Ký ức bi hùng của Đại tá Công an đi qua hai cuộc chiến

“Một tập thể anh hùng được làm nên từ những người anh hùng”. Câu nói này thật đúng đối với trường hợp của ông Đào Quang Vinh, Đại tá Công an nghỉ hưu, trú tại thôn Chanh, xã Nhân Mỹ, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam - người Xã đội trưởng năm xưa từng là nỗi khiếp sợ của kẻ thù.

Cuộc đời ông là một câu chuyện đầy bi thương những cũng rất đỗi hào hùng. Để theo đuổi lý tưởng cách mạng của mình, đã có 3 người thân ruột thịt của ông bị địch sát hại nhưng ông vẫn một lòng kiên trung với Đảng, với cách mạng…

Đến thăm ông Vinh vào một ngày đầu đông, khi đúng ngày này cách đây 7 năm về trước, xã Nhân Mỹ vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ chống thực dân Pháp.

Khi đó, ông Đào Quang Vinh, người Xã đội trưởng năm xưa là một trong những nhân chứng sống, gắn liền với lịch sử đấu tranh hào hùng của Đảng bộ, nhân dân xã Nhân Mỹ chống lại ách xâm lược của thực dân Pháp và bè lũ tay sai.  Năm nay, ông đã bước sang tuổi 93 nhưng vẫn khỏe mạnh, minh mẫn, ánh mắt sáng lên dưới cặp kính lão khi nhắc về những chiến công vang bóng một thời…

Ông Vinh thảnh thơi trong sân vườn của gia đình.
Ông Vinh thảnh thơi trong sân vườn của gia đình.

Năm 1945, trước khí thế sôi sục của những ngày đầu cách mạng, chưa đầy 20 tuổi, ông đã rời quê hương, lên Hà Nội, tham gia vào các tổ chức cách mạng tại Thủ đô; đồng thời  là chiến sĩ Đội tự vệ chiến đấu khu Đông thành Hà Nội. Với tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”, ông cùng đồng đội giữ vững các tuyến đường huyết mạch để Bác Hồ và chính quyền cách mạng rút lên căn cứ, bắt đầu cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc.

Năm 1947, ông được điều trở lại quê hương, gây dựng phong trào  cách mạng; cấp trên phân công ông làm Xã đội trưởng, trực tiếp cùng dân quân du kích xã chiến đấu với kẻ thù. Lực lượng du kích được triển khai ở từng thôn xóm, nhưng thời gian đầu, xã đội tập trung chỉ có 7 người.

Nhiệm vụ của ông và đồng đội là làm “trong sạch địa bàn”, phân loại, bắt giữ 30 đối tượng chống đối cách mạng, trong đó đưa 12 đối tượng đưa đi tập trung cải tạo dài ngày tại khu 4 (vùng tự do của ta), số còn lại cảm hóa, giáo dục tại địa phương. Tuy du kích tập trung ít, nhưng với phương châm “Ngày thì bao vây, đêm thì quấy rối”, lực lượng du kích  xã Nhân Mỹ đã làm cho địch hoang mang, lo sợ, tìm cách co cụm, mất ăn, mất ngủ…

Giai đoạn 1949 - 1952, lực lượng dân quân du kích xã đã phát triển cả về số lượng và quy mô, với hơn 30 người tham gia  thành một trung đội tập trung. Tỉnh ủy Hà Nam chỉ đạo công tác phá tề trừ gian, mở rộng khu du kích và căn cứ du kích, ông được lệnh chuyển về làm Chính trị viên phó Đại đội trợ chiến, Tiểu đoàn 71 tỉnh Hà Nam. Đơn vị của ông phối hợp với bộ đội chủ lực Quân khu 3, tổ chức đánh nhiều trận lớn nhỏ.

Với vai trò là người chỉ huy, trực tiếp chiến đấu tiêu diệt nhiều tên địch và bè lũ tay sai; thoắt ẩn, thoắt hiện, quấy rối các đồn, bốt địch, cái tên Đào Quang Vinh (tức Mân) từ lâu đã là “cái gai” trong mắt bọn thực dân và tay sai. Hành tung của ông luôn được bọn chỉ điểm theo sát để tìm cách tiêu diệt.

