Hơn thế nữa, những công trình nghiên cứu muộn hơn, được tiến hành với các công dân ở 20 quốc gia, cũng đã khẳng định lại xu hướng trên và hiện tượng đó được gọi bằng cái tên của người đầu tiên phát hiện ra nó: hiệu ứng Flynn.
Đã tới đỉnh
Theo tạp chí Nga Itogi, tới đầu thế kỷ XXI này, các nhà khoa học Đan Mạch và Na Uy, Jon Martin Sundet và Thomas Tisdayle đã tiến hành hai thí nghiệm tương tự nhưng độc lập với nhau. Họ đã lục lại kho lưu trữ những bài test đối với các thanh niên được tuyển lựa vào quân ngũ trong nửa cuối thế kỷ XX và đã nhận được những kết quả không kém phần chấn động.
Hai nhà khoa học ở vùng Scadinavia này đã thêm một lần khẳng định lại sự tồn tại của hiệu ứng Flynn, nhưng đồng thời cũng đưa ra nhận xét rằng, hiệu ứng này chỉ tồn tại tới cuối những năm 90 của thế kỷ trước, còn sau đó, việc gia tăng chỉ số IQ vì một lý do nào đó không tiếp tục diễn ra nữa. Họ cùng thống nhất ở kết luận: hiệu ứng Flynn đã đạt được tới đỉnh.
Các chuyên gia ở nhiều lĩnh vực khác nhau trong suốt một thời gian tương đối dài đã đau đầu tìm kiếm câu trả lời khả dĩ lý giải được hiện tượng lạ lùng trên. Đã có nhiều giả thuyết được đưa ra nhưng phần lớn trong số này chỉ liên quan tới quá trình phát triển của công nghệ máy tính, vốn thực hiện ngày một nhiều các thao tác thay cho con người và dần dà làm chúng ta mất đi không ít những kỹ năng tư duy.
Mãi cho tới gần đây, các nhà khoa học Anh mới tuyên bố rằng, họ đã tìm ra được lời giải đáp. Nếu các kết luận của họ được khẳng định chắc chắn, thì đấy sẽ là một bản án nặng nề đối với nhân loại. Bởi lẽ, theo họ, quá trình tiến hóa của não người đã kết thúc và con người sẽ không thể thông minh hơn so với hiện tại.
Cụ thể, các nhà nghiên cứu ở Đại học
Theo GS khoa học thần kinh Simon Laughlin ở Đại học Cambridge, với khối lượng của bộ não chỉ bằng khoảng 2% khối lượng của toàn bộ cơ thể con người, để hoạt động bình thường thì nó lại cần tới 20% toàn bộ năng lượng có trong cơ thể. Nó sử dụng năng lượng đó để xử lý các thông tin nhận được từ các nguồn khác nhau.
Tuy nhiên, trong quá trình này lại tồn tại một giới hạn nhất định nào đó đối với tổng lượng dữ liệu có thể xử lý được khi nhận lượng năng lượng đó. Để gia tăng hiệu quả của quá trình tư duy, não hiển nhiên là cần một lượng năng lượng lớn hơn thế rất nhiều nhưng không thể có được vì những đặc điểm cấu tạo của cơ thể con người.
Hơn thế nữa, các nhà nghiên cứu Anh cũng nhận thấy rằng, để phát triển một cách chất lượng các khả năng trí lự thì con người không chỉ thiếu năng lượng mà còn thiếu cả dung lượng của bộ não.
Điều đó có nghĩa là, số lượng hiện có của các neuron thần kinh trong não bộ không thể cho phép thực hiện được nhiều động tác hơn trong thời điểm hiện tại. Và như vậy, não người trong giai đoạn hiện nay đã đạt được "đỉnh cao muôn trượng" của mình và vì các lý do kỹ thuật sẽ không thể vượt lên trên cao hơn được nữa…
Trí tuệ điện tử
Tiến sĩ khoa học (TSKH) Sergey Grinchenko, chuyên viên chính của Viện Tự động học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga khẳng định: "Để con người có thể thực hiện được tất cả những khả năng mặc định, cần phải có một bộ não siêu phàm".
Hiện nay trong công nghệ nano đang cần tới những chuyên gia với tri thức của các TSKH trở lên. Trong giai đoạn tiếp theo, khi kỹ nghệ femto thay thế kỹ nghệ nano, sẽ phải cần tới những "siêu TSKH", những người sẽ phải học dày công hơn các bậc tiền bối, thậm chí cho tới "79 mùa xuân", để có thể có được tầm nhìn và khối lượng tri thức lớn hơn các TSKH thông thường.
