Kỳ cuối: Quyết liệt xử lý, tránh lãng phí

Chỉ riêng tại khu vực bán đảo Sơn Trà, có 13 dự án có thiếu sót, sai phạm trong quá trình thực hiện nên đến nay chưa thể hoàn thiện các thủ tục về đầu tư, quy hoạch, đất đai; bên cạnh đó là 1.313 trường hợp liên quan về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) có mục đích sản xuất, kinh doanh nhưng cấp thời hạn lâu dài... 

Trung ương quan tâm gỡ vướng

Lãnh đạo UBND TP Đà Nẵng cho biết, nguyên nhân chính của các vướng mắc liên quan đến việc thực hiện các kết luận thanh tra, bản án là do các tồn tại xảy ra đã lâu (như Kết luận thanh tra 2852/KL-TTCP từ năm 2012 - PV); liên quan đến nhiều chủ thể, phạm vi rộng, ở các địa phương khác nhau, qua nhiều thời kỳ có sự thay đổi chính sách, pháp luật; chưa có quy định pháp luật cụ thể để xử lý hoặc đã có quy định nhưng không phù hợp với thực tiễn; do lỗi của cơ quan quản lý nhà nước…; nhiều dự án đã chuyển nhượng qua nhiều chủ đầu tư, có dự án nhà ở đã chuyển nhượng cho người dân vào sinh sống ổn định nhiều năm... Việc phải thực hiện một số nội dung có khó khăn, vướng mắc theo kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án đã và sẽ dẫn tới phát sinh khiếu kiện phức tạp, ảnh hưởng đến tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Từ thực tiễn đó, từ năm 2022 đến nay, Thành ủy, HĐND, UBND TP Đà Nẵng cùng các sở, ngành liên quan đã tích cực vào cuộc, chủ động rà soát, tham mưu Chính phủ trình Trung ương giải quyết, tháo gỡ những vướng mắc kéo dài. 

Ngày 02/5/2024, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 77-KL/TW về Đề án tháo gỡ khó khăn liên quan đến các dự án, đất đai trong các kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án tại một số tỉnh, thành phố, trong đó có Đà Nẵng. Tiếp đó, ngày 30/11/2024, tại Kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XV, Nghị quyết số 170/2024/QH15 được thông qua, quy định cơ chế đặc thù nhằm giải quyết khó khăn cho các dự án, đất đai tại một số địa phương, trong đó có Đà Nẵng. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/4/2025. 

Trong Nghị quyết vừa nêu, đối với Đà Nẵng, Quốc hội quy định rõ việc xử lý về tiếp tục sử dụng đất, xác định giá đất, tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với các trường hợp liên quan theo đề xuất của thành phố. Cụ thể: Điều 3 quy định việc xử lý GCNQSDĐ đã cấp không phù hợp về thời hạn sử dụng đất đối với đất sản xuấ,t kinh doanh trên địa bàn thành phố; Điều 4 quy định xử lý về tiếp tục sử dụng đất, xác định giá đất, tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với 13 dự án tại thành phố trong Kết luận thanh tra số 269/KL-TTCP; Điều 7 quy định xử lý về giá đất tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với 16 dự án tại thành phố trong Kết luận thanh tra số 2852/KL-TTCP.

Quyết liệt và trách nhiệm

Và vào những ngày cuối của tháng 3/2025, những nỗ lực gỡ vướng từ phía chính quyền Đà Nẵng đã được thể hiện. Chẳng hạn như đối với Dự án Khu du lịch ven biển Hòn Ngọc Á Châu - một dự án có gần 18 năm rơi vào trạng thái bất động, bỏ hoang, vào ngày 21/3/2025, chính quyền thành phố quyết định thu hồi một phần dự án (khoảng 2,45ha) để thực hiện dự án công viên công cộng, một không gian xanh phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt của người dân và du khách... 

Đối với việc thực hiện các thủ tục, quy trình thu hồi dự án Đa Phước, trước đó, vào tháng 2/2025, UBND TP Đà Nẵng cũng đã có văn bản báo cáo Chính phủ xem xét, hướng dẫn xử lý. 

Còn đối với dự án Khu phức hợp thương mại và dịch vụ Sân vận động Chi Lăng, theo định hướng của Bộ Chính trị và Chính phủ cho phép Đà Nẵng thi hành án đấu giá toàn bộ khu vực sân Chi Lăng chứ không chia nhỏ như các GCNQSDĐ được cấp. Các đối tượng liên quan đến khu đất này (là các ngân hàng), sau khi đấu giá thành sẽ được phân chia tỉ lệ theo giá trị tài sản đảm bảo tại ngân hàng. "Đây là hướng giải quyết cụ thể, triệt để vấn đề ở sân vận động Chi Lăng", ông Lê Trung Chinh, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng đã bày tỏ.