Ngày 26-5-1950, mới tờ mờ sáng, phát hiện ông đang tham gia cuộc họp với tổ Đảng làng Chanh, quân Pháp và lính ngụy của 3 bốt Cống Vua, Bàng Ba, Lý Nhân đã phối hợp bủa vây làng Chanh, chặn khắp các ngả đường, lùng sục từng nhà trong làng để bắt ông cùng đồng đội. Trong lúc bắt giữ ông và một đồng đội, ông đã mưu trí, dũng cảm trốn thoát, đồng đội ông là Trần Văn Tước bị chúng sát hại.

Cay cú không bắt và tiêu diệt được ông, chúng quay sang trả thù hèn hạ gia đình ông. Đầu tiên là chúng đốt nhà, đánh mẹ ông bị trọng thương. Sau đó, địch ở bốt Cống Vùa kéo vào nhà bắt bố ông là cụ Đào Trọng Liêm. Chúng bắn cụ Liêm bị thương một chân, rồi đưa cụ về bốt thay nhau tra tấn, dùng cực hình ném đá, bỏ đói buộc cụ phải dụ ông Vinh ra hàng… Nhưng cụ Liêm đã anh dũng, không khuất phục và bị địch bắn chết.

Không dừng lại tại đây, bọn chúng còn trả thù ông bằng hành động hèn hạ sát hại vợ ông là bà Trần Thị Điệt. Như vậy, để ngăn cản và làm thui chột ý chí cách mạng của người thanh niên yêu nước Đào Quang Vinh, bọn thực dân Pháp và phản động đã giết hại 3 người thân ruột thịt của ông.

Tháng 11-1953, ông Vinh được chuyển về công tác tại Ty Công an tỉnh Hà Nam. Năm 1963, ông được điều chuyển lên Bộ Công an công tác, rồi tiếp tục được điều đi chi viện cho chiến trường miền Nam; trực tiếp chiến đấu tại mặt trận Thừa Thiên - Huế. Lúc này, ông đã lập gia đình mới và có 4 con nhỏ. Nhưng với trách nhiệm của người cán bộ, đảng viên, ông vẫn hăng hái lên đường nhận nhiệm vụ.

Trải qua nhiều cam go, nguy hiểm trong thời kỳ chống thực dân Pháp đã tôi luyện bản lĩnh chiến đấu trong con người ông. Vì vậy, trong điều kiện chiến trường miền Nam diễn ra rất cam go, bom đạn địch trút xuống ngày đêm; ông vẫn sáng suốt, mưu trí cùng đồng đội hoàn thành mọi nhiệm vụ được phân công.

Đặc biệt là chiến công cùng đồng đội bắt được một toán thám báo người Đài Loan khi chúng đang hoạt động chống phá ta.

Được cấp trên phân công, ông cùng 7 chiến sĩ áp tải toán thám báo, vượt đường Trường Sơn ra Hà Nội an toàn, trong điều kiện con đường huyết mạch này bị địch đánh phá ác liệt.

Cũng trong thời gian công tác, chiến đấu tại chiến trường Thừa Thiên - Huế, ông đã bị thương. Về công tác tại cơ quan Bộ Công an, ông trải qua nhiều đơn vị, chức vụ công tác khác nhau. Năm 1989, ông được nghỉ hưu với cấp hàm Đại tá.

Đi qua hai cuộc kháng chiến của dân tộc, có lẽ, hơn ai hết, ông Đào Quang Vinh là người thấm thía nhất giá trị của hòa bình. Nhưng để có được cuộc sống hòa bình như hôm nay, người đảng viên có thâm niên gần 70 năm tuổi Đảng ấy đã cống hiến hết tuổi thanh xuân của mình, với đầy những mất mát, đau thương vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.

Giờ đây, khi đã gần ở cái tuổi “bách niên giai lão”, thú vui của ông hằng ngày là chăm sóc vườn cây, ao cá; hưởng cuộc sống thanh nhàn về tâm tưởng lúc cuối đời ngay tại quê hương đã sinh ra ông và gắn bó biết bao kỷ niệm vui, buồn.