Còn đối với kỹ nghệ pico, sẽ phải cần tới "cực siêu TSKH" (quá trình học tập và nghiên cứu của những siêu nhân này phải kéo dài tới 123 tuổi!) để có thể gánh vác được trách nhiệm khoa học. Chẳng lẽ những việc như thế sẽ trở thành hiện thực?!
Theo nhà tương lai học Valeria Praid, thành viên Hội đồng Phối hợp của phong trào liên nhân văn Nga, có xu hướng phát triển trí tuệ nhân tạo. Hiện tại đó mới chỉ là những người máy phần nhiều còn ngô ngọng cũng như một số chương trình có thể tự đưa ra những nhận định sơ khởi.
Tuy nhiên, theo đà phát triển rất mau lẹ của công nghệ computer, ngay ở thời điểm hiện tại đã có tới 56% những dự đoán do hệ thống máy tính bác sĩ đưa ra được xác định là chuẩn xác. Những kịch bản phát triển mau lẹ trí tuệ nhân tạo đã được nhiều nhà văn trong thể loại khoa học viễn tưởng vẽ ra và đã được thể hiện trong vô số những bộ phim khoa học viễn tưởng.
Cũng đã vang lên lời báo động rằng, trong quá trình phát triển siêu phàm của mình, những robot ưu việt nhất có thể vượt trội về trí tuệ so với con người và thậm chí sẽ quay trở lại chinh phục con người làm đệ tử cho mình… Praid cho rằng, còn có một phương thức nữa để giúp con người trở nên thông minh hơn. Nhưng cũng phải nhờ tới các computer.
Một số nhà tự động học và kỹ sư hiện đang rất tích cực phát triển hướng nghiên cứu chế tạo vỏ não nhân tạo có tính năng tương đương với vỏ não tự nhiên. Đó là một dạng computer được nối với chất xác trong não từ bên ngoài, một dạng hệ thống liên hoàn computer - não bộ. Nhờ nó, con người trong tương lai gần, khoảng sau 10 năm nữa, có thể trở nên thông minh hơn trước nhiều.
Hiện cũng đã có những mẫu vật thí nghiệm như thế. Nhưng điều thú vị nhất sẽ tới khi nhân loại đạt được sự tiến bộ trong quá trình phát triển các tiểu robot. Hiện nay cũng đã có những loại thuộc định hướng có thể tự tìm tới được tế bào mà nó cần chữa trong cơ thể con người.
Bước tiến tiếp theo sẽ là những tiểu robot có khả năng không chỉ chống lại các cú đột quị mà còn giúp cải thiện hoạt động của não bộ, ngăn ngừa quá trình lão hóa của nó: "Sẽ đến lúc chúng ta có thể thay thế các neuron thần kinh tự nhiên bằng các neuron thần kinh nhân tạo. Và khi ấy có thể sẽ có bước nhảy vọt trong sự cải thiện hoạt động của bộ não".
Các neuron thần kinh nhân tạo có thể sẽ được chế tạo dưới dạng nhỏ hơn và có tốc độ hoạt động cao hơn so với những neuron thần kinh tự nhiên của chúng ta. Chúng có thể nằm ở những ổ khác nhau trong cơ thể con người tùy thuộc thích ứng vào sự gia tăng dung tích bộ não.
Trữ lượng tự nhiên
Cũng phải nói rằng, nhiều chuyên gia Nga có tên tuổi trong khoa học thần kinh hiện vẫn không nhất trí với những ý kiến của các nhà Khoa học Anh. TS Y khoa Nga Aleksandr Shepovalnikov, chuyên viên khoa học chính của Viện Sinh học tiến hóa và Sinh hóa thuộc Viện Hàn lâm khoa học Nga cho rằng, không nên nói tới sự kết thúc của quá trình tiến hóa não bộ người và nói chung, các lập luận của các nhà khoa học Anh không hề vững chắc.
Theo vị bác sĩ Nga này, "trong quá trình tiến hóa đã diễn ra từ hàng trăm nghìn năm nay, cơ thể con người và động vật luôn biết cách thích ứng rất tuyệt vời đối với việc phân chia lại các dòng chảy của máu giữa các hệ thống chức năng khác nhau trong cơ thể. Nếu cần thì hệ thống cơ bắp sẽ được nhận khẩu phần tăng cường, còn nếu ở một tình huống khác thì khẩu phần tăng cường sẽ được chu cấp cho hệ thống tiêu hóa…
Hơn thế nữa, não bộ cũng như trái tim luôn được đối xử như những bộ phận đặc biệt quan trọng và luôn ở trong thế ưu tiên và một cơ thể khỏe mạnh luôn biết cách tìm ra nguồn năng lượng bổ sung cho hệ thống thần kinh trung ương.
