshow nhí khác, nhà sản xuất buộc phải tìm kiếm hoặc tạo ra yếu tố mới, lạ, độc đáo. Trong khi thiếu hụt lượng thí sinh thực sự tài năng thì chiêu trò, hay đời tư các thí sinh sẽ được truyền thông khai thác triệt để.

Bé Quế Anh 4 tuổi trong tạo hình MC - nhà báo Trác Thúy Miêu trong chương trình "Biệt tài tí hon" lên sóng VTV3 thời gian vừa qua.
Bé Quế Anh 4 tuổi trong tạo hình MC - nhà báo Trác Thúy Miêu trong chương trình "Biệt tài tí hon" lên sóng VTV3 thời gian vừa qua.

Một số ý kiến cho rằng, gameshow nhí đang bào mòn trẻ em, đánh mất đi sự ngây thơ, hồn nhiên của những cô bé, cậu bé đang "tuổi ăn, tuổi chơi". Nhận định này có lẽ hơi phiến diện. Mặt trái của gameshow nhí đã được báo giới đề cập từ rất lâu. Đó là thời gian ghi hình dài sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe và lịch trình học tập của các em; các tài năng nhí bị "chín ép" và gồng mình để thể hiện tài năng; yếu tố ganh đua gây áp lực tâm lý cho các em…

Tuy nhiên, nói gì thì nói, các gameshow nhí đã mang đến những sân chơi cho trẻ em, góp phần phát hiện, đào tạo ra những ca sĩ nhí tài năng như Hồ Văn Cường, Phương Mỹ Chi, Bảo Trân… Các em nhỏ đến với cuộc thi ít nhiều đã có đam mê và khát khao được khẳng định bản thân. Những sân chơi tài năng tạo điều kiện cho các em nhỏ có năng khiếu, đam mê nghệ thuật có cơ hội thử sức và tỏa sáng. Với nghệ thuật, việc tìm kiếm, phát hiện tài năng nhí để có chiến lược đào tạo, bồi dưỡng là việc làm vô cùng quan trọng và cần thiết.

Trả lời trên các phương tiện truyền thông, ông Bửu Điền, nhà sản xuất chương trình "Người hùng tí hon" nói đại ý rằng, nhà sản xuất chỉ giới thiệu còn quyền quyết định tham gia các gameshow nhí hay không là do phụ huynh các bé. Nếu chương trình không hay, không tốt thì không phụ huynh nào dám cho con em mình tham gia. Qua các cuộc thi tài năng nhí đã xuất hiện nhiều tài năng. Tuy nhiên, bài toán mà các nhà sản xuất chưa giải quyết được là "đầu ra" cho các tài năng nhí.

Đúng là các bậc phụ huynh có quyền quyết định cho con em mình tham gia hay không tham gia gameshow nhưng khi đã tham gia thì mọi việc lại diễn biến theo kịch bản, yêu cầu của nhà sản xuất, kiểu "đâm lao thì phải theo lao". Rõ ràng, một chương trình gameshow nhí được sản xuất ra với mục đích khác nhau. Các em mong muốn được thử sức, khẳng định tài năng; gia đình mong muốn con em mình "tỏa sáng" trong khi nhà sản xuất muốn chương trình hấp dẫn để thu hút quảng cáo, gia tăng lợi nhuận.

Tôi cho rằng, sự nở rộ các gameshow cho trẻ em là xu thế tất yếu, xuất phát từ yêu cầu phải đổi mới không ngừng của truyền hình. Điều đáng quan tâm ở đây là các nhà sản xuất phải điều tiết giữa mục đích thương mại của chương trình và các giá trị cốt lõi của truyền hình với đời sống xã hội. Chương trình dành cho trẻ em thì yếu tố giáo dục cần phải được quan tâm.

Đồng tình rằng, nhà sản xuất cần phải có những "chiêu" riêng để chương trình hấp dẫn, thu hút khán giả nhưng chiêu trò gì cũng cần phải có giới hạn của nó. Trẻ em là đối tượng dễ bị tổn thương và các chương trình dành cho trẻ em cần phải giữ được sự hồn nhiên, trong sáng vốn có, phù hợp với lứa tuổi, tâm sinh lý của các em.

Tường Phạm

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.