Được biết, trước những đóng góp, hy sinh của ông cho cách mạng, chính quyền địa phương và Hội đồng thi đua xã Nhân Mỹ, huyện Lý Nhân đã làm hồ sơ lên Quân khu 3, đề nghị Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ chống Pháp cho ông Đào Quang Vinh.

Mong rằng, hồ sơ đề nghị của ông sớm trở thành hiện thực, để ông còn đủ thời gian đón nhận sự vinh danh của Nhà nước đối với những cống hiến, hy sinh suốt một thời trai trẻ và cũng là để nhân dân xã Nhân Mỹ thêm tự hào về người Xã đội trưởng năm xưa đã đóng góp công sức to lớn làm nên một tập thể Anh hùng.

Đào Minh Khoa

Các tin khác

Bản lĩnh người Anh hùng trong vùng địch

Bản lĩnh người Anh hùng trong vùng địch

Ở tuổi 96, Thiếu tướng, Anh hùng LLVTND Phan Văn Lai vẫn hăng say hoạt động và thường xuyên có mặt trong các hoạt động xã hội, từ thiện cũng như đảm nhiệm trọng trách Trưởng ban Liên lạc Công an chi viện chiến trường miền Nam thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. 

Quyết tâm rút ngắn lộ trình “xã không ma túy”, giữ Thạnh Bình bình yên

Quyết tâm rút ngắn lộ trình “xã không ma túy”, giữ Thạnh Bình bình yên

Với việc triển khai sâu rộng phong trào thi đua “Ba Nhất: Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất”, thực hiện phương châm “Gần dân, sát cơ sở”, tập thể cán bộ, chiến sĩ (CBCS) Công an xã Thạnh Bình (Đà Nẵng) đã và đang khẳng định vai trò nòng cốt, thực hiện xuất sắc sứ mệnh bảo vệ cuộc sống bình yên và hạnh phúc cho nhân dân.

Giữ bình yên từng phum, sóc Khmer

Giữ bình yên từng phum, sóc Khmer

Được triển khai năm 2019 tại chùa Pôthi PhĐốk, xã Kế Thành, huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng cũ (nay là xã Kế Sách, TP Cần Thơ), mô hình “Sư sãi và Phật tử tham gia phòng chống tội phạm, bảo đảm ANTT” đến nay vẫn duy trì hiệu quả.

Dấu ấn “Gần dân nhất” ở miền núi Đông Giang

Dấu ấn “Gần dân nhất” ở miền núi Đông Giang

Quán triệt sâu sắc phong trào thi đua “Ba Nhất: Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất” trong toàn lực lượng Công an nhân dân, Công an xã Đông Giang (Đà Nẵng) xác định tinh thần “Gần dân nhất” là một đặc trưng cốt lõi mang tính chiến lược của lực lượng Công an xã chính quy hiện nay. Do đó, đơn vị đã quán triệt đến toàn thể cán bộ, chiến sĩ (CBCS) đồng thời xây dựng và triển khai nhiều kế hoạch, mô hình, hoạt động có ý nghĩa, cụ thể hóa tinh thần, mục tiêu trên.

Thượng uý Công an 115 lần hiến máu cứu người

Thượng uý Công an 115 lần hiến máu cứu người

Một bệnh nhân sốt xuất huyết đang cần tiểu cầu nhóm A để cấp cứu, Thượng úy Trần Văn Phú, cán bộ Công an xã Hỏa Lựu (TP Cần Thơ) không ngại đường xa, mưa lớn, vượt quãng đường trên 50km đến Bệnh viện đa khoa Kiên Giang hiến máu cứu người.

Dựng “lá chắn” từ cơ sở, ấm áp nghĩa tình xóm trọ

Dựng “lá chắn” từ cơ sở, ấm áp nghĩa tình xóm trọ

TP Hồ Chí Minh hiện là nơi sinh sống, làm việc của hơn 1,6 triệu lao động nhập cư tại gần 60.000 công trình nhà trọ tư nhân. Đằng sau guồng quay hối hả của cuộc sống mưu sinh, các khu nhà trọ chật hẹp luôn tiềm ẩn rủi ro về an ninh trật tự (ANTT), cháy nổ, tệ nạn ma túy và nguy cơ xâm hại phụ nữ, trẻ em.