Với dự án Golden Hills, trong gần 4 năm qua, chủ đầu tư đã có nhiều văn bản xin gỡ vướng; đồng thời đề nghị nâng quy mô, tổng vốn đầu tư lên hơn 7.640 tỷ đồng, điều chỉnh tiến độ dự án từ 2010-2016 thành 2023-2029. Thời điểm Thanh tra Chính phủ có kết luận (11/2012), không riêng gì dự án này mà phần lớn dự án đều từng được chính quyền Đà Nẵng giao đất không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất. Không yêu cầu đề nghị thu hồi dự án này, Thanh tra Chính phủ chỉ đề nghị thành phố rà soát và thu hồi về ngân sách các khoản thất thu. Đến nay, chủ dự án này cũng đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính một phần dự án; thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai và các khoản phát sinh (theo thời điểm bàn giao thực tế và do điều chỉnh quy hoạch)... 

Theo lãnh đạo UBND TP Đà Nẵng, trước đây UBND thành phố cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho dự án nhưng chưa lập thủ tục trình Thủ tướng Chính phủ cho phép đầu tư theo quy định. Việc điều chỉnh Giấy chứng nhận đầu tư dự án hiện thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ nên thành phố không có cơ sở thực hiện điều chỉnh. Với  một số vướng mắc của dự án, UBND thành phố cũng đã tích cực gửi nhiều công văn đến Tổ công tác của Thủ tướng; đã có vướng mắc được Bộ KH&ĐT cho  ý kiến, hiện UBND thành phố và các sở, ngành vẫn đang tìm cách tháo gỡ. Liên quan  một số kiến nghị của chủ đầu tư, UBND thành phố tiếp tục có công văn gửi Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành liên quan xem xét, xử lý và hiện thành phố đang chờ ý kiến của Thủ tướng.

Theo thống kê, TP Đà Nẵng có 49 dự án bất động sản và hơn 1.300 trường hợp liên quan đến đất đai, nghĩa vụ tài chính gặp vướng mắc do các kết luận thanh tra của Chính phủ vào các năm 2012 và 2019. Trong đó, bán đảo Sơn Trà, nơi có vị trí đặc biệt quan trọng về du lịch sinh thái, có 13 dự án bị đình trệ do chưa thể hoàn thiện các thủ tục về đất đai. 

Chính quyền TP Đà Nẵng cho biết, từ ngày 1/4 tới đây, thực hiện Nghị quyết 170/2024 của Quốc hội, các dự án được tháo gỡ vướng mắc bao gồm: tổ hợp khu du lịch (KDL) - dịch vụ cao cấp Sơn Trà (Sontra Resort & Spa); khu nhà nghỉ và du lịch sinh thái Bãi Trẹm; KDL Bãi Bụt; KDL sinh thái biển Bãi Bắc (Intercontinental); KDL Bãi Trẹm (Savico); KDL sinh thái, nhà nghỉ, dịch vụ tại bán đảo Sơn Trà; KDL sinh thái biển Tiên Sa; KDL nghỉ dưỡng và biệt thự sinh thái cao cấp Ghềnh Đa - Mũi Nghê; KDL sinh thái biển, biệt thự cao cấp Ghềnh Bàn - Bãi Da; KDL ven biển và biệt thự sinh thái cao cấp Hồ Xanh; KDL Biển Đông mở rộng; KDL nghỉ dưỡng sinh thái cao cấp Tây Nam Suối Đá; KDL sinh thái biển kết hợp nuôi trồng thủy sản.

Nghị quyết 170/2024 còn giải quyết các vướng mắc pháp lý đối với 16 dự án bất động sản khác tại TP Đà Nẵng (tập trung tại quận Sơn Trà và Ngũ Hành Sơn), gồm: Khu biệt thự cao cấp Redstar (nay là Alphanam Luxury ); khu biệt thự cao cấp Redstar (nay là Central Coast ); khu nghỉ mát P&I; dự án DAP, DAP1, DAP2 ; khu biệt thự và khách sạn biển Đông Phương; dự án The Nam Khang Resort Residences; khu nghỉ dưỡng và nhà ở cao cấp The Empire (Cocobay); dự án du lịch ven biển Công ty cổ phần Hòn Ngọc Á Châu… 

Lãnh  đạo UBND TP Đà Nẵng cho biết các dự án này gặp khó khăn liên quan đến xác định giá đất, tiền thuê đất, thời hạn sử dụng đất theo Kết luận thanh tra số 2852/KL-TTCP năm 2012. Qua đó, chính quyền thành phố sẽ áp dụng bảng giá đất tại thời điểm giao đất để tính toán lại nghĩa vụ tài chính. Nếu giá đất chưa phản ánh đúng giá trị thị trường, thành phố sẽ xem xét điều chỉnh mức thu hợp lý...

Lãnh đạo UBND TP Đà Nẵng cho biết, với tinh thần phải "nhanh hơn, quyết liệt hơn và trách nhiệm hơn", kết quả của việc thực hiện tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc liên quan đến các dự án, đất đai trong các kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án… tại Đà Nẵng theo định hướng đúng đắn, kịp thời của Trung ương sẽ góp phần tích cực khơi thông các nguồn lực, đưa các tài sản vào lưu thông, tránh thất thoát, lãng phí, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã địa phương.