Thuế phải giảm từ 500 xuống 200 giờ, bảo hiểm từ 300 xuống 100 giờ
Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ vừa rồi, vấn đề này tiếp tục được Chính phủ quan tâm và Thủ tướng đã có chỉ đạo rốt ráo. Về nhóm giải pháp cải cách hành chính, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho rằng đây là một giải pháp ít tốn kém, trong tầm tay của Chính phủ, đồng thời tạo ra động lực để thúc đẩy sản xuất, đầu tư, cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Theo chỉ đạo của Thủ tướng, từ nay đến cuối năm và năm sau, thủ tục hải quan giảm một nửa số giờ, thuế giảm từ khoảng 500 giờ xuống 200 giờ; thủ tục bảo hiểm từ hơn 300 giờ xuống dưới 100 giờ. Thủ tục đầu tư, xây dựng, tiếp cận đất đai, tiếp cận điện giảm từ 1/3 đến một nửa thời gian so với hiện nay. “Các đồng chí Bộ trưởng đã cam kết với tôi, còn các Bộ trưởng khác tiếp tục rà soát và mạnh dạn cắt giảm thủ tục. Đây là môi trường đầu tư, đây là sức cạnh tranh của nền kinh tế” - Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng yêu cầu.
Liên quan vấn đề này, đầu tháng 8/2014, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã ký ban hành Chỉ thị về tăng cường quản lý và cải cách TTHC trong lĩnh vực thuế, hải quan. Theo nội dung Chỉ thị, các bộ, cơ quan và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải triển khai quyết liệt, có hiệu quả Nghị quyết số 19 của Chính phủ về những nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và các Nghị quyết của Chính phủ về đơn giản hóa TTHC, chú trọng đẩy mạnh cải cách những thủ tục có liên quan đến lĩnh vực thuế, hải quan. Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải quan cắt giảm các TTHC không cần thiết theo hướng đơn giản, công khai, minh bạch, tạo thuận lợi cho sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, đồng thời tăng cường hậu kiểm.
Về quy trình, thủ tục kê khai, nộp thuế, chỉ thị yêu cầu giảm thời gian kê khai, nộp thuế đạt mức trung bình của nhóm các nước ASEAN-6; phấn đấu cuối năm 2014 có 95% số doanh nghiệp khai thuế điện tử, 15/63 địa phương thực hiện nộp thuế điện tử và 63/63 địa phương triển khai trong năm 2015; cắt giảm tối thiểu 50% số giờ thực hiện thủ tục hành chính thuế, phấn đấu đến năm 2015 bằng với mức trung bình của nhóm nước ASEAN-6 (171 giờ/năm).
Thủ tục chậm tiến, cản trở đầu tư
Về việc này, hồi tháng 7/2014, sau khi lắng nghe các ý kiến phản ánh tại các diễn đàn doanh nghiệp, ý kiến của các nhà đầu tư, Thủ tướng thấu rõ những tồn tại nổi cộm trong lĩnh vực này và đã làm việc trực tiếp với Tổng cục Hải quan, Tổng cục Thuế. Vấn đề được chỉ rõ là, thủ tục hải quan ở ta còn kéo dài, như cho xuất khẩu mất 4 ngày, cao gấp 2 lần so với bình quân khu vực, thủ tục nhập khẩu là 4 ngày trong khi bình quân khu vực chỉ có 3 ngày... Thủ tướng nhắc lại quan điểm “đó là điều không thể chấp nhận được” và yêu cầu hiện đại hóa ngành hải quan Việt Nam tương đương trình độ các nước trong khu vực; sử dụng công nghệ thông tin để giảm tiếp xúc giữa cán bộ hải quan với doanh nghiệp. Chính phủ đồng ý cho phép ngành hải quan trang bị máy soi hiện đại ở tất cả các cửa khẩu, cần triển khai thực hiện tốt cơ chế một cửa ASEAN và cơ chế hải quan một cửa quốc gia theo đúng cam kết với ASEAN.
Đối với TTHC về thuế, trước khi làm việc với Tổng cục này, Thủ tướng đã thị sát việc thực hiện cải cách TTHC tại nhiều địa phương, lắng nghe phản ánh của người dân, doanh nghiệp. Từ đó, Thủ tướng khẳng định, công tác quản lý thuế còn rườm rà, thời gian làm thủ tục quá dài lên tới hơn 800 giờ, cao nhất trong số 12 nước ASEAN và Trung Quốc gây khó khăn cho các doanh nghiệp và người dân. Thủ tướng cũng cho rằng ngành thuế với những lợi thế như nguồn nhân lực chất lượng cao, cơ sở hạ tầng thuận lợi thì không có lý do gì để thua kém các quốc gia khác. Do đó phải phấn đấu giảm ít nhất 200 giờ làm thủ tục thuế mỗi năm đối với các doanh nghiệp, giảm số lần nộp thuế và tích cực triển khai các giải pháp chống gian lận chuyển giá của doanh nghiệp.
Cùng với thủ tục hải quan thì cải cách TTHC về đất đai cũng là yêu cầu bức bách. Thủ tướng Chính phủ yêu cầu trong tháng 9/2014, Bộ Tài nguyên và Môi trường và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải công bố bộ thủ tục hành chính về đất đai theo thẩm quyền và theo quy định của Luật Đất đai năm 2013, các văn bản quy định chi tiết thi hành Luật để người dân, doanh nghiệp biết, thực hiện và giám sát việc thực hiện của các tổ chức, cá nhân có liên quan theo đúng quy định của pháp luật.
Để tạo chuyển biến, cần nghe phản ánh tồn tại hơn là “khen hay”
Yêu cầu cải cách TTHC đã là vấn đề cấp bách bởi Chính phủ đã có đề án từ nhiều năm nay nhưng việc thực hiện tại nhiều khâu vẫn bị ách tắc. Cho dù Nhà nước đã làm được rất nhiều việc trong tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, nhưng để tạo đột phá về môi trường kinh doanh thì các cơ quan chức năng cần không chỉ những lời ghi nhận hay ngợi khen, mà cần hơn cả là nghe được những lời kêu ca, phàn nàn từ thực tiễn hoạt động hàng ngày của doanh nghiệp. Đúng như phát biểu của Thủ tướng, so với thế giới, so với yêu cầu của người dân và doanh nghiệp, so với mong muốn, thì số lượng và thời gian để thực hiện thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai, xây dựng vẫn còn nhiều và còn dài.
Chẳng hạn về thủ tục xây dựng, số lượng thủ tục và thời gian theo tính toán của Bộ Xây dựng chỉ là số liệu trung bình, trên thực tế, có dự án, công trình đến khi khởi công được phải mất 2-3 năm, thậm chí 5 năm và cá biệt còn lên đến hàng chục năm. Để khởi công được 1 công trình, ở TP.HCM trung bình phải trải qua tới 40 thủ tục các loại, cao hơn nhiều con số 15 và 19 thủ tục mà Bộ Xây dựng thống kê. Nghị quyết số 19 đã cụ thể hóa năng lực cạnh tranh thành những chỉ tiêu định lượng rõ ràng và giao nhiệm vụ cho từng cơ quan cụ thể. Riêng với ngành Tài chính, đó là giảm thời gian thông quan xuất khẩu, nhập khẩu để thời gian xuất, nhập khẩu cho doanh nghiệp về mức 13-14 ngày (hiện ở mức 21 ngày), rút ngắn thời gian nộp thuế về mức 171 giờ mỗi năm (hiện là 876 giờ)
