Không có chuyện nữ sinh bị xâm hại rồi tự sát!

Cảnh giác với thông tin giả, bịa đặt trên mạng xã hội

Câu chuyện bịa đặt và sai sự thật này bắt đầu được lan truyền trên các trang MXH vào tối 11/1/2023. Theo đó, nội dung được nhiều “cư dân mạng” chia sẻ đề cập đến việc trong thời điểm sinh viên Trường Đại học Ngoại ngữ - Tin học TP Hồ Chí Minh (HUFLIT) học quân sự tại Trung tâm GDQP&AN, Trường Quân sự Quân khu 7 (đóng tại quận 12, TP Hồ Chí Minh), có hai sinh viên nữ bị xâm hại tình dục vào buổi tối ngay trong trung tâm này. Sau đó, hai sinh viên nữ này đã nhảy lầu tự sát khiến một người chết và một người bị liệt.

Kèm theo thông tin là 2 clip, trong đó một clip có tiếng la hét thất thanh của một người nữ. Clip khác diễn tả cảnh nhóm người đang khiêng một người đi vào bên trong... Và, chỉ từ những thông tin và hình ảnh sơ sài như vậy, nhưng không ít người đã thêu dệt thành một câu chuyện rúng động xã hội rồi được lan truyền chóng mặt trên MXH. Việc này đã gây ra làn sóng phẫn nộ và hoài nghi về sự thật xảy ra sự việc như trên. Tuy nhiên, thực tế sự việc lại hoàn toàn khác với những gì cư dân mạng và một số người đồn đoán.

Tiến sĩ Nguyễn Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường HUFLIT cho biết ông hết sức bất ngờ về những thông tin bịa đặt và không đúng sự thật xảy ra với Trường HUFLIT ngay những ngày cuối năm.

“Sau khi phát hiện sự việc, nhà trường chúng tôi đã làm việc với Trường Quân sự Quân khu 7 và các bên liên quan để làm rõ vụ việc. Thực tế những thông tin, hình ảnh lan truyền trên MXH là bịa đặt, sai sự thật hoàn toàn. Tuy nhiên, mấy ngày qua, những thông tin này đã lan truyền quá nhanh làm ảnh hưởng nặng nề tới các bạn sinh viên và nhà trường; ngay cả điện thoại và trang mạng Facebook của tôi đã bị tấn công “khủng bố” rất nhiều”, tiến sĩ Nguyễn Anh Tuấn khẳng định.

Về phía Trường Quân sự Quân khu 7, Đại tá Chu Tiến Sơn, Chủ nhiệm Chính trị Trường cho biết công tác GDQP&AN là quy định Nhà nước. Các sinh viên được về trường để học tập 1 tháng là theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trường quản lý rất chặt chẽ, khu vực nam và nữ riêng, theo mô hình đại đội, tiểu đội...

Theo Đại tá Chu Tiến Sơn, sự việc thực tế xảy ra vào khoảng 9h30 tối 10/1/2023, tại một phòng của nữ sinh viên (chung phòng có 18-20 bạn nữ) có chuyện mất tiền của một người trong phòng. Nghi ngờ bạn cùng phòng, các bạn nữ khác đã gay gắt, gặng hỏi. Điều này đã khiến bạn H.H bị kích động tâm lý, xô cửa đi ra ngoài, khóc lóc và la hét...

Cán bộ đại đội ở tầng trệt của Trung tâm GDQP&AN, Trường Quân sự Quân khu 7 khi nghe tiếng la hét đã chạy lên động viên rồi đưa nữ sinh H.H xuống làm việc, nắm tình hình. Sau khi nắm diễn biến vụ việc, nhà trường đã kết nối, mời phụ huynh của nữ sinh H.H lên để đưa về nhà chăm sóc và không xảy ra hậu quả gì...

Trong quá trình nữ sinh H.H la hét, một nữ sinh khác ở tòa nhà đối diện đã dùng điện thoại quay lại diễn biến. Mọi người có hỏi thì nữ sinh này cũng cho biết chỉ chia sẻ clip chứ không có ý gì. Dù sau đó bạn nữ sinh quay clip thấy nội dung không đúng nên đã đăng nội dung đính chính trên MXH, nhưng những thông tin và hình ảnh từ clip này đã bị nhiều người bịa đặt và thêu dệt thành câu chuyện sai sự thật.

Đại tá Hà Công Chờ, Phó Chính ủy Quân khu 7 cho biết: “Vụ việc này đã làm ảnh hưởng lớn đến uy tín, danh dự của hai nhà trường. Chỉ là sinh hoạt, đời sống rất bình thường của những nữ sinh viên mà qua việc cắt ghép trên MXH đã gây ra hậu quả rất nghiêm trọng. Ở đây không có chuyện hiếp dâm, không có chuyện chết người, tự sát... Môi trường quân đội không thể xảy ra chuyện như vậy”.

Cùng ngày 12/1, Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an TP Hồ Chí Minh đã khẳng định thông tin tán phát liên quan vụ 2 nữ sinh Trường HUFLIT bị xâm hại là tin giả, sai sự thật, xuyên tạc với dụng ý xấu.