Vì thế, chúng ta không hề bị đe dọa bởi sự thiếu thốn năng lượng khi bộ não hoạt động theo chế độ siêu việt hơn hiện nay: "Não người vẫn còn có tiềm năng rất lớn để phát triển trong điều kiện giữ nguyên các chỉ số sinh học như hiện tại. Vấn đề là ở chỗ chúng ta vẫn còn chưa biết cách sử dụng chúng cho đúng đắn, dẫu rằng bây giờ chúng ta đã rõ những việc cần làm và cách phải làm như thế nào".
Hóa ra là, trữ năng khá lớn đã được cất giữ trong quá trình phát triển ban đầu của não bộ trẻ con. TS Shepovalnikov đã xác định được rằng, trong những tuần và tháng đầu tiên của cuộc đời mỗi con người đã diễn ra quá trình thu nhận thông tin rất mạnh mẽ: "Các nhà khoa học cho rằng, trong ba năm đầu đời, con người tiếp nhận một lượng thông tin nhiều hơn tất cả những tháng năm sau đó cộng lại".
Tuy thế, đang tồn tại một vấn đề là, nếu một số chức năng nhất định trong não trẻ con không được phát triển kịp thời thì sẽ xuất hiện quá trình phát triển ngược một số tế bào. Điều đó có nghĩa là một số chức năng nếu không được cần tới khi còn nhỏ sẽ biến mất và thiên nhiên sẽ tiêu diệt nó như những thứ vô dụng. Chính vì thế nên nếu trước tuổi 12 mà con người vẫn chưa có kinh nghiệm giao tiếp thì sau này không thể phát triển được kỹ năng trò chuyện đầy đủ. Đó là quy luật.
Như vậy là, ngay cả nếu như quá trình tiến hóa đã kết thúc trong thời điểm hiện nay, con người vẫn còn một trữ lượng khổng lồ cho tương lai nên không thể nói là con người sẽ không thể khôn hơn được. Nhưng thực ra, thiên nhiên đã cho chúng ta những gì?
Có ý kiến cho rằng, 50-70 nghìn năm trước đã diễn ra cú nhảy vọt trong việc hình thành hệ thống thần kinh trung ương và não người đã trở nên tương đương như hiện nay. Nói một cách khác, nếu một đứa trẻ ở thời thượng cổ xuất hiện trong xã hội hôm nay và được dạy dỗ như những đứa trẻ hiện đại thì trí lự của nó cũng không có gì khác biệt với chúng ta.
Đó là ý kiến của nhiều nhà nghiên cứu về khoa học thần kinh hiện đại. Nhưng giải pháp vĩ đại nhất của thiên nhiên lại liên quan tới dung lượng não bộ, điều mà các nhà khoa học Anh cho là sự hạn chế trong tiến hóa. Quá trình nâng cấp hoạt động của não bộ thực sự đòi hỏi sự gia tăng rất đáng kể kích cỡ của vỏ não.
Nhưng một cái đầu quá to sẽ là gánh nặng không thể chấp nhận được cho cơ thể con người. Để vượt qua hạn chế này, thiên nhiên đã tạo nên một vỏ não hài hòa hơn bằng cách sinh ra những nếp nhăn. Chính kích thước và số lượng các nếp nhăn, chứ không phải dung lượng và trọng lượng của bão bộ, mới thường là yếu tố quyết định trong quá trình phát triển trí lự của con người.
Và theo các nhà khoa học, những trữ lượng tương tự như thế vẫn còn rất nhiều ở con người. Tiến sĩ Shepovalnikov cho biết: "Khi so sánh những đặc điểm các nếp nhăn trong não của nhà bác học đại tài Vladimir Bekhteriev với người anh em của ông, Nikolai Bakhteriev, một người bình thường, thì đã phát hiện ra rằng, những nếp nhăn thứ ba (mỏng nhất) ở Vladimir ở trong tình trạng tuyệt hảo hơn nhiều".
Như vậy là tài năng và trí lự của con người phụ thuộc trực tiếp không chỉ ở khối lượng mà ở cả chất lượng của não. Não càng phát triển thì trí lự của con người càng cao. Điều duy nhất vẫn chưa xác định được hiện nay là, đâu là giới hạn của sự cải thiện chất xám. Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng, con người còn lâu mới đạt tới giới hạn đó.
Như vậy là con người còn có thể ngày một khôn hơn trong nhiều năm nữa. Và con người sẽ làm chủ được kỹ nghệ femto và cả kỹ nghệ pico. Vấn đề duy nhất là làm sao sống được lâu hơn trăm tuổi để thu nhận đủ thông tin. Các nhà khoa học cho rằng, ngay cả vấn đề này cũng không phải là không giải quyết được trong tương lai
