Khôi phục án tử hình: Dấu chấm hết cho mối quan hệ EU - Thổ Nhĩ Kỳ

Căng thẳng ngoại giao giữa Liên minh châu Âu (EU) và Thổ Nhĩ Kỳ đang rơi vào thời điểm khủng hoảng nhất, thậm chí giới phân tích cho rằng những tranh cãi và bất đồng giữa hai bên có thể đẩy mối quan hệ sụp đổ bất cứ lúc nào.

Tiếp tục xấu đi

Cuộc đàm phán giữa Thổ Nhĩ Kỳ và EU đang đối mặt với nhiều khó khăn khi Thổ Nhĩ Kỳ liên tiếp thông báo khôi phục án tử hình, động thái được cho là đang dẫn đến một sự thay đổi đáng kể trong quan hệ giữa Ankara và châu Âu. Trong thời gian ngắn sắp tới, mối quan hệ này còn được dự báo sẽ càng thêm xấu đi.

Ngoại trưởng Đức Sigmar Gabriel mới đây đã tuyên bố rằng chính sách mà giới cầm quyền Thổ Nhĩ  Kỳ đang tiến hành sẽ làm mất đi cơ hội gia nhập EU của nước này, nhấn mạnh khả năng khôi phục án tử hình của Ankara chắc chắn khiến mối quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ - EU chấm dứt.

Theo ông Gabriel, việc chính quyền Tổng thống Erdogan bắt giam và sa thải hàng chục nghìn binh lính, cảnh sát, thẩm phán, công tố viên... sau khi chặn được âm mưu đảo chính hồi tháng 7-2016 vốn bị EU coi là vi phạm nhân quyền và các nguyên tắc của luật pháp, những tuyên bố liên tiếp về việc khôi phục án tử hình càng như “đổ thêm dầu vào lửa” đẩy mối quan hệ giữa châu Âu và Thổ Nhĩ Kỳ đi vào ngõ cụt.

Trước đó, ông Gabriel từng đề cập đến việc “điều chỉnh chính sách kinh tế” chống lại Ankara, bao gồm các chương trình tín dụng và đầu tư. Giới phân tích cho rằng thông báo vừa qua của Ankara không loại trừ khả năng theo đuổi gia nhập EU sẽ không bao giờ xảy ra.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jeans Klaus Juncker, người đã cáo buộc Chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ không sẵn sàng tuân thủ các thỏa thuận đã đạt được về việc đưa nước này gia nhập EU, tuyên bố: “Ở đây không phải là EU gia nhập Thổ Nhĩ Kỳ mà là Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập EU”.

Thậm chí giới chuyên gia cho rằng đối với Thổ Nhĩ Kỳ, quá trình xích lại gần châu Âu còn quan trọng hơn việc là thành viên của EU.

Đầu tháng 7-2017, Nghị viện châu Âu đã thông qua nghị quyết khẳng định sự cần thiết phải đóng băng các cuộc đàm phán với Ankara về vấn đề gia nhập EU của nước này, cho rằng điều này có thể gây sức ép khiến Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tiến hành các biện pháp thay đổi cần thiết trong việc cải cách hiến pháp theo quan điểm của châu Âu.

Đáp lại, ông Erdogan dọa châu Âu về việc sẽ rút khỏi thỏa thuận về vấn đề người di cư, vốn đang hạn chế dòng người di cư từ Trung Đông vào EU, nếu các đối tác thuộc EU không muốn khôi phục đàm phán về việc Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập Liên minh này.

Khôi phục án tử hình - động thái cho thấy ông Erdogan không còn quan tâm đến tư cách thành viên EU.
Khôi phục án tử hình - động thái cho thấy ông Erdogan không còn quan tâm đến tư cách thành viên EU.

Mâu thuẫn khó hàn gắn

Quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và một số nước EU trở nên căng thẳng và bị đẩy xuống mức khó có thể hàn gắn được kể từ khi Đức, Hà Lan, Đan Mạch không chấp nhận cho Thổ Nhĩ Kỳ tổ chức các cuộc mít-tinh ở những nước này, nhằm vận động cộng đồng người Thổ Nhĩ Kỳ trong cuộc trưng cầu ý dân diễn ra vào ngày 16-4 vừa qua. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã chỉ trích lãnh đạo Hà Lan và Đức, đồng thời tuyên bố ngừng quan hệ ngoại giao cấp cao với Hà Lan.

Trước những tuyên bố của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ, Thủ tướng Đức Angela Merkel cho rằng ông Erdogan đã đi quá giới hạn và Ankara đang ngày càng xa cách với EU. Mối quan hệ Đức - Thổ Nhĩ Kỳ càng sa lầy sau vụ nhà chức trách Ankara bắt giữ một nhóm các nhà hoạt động nhân quyền hôm 18-7, trong đó có một công dân Đức, vì những cáo buộc liên quan tới khủng bố.

Thổ Nhĩ Kỳ đã xin gia nhập EU từ lâu bởi Ankara muốn được hưởng những ưu đãi về kinh tế, thương mại, tài chính, đầu tư, cũng như cả những phúc lợi xã hội từ phía EU. Tuy nhiên, tiến trình đàm phán về việc gia nhập EU của Thổ Nhĩ Kỳ hiện đang bị đóng băng.

Trong khi EU coi việc bắt giam và sa thải hàng chục nghìn binh lính, cảnh sát, thẩm phán, công tố viên... sau vụ đảo chính bất thành năm ngoái là vi phạm nhân quyền và các nguyên tắc của luật pháp, chính quyền Ankara lại cho rằng chính EU đang bao che cho các phần tử đảo chính và dung túng cho các tay súng người Kurd mà theo như Thổ Nhĩ Kỳ, là những kẻ nằm ngoài vòng pháp luật.

Dù hiện tại, EU đang rất cần sự hợp tác của chính quyền Ankara trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng di cư và Thổ Nhĩ Kỳ còn đóng vai trò quan trọng trong cuộc chiến chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở Iraq và Syria, nhưng EU lại không vì thế từ bỏ các nguyên tắc của mình.

Việc Thổ Nhĩ Kỳ cảnh báo dừng thực thi thỏa thuận với EU về hạn chế dòng người di cư có thể là "con bài cuối cùng" trong cuộc tranh cãi với EU. Động thái này sẽ thúc đẩy dòng người di cư tìm đường đến châu Âu. Chính EU đã từng chịu hậu quả nặng nề bởi những bước tính sai lầm trong việc giải quyết dòng người di cư.

EU cũng hiểu rõ sự đổ vỡ trong quan hệ với Thổ Nhĩ Kỳ có thể đẩy khu vực Biển Đen và vùng Balkan vào bất ổn. Hơn thế nữa, nếu để mất mối quan hệ với quốc gia có vị trí chiến lược này, phương Tây sẽ mất một chỗ đứng quan trọng tại Trung Đông, nơi Nga đang tích cực gia tăng ảnh hưởng.

Các nhà phân tích cho rằng cả EU và Thổ Nhĩ Kỳ đang đứng trước những thử thách lớn và đây sẽ là thời điểm hai bên phải quyết định mối quan hệ trong tương lai.

Bảo Trân (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.