“Lá chắn” giữ vững an ninh, trật tự, bảo vệ bình yên cuộc sống

“Lá chắn” giữ vững an ninh, trật tự, bảo vệ bình yên cuộc sống

Trong nhịp phát triển năng động của TP Đà Nẵng, phường Điện Bàn luôn khẳng định vị thế là một trong những địa bàn trọng điểm về kinh tế - xã hội. Song hành cùng sự đổi thay ấy là những thách thức không nhỏ về công tác bảo đảm an ninh, trật tự (ANTT). Trước thực tế đó, cán bộ, chiến sĩ (CBCS) Công an phường Điện Bàn đã đoàn kết, chủ động bám sát cơ sở, triển khai đồng bộ, quyết liệt nhiều giải pháp toàn diện. Qua đó, giữ vững thế trận an ninh nhân dân, xây dựng môi trường sống an toàn, bình yên cho nhân dân.

Mang khát vọng từ cực Nam ra đấu trường toàn quốc

Mang khát vọng từ cực Nam ra đấu trường toàn quốc

Chiều 30/7, tại Trung tâm hội nghị Bà Rịa - Vũng Tàu (phường Bà Rịa, TP Hồ Chí Minh), Bộ Công an tổ chức lễ bế mạc, trao giải Hội thi Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở giỏi toàn quốc lần thứ I năm 2026, khu vực phía Nam. Xuất sắc vượt qua 13 đội thi đến từ các tỉnh, thành phố, đội thi tỉnh Cà Mau là 1 trong 4 đội đoạt giải A, giành tấm vé vào vòng Chung kết toàn quốc, tổ chức tại Hải Phòng sắp tới.

Công an xã kịp thời hỗ trợ người đàn ông lên cơn co giật trên đường Hồ Chí Minh

Công an xã kịp thời hỗ trợ người đàn ông lên cơn co giật trên đường Hồ Chí Minh

Khi điều khiển xe máy trên tuyến đường Hồ Chí Minh hướng từ thôn Kong Năng, xã Phước Năng (Đà Nẵng) đến khu vực xã Khâm Đức thì ông Thô bất ngờ lên cơn co giật, mất lái, ngã xuống lề đường trước cổng Công an xã Phước Năng. Phát hiện sự việc, cán bộ, chiến sĩ Công an xã Phước Năng cùng người dân nhanh chóng tiếp cận, tiến hành sơ cứu ban đầu và đưa nạn nhân đến Trung tâm Y tế khu vực Phước Sơn cấp cứu.

Chuyện về Thượng tá, liệt sĩ Trần Văn Dũng hy sinh trong ca trực đêm Noel

Chuyện về Thượng tá, liệt sĩ Trần Văn Dũng hy sinh trong ca trực đêm Noel

​Ba mươi ba năm cống hiến trọn vẹn tuổi thanh xuân cho lực lượng Công an nhân dân (CAND), Thượng tá, Liệt sĩ Trần Văn Dũng - nguyên Trưởng Công an xã Tiến Lợi (nay thuộc xã Tuyên Quang, tỉnh Lâm Đồng) đã ngã xuống giữa thời bình. Sự hy sinh của anh là biểu tượng cao đẹp về tinh thần “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ”, mãi là tấm gương sáng cho cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh Lâm Đồng học tập và noi theo.

“Rút ruột” hơn 22.000 thẻ thanh toán quốc tế để chiếm đoạt tiền tỷ

Bộ Công an khen thành tích phá đường dây "rút ruột" thẻ quốc tế

Thứ trưởng Phạm Thế Tùng biểu dương thành tích của lực lượng Công an TP Huế khi đã phối hợp với Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm (ANM và PCTP) sử dụng công nghệ cao triệt phá thành công đường dây tội phạm mua bán trái phép thông tin thẻ thanh toán quốc tế để chiếm đoạt tài sản.