Vụ việc này là điển hình của hành vi tán phát tin giả, tin sai sự thật trên MXH vi phạm pháp luật và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình an ninh, trật tự xã hội và hoang mang trong dư luận.

Thời gian qua, tình trạng này diễn ra đáng báo động và diễn biến rất phức tạp, theo chiều hướng gia tăng. Các đối tượng triệt để lợi dụng các tính năng của MXH để đăng tải tin giả, tin sai sự thật nhằm dẫn dắt dư luận, tuyên truyền, vu cáo, ý đồ kích động chống Đảng, Nhà nước, chính quyền các cấp, gây rối loạn về thông tin... Có những trường hợp đã xuyên tạc, xúc phạm uy tín tổ chức, cá nhân gây nhiều bức xúc và ảnh hưởng tiêu cực, gây ra nhiều hệ lụy, tác động xấu đến xã hội và có khi còn gây ra những xáo trộn trong cuộc sống.

Sẽ xử lý nghiêm

Tại TP Hồ Chí Minh, vào tháng 10/2022, một số tài khoản trên không gian mạng cũng đã đăng tải thông tin, hình ảnh xuyên tạc về hoạt động diễn tập đảm bảo an ninh, trật tự trên địa bàn năm 2022 của lực lượng Công an tại các khu vực ở thành phố.

Tiếp đó, một số tài khoản MXH lan truyền hình ảnh về một văn bản giả mạo, có nội dung bịa đặt của Phòng An ninh kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh lên MXH gây hiểu sai, hoang mang dư luận.

Cũng trong tháng 10/2022, Phòng An ninh chính trị nội bộ, Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an TP Hồ Chí Minh phối hợp công an các quận 8, 10, Bình Thạnh và Gò Vấp đã làm việc với 4 cá nhân về hành vi sử dụng tài khoản facebook cá nhân đăng tải thông tin xuyên tạc, sai sự thật liên quan Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn (SCB) và Công ty Cổ phần Tập đoàn đầu tư An Đông, tác động xấu đến tình hình an ninh, trật tự trên địa bàn thành phố.

Trước đó, tháng 5/2022, Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đã phối hợp với Công an TP Thủ Đức làm việc, lập biên bản, ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính bà P.T.L. (42 tuổi, ngụ phường Bình Chiểu, TP Thủ Đức) - người nhận mình là “fan hâm mộ bà Nguyễn Phương Hằng” khi có hành vi đăng tải thông tin sai sự thật lên MXH.

Cơ quan công an xác định vào cuối tháng 3/2022, bà P.T.L. đã sử dụng tài khoản Tiktok cá nhân đăng tải, chia sẻ nhiều video clip có nội dung, thông tin sai sự thật, xuyên tạc hoạt động điều tra của Cơ quan điều tra Công an thành phố, xúc phạm uy tín của chính quyền thành phố...

Theo Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, việc các trang mạng, fanpage bị lợi dụng để đăng tải thông tin giả, tin sai sự thật thường có tính nặc danh. Người quản trị các trang thiếu trách nhiệm trong việc quản lý, không kiểm chứng nguồn tin đã đăng tải dẫn đến thông tin giả tán phát lan truyền nhanh, gây hậu quả xấu.

Nhiều thủ đoạn được các đối tượng sử dụng trong đăng tải tin giả, nguy hiểm nhất là việc sử dụng “khoảng trống thông tin” để tấn công vào sự hiếu kỳ của công chúng và làm mới thông tin cũ, bịa đặt thông tin mới. Nhiều thông tin bị xuyên tạc, bóp méo sự thật, thông qua những tiêu đề giật gân, câu khách về vấn đề dư luận đang quan tâm.

Theo luật sư Trần Minh Hùng (Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh), hành vi gán ghép hình ảnh để bôi nhọ, thông tin sai sự thật, làm ảnh hưởng đến danh dự, uy tín, nhân phẩm của cá nhân là vi phạm pháp luật. Tùy tính chất và mức độ của hành vi vi phạm, người đưa thông tin bịa đặt, sai sự thật có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Về hành chính, người vi phạm có thể bị xử phạt đến 20 triệu đồng, buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn theo quy định tại Nghị định 15/2020/NĐ-CP.

Trong trường hợp việc sử dụng hình ảnh, thông tin cá nhân để thu lợi bất chính hoặc với mục đích làm nhục, xúc phạm nghiêm trọng đến nhân phẩm, danh dự, gây dư luận xấu làm giảm uy tín của cơ quan, tổ chức, cá nhân thì đối tượng vi phạm có thể bị khởi tố, truy tố và xét xử về tội “Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông” được quy định tại Điều 288, Bộ luật Hình sự năm 2015.

Ở một góc độ khác, trường hợp người sử dụng hình ảnh, video của người khác cắt, ghép thành hình ảnh, thông tin sai sự thật có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Vu khống” quy định tại Điều 156, Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